The Rest of World, khi Flexisaf, một startup công nghệ giáo dục của Nigeria quyết định cắt giảm chi phí vào đầu năm nay, họ nhận ra rằng mình cần phải giảm chi tiêu cho công nghệ.
Một trong những khoản chi lớn nhất của công ty là số tiền trả cho Google để sử dụng Workspace: một tập hợp các sản phẩm của Google bao gồm Gmail, Drive, Calendar, Meet và Docs.
Flexisaf đã sử dụng Google Workspace từ năm 2010, nhưng với quy mô 100 nhân viên hiện tại, dịch vụ này đang trở nên quá đắt đỏ đối với doanh nghiệp nhỏ này.
Ông Sa’ad Shehu, quản lý nhân sự và tài năng của Flexisaf chia sẻ: “Vào tháng 3, doanh nghiệp đã tìm thấy giải pháp cho vấn đề của mình tại Zoho, một công ty Ấn Độ cung cấp các sản phẩm tương tự như Google nhưng với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ.”
Flexisaf đã bắt đầu quá trình chuyển đổi sang Zoho và một khi hoàn tất thủ tục, nó sẽ giúp công ty tiết kiệm khoảng 8 triệu naira (6.960 USD) mỗi năm.
"Cách tiếp cận công cụ mới mà chúng tôi làm là giới thiệu công cụ thư điện tử và họp trực tuyến trước, sau đó sẽ thúc đẩy việc áp dụng các tính năng khác trong những tháng tới," Shehu nói.
- Từ bỏ Google vì… quá đắt
Zoho, một đối thủ ít tiếng tăm hơn của Google và Microsoft trong không gian phần mềm doanh nghiệp, đang đẩy mạnh sự hiện diện tại châu Phi như một lựa chọn thay thế hợp túi tiền so với các gã khổng lồ toàn cầu.
Công ty đã thuê nhân viên bản địa, giới thiệu các tùy chọn thanh toán bằng đồng nội tệ, và thậm chí tài trợ cho một giải bóng chày để bám rễ vào thị trường này.
Nhưng ngay cả khi đã đạt được một số thành công ban đầu, các chuyên gia công nghệ châu Phi cho rằng Zoho cần tăng cường xây dựng thương hiệu và kết nối với cộng đồng công nghệ địa phương để có thể tạo ra sự cạnh tranh thực sự với các đối thủ lớn hơn trong tương lai.
Có một cơ hội to lớn cho chuyển đổi số tại các quốc gia châu Phi. "Rất nhiều công ty tại châu Phi đang áp dụng kỹ thuật số, hoặc ít nhất thì họ cũng đang trên con đường giúp doanh nghiệp làm việc hiệu quả hơn bằng công nghệ," Praval Singh, phó chủ tịch tiếp thị và trải nghiệm khách hàng tại Zoho, chia sẻ.
Mặc dù Zoho ra mắt tại Ấn Độ vào năm 1996, nhưng mãi đến năm 2019, họ mới bắt đầu các hoạt động trực tiếp tại châu Phi, với mỗi quốc gia tại Nam Phi và Nigeria lại có một nhân viên bán hàng.
Hiện nay, công ty đã có khoảng 60 nhân viên trên khắp lục địa, theo Andrew Bourne, quản lý khu vực châu Phi của Zoho. Bên cạnh các công cụ quản lý công việc tương đương với Gmail hay Google Drive, Zoho còn bán phần mềm quản lý quan hệ khách hàng (CRM), quản lý nhân sự và kế toán, cùng nhiều sản phẩm khác.
Zoho có hơn 100 triệu người dùng trên toàn cầu. Khách hàng của họ bao gồm các tên tuổi lớn như Amazon, tập đoàn sản xuất ô tô hàng đầu Mercedes-Benz Group AG, hãng hàng không Ấn Độ SpiceJet và nền tảng giao đồ ăn Zomato.
.png)
Lợi thế của Zoho là họ không chạy quảng cáo hay bán dữ liệu khách hàng cho bên thứ ba, Singh cho biết.
Nước cờ khôn ngoan của Zoho tại thị trường châu Phi
Vào năm 2023, cơ sở người dùng của Zoho tại Nigeria đã tăng 50% so với cùng kỳ năm trước, trong khi doanh thu từ Nam Phi tăng 73%, Bourne nói. Công ty từ chối tiết lộ số lượng người dùng cụ thể tại châu Phi hoặc mức doanh thu đạt được từ lục địa này.
Một người phát ngôn của Zoho nói với Rest of World rằng các khách hàng của họ bao gồm ứng dụng lối sống Pesapal của Kenya, công ty fintech Payfast của Nam Phi và cổng bán vé sự kiện Quicket. Tổng doanh thu hàng năm của công ty đã vượt mốc 1 tỷ USD.
Nhưng bất chấp thành công ban đầu, Zoho không có được sự hỗ trợ tương tự cho hệ sinh thái lập trình viên địa phương như Google tại châu Phi, theo Prosper Otemuyiwa, một kỹ sư phần mềm người Nigeria và là đồng sáng lập của ForLoop, một cộng đồng lập trình viên phi lợi nhuận tại châu Phi.
"Họ chưa có đủ uy tín," Otemuyiwa nói, "Google đã xây dựng một hệ sinh thái gồm các công cụ và sự hỗ trợ, và người dùng có thể sẽ ngần ngại trước khi rời khỏi đó, giống như việc mọi người thà trả tiền cho một sản phẩm Apple chỉ để ở lại trong hệ sinh thái công cụ đó vậy."
Năm 2021, Zoho bắt đầu cho phép các công ty châu Phi thanh toán phần mềm bằng đồng nội tệ. Quyết định này là lý do chính dẫn đến thành công của Zoho tại châu Phi vì nó cho phép khách hàng và các đối thủ tiềm năng tránh được những rào cản quy định xung quanh việc chi tiêu bằng đồng đô la.
Kehinde Ogundare, giám đốc quản lý tại Nigeria chia sẻ, "Chúng tôi thấy sự gia tăng trong việc áp dụng công nghệ Zoho tại Nigeria khi bắt đầu định giá bằng nội tệ và xây dựng đội ngũ hỗ trợ địa phương."
Trong khi đó, các công ty châu Phi chỉ có thể thanh toán cho Google Workspace bằng đô la và euro, theo xác minh của Rest of World.
"Chừng nào còn có mức giá tương đương bằng đồng naira cho bất cứ thứ gì đang tính bằng đô la, Zoho sẽ thắng," Adewale Yusuf, đồng sáng lập và CEO của startup edtech AltSchool Africa nói.
"Họ có sản phẩm và mức giá tuyệt vời — điều còn lại là xây dựng niềm tin và tham gia vào các hoạt động tiếp thị mạnh mẽ để hoàn toàn làm lung lay các ông lớn." Yusuf, người đã đồng sáng lập ba startup, cho biết tất cả các công ty của ông hiện đều sử dụng ít nhất một sản phẩm của Zoho.
Google và Microsoft đã không phản hồi các câu hỏi của Rest of World về việc cung cấp các giải pháp nội địa hóa tại châu Phi, bao gồm cả việc thêm các tùy chọn thanh toán bằng đồng nội tệ.
Lợi thế giá rẻ chưa đủ để lật đổ các ông lớn
Zoho cũng đã rất quyết liệt với chính sách giá của mình tại châu Phi. Zoho One, một gói bao gồm hơn 45 sản phẩm, chỉ được bán với giá 6,70 USD cho mỗi người dùng tại Nigeria.
"Chi phí là động lực lớn nhất đối với tôi," Neto Ikpeme, nhà sáng lập và CEO của startup công nghệ y tế Nigeria Wellahealth, cho biết. Ikpeme đã chọn Zoho thay vì Google khi ra mắt công ty vào năm 2016.
"Chúng tôi biết rằng việc tiếp cận đồng đô la là đủ khó khăn, và nếu có thể, bạn sẽ muốn dành nó cho các dịch vụ khác mà bạn không thể thanh toán tại địa phương," ông nói. Nhưng mức giá thấp có thể không đủ để Zoho lật đổ các đối thủ lớn hơn. Người dùng cho rằng các sản phẩm của công ty vẫn còn thiếu sự tinh tế.
"Zoho đã không thực hiện nâng cấp thiết kế trong một thời gian dài và nó bắt đầu trở nên hơi cũ kỹ. Họ cũng cần có các ứng dụng di động tốt hơn," Vijay Anand, một nhà đầu tư người Ấn Độ và là người sáng lập có các startup sử dụng Zoho cho biết.
Khi thử nghiệm dịch vụ mới giống như Slack của Zoho là Cliq, Anand đã thất vọng vì thiếu biểu tượng cảm xúc (emojis) và ảnh động (GIFs). "Đó là niềm vui nhỏ trong công việc của chúng tôi" ông nói.
Otemuyiwa của ForLoop cho biết Zoho thiếu một cộng đồng lập trình viên có thể hỗ trợ các sản phẩm của họ tại châu Phi. "Không có cộng đồng mạnh mẽ nào để tận dụng khi bạn gặp vấn đề," ông nói, "Google có nguồn nhân lực rất dồi dào và trên khắp lục địa về mặt lập trình viên, startup và các chuyên gia công nghệ nói chung."
"Google lớn hơn chúng tôi rất nhiều về quy mô," Singh nói. "Nhưng danh mục đầu tư của chúng tôi, với sự trải rộng của hơn 55 ứng dụng, là phong phú nhất trong ngành nhờ vào sự tập trung quyết liệt của chúng tôi vào nghiên cứu và phát triển."
Ông cho biết một số khách hàng có thể chỉ sử dụng Zoho, trong khi những người khác có thể sử dụng song song với các sản phẩm của Google để đáp ứng các nhu cầu khác nhau. "Cần mỗi thứ một chút thì mới dần tạo nên được một hệ sinh thái riêng biệt," Singh kết luận.
*Nguồn: Rest of World
.jpg "Sa thải 1.000 nhân sự toàn thời gian, đóng băng hoàn toàn kế hoạch tuyển dụng: Biến động lớn tại công ty mẹ 1 mạng xã hội nổi tiếng")
