Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đối mặt với 2 cuộc tranh luận cùng lúc. Một là lãi suất cần tăng thêm bao nhiêu để kiểm soát lạm phát. Hai là ngân hàng trung ương nên tiết lộ đến mức nào về những quyết định chính sách sắp tới.
Trong khi cuộc tranh luận thứ nhất được giải quyết tại các cuộc họp chính sách, cuộc tranh luận thứ hai đang diễn ra công khai giữa chính các quan chức Fed.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 5, Chủ tịch Fed Kevin Warsh chủ trương giảm bớt những phát biểu định hướng thị trường. Ông muốn nhà đầu tư tập trung vào dữ liệu kinh tế, thay vì cố dự đoán quyết định lãi suất thông qua từng lời nói của giới chức.
Tuy nhiên, phần lớn đồng nghiệp của Warsh dường như chưa làm theo cách tiếp cận này.
Theo thống kê của Wall Street Journal, 16 quan chức Fed đã giữ chức ít nhất 1 năm thực hiện tổng cộng 59 bài phát biểu, phỏng vấn và bình luận công khai trong khoảng thời gian từ cuộc họp tháng 9 đến khi bắt đầu giai đoạn im lặng trước cuộc họp tháng 10. Con số này thậm chí cao hơn khoảng 54 lần xuất hiện trong cùng giai đoạn năm ngoái.
Kathy Bostjancic, nhà kinh tế trưởng tại Nationwide, nhận định: "Có vẻ ông ấy chưa thuyết phục được những người khác nói ít hơn. Nếu Warsh không lên tiếng, những người khác sẽ lấp đầy khoảng trống".
Thị trường phải tự đoán hướng đi của Fed
Tranh luận về cách truyền thông của Fed không chỉ là vấn đề nội bộ ngân hàng trung ương.
Chi phí vay mua nhà của người dân hay lãi suất vay vốn của doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng của nhà đầu tư về chính sách tương lai, thay vì chỉ dựa trên mức lãi suất Fed đang áp dụng. Khi các quan chức không giải thích rõ cách họ sẽ phản ứng trước những thay đổi kinh tế, thị trường buộc phải tự đưa ra dự đoán.
Những tuần gần đây cho thấy hệ quả của tình trạng này. Khoảng 1 tháng trước, nhà đầu tư đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở mức khoảng 70%. Đến ngày 16/10, thời điểm cuối cùng các quan chức được công khai bình luận trước cuộc họp, xác suất này giảm xuống chỉ còn 15%.
Ông Warsh cho rằng việc liên tục đưa ra định hướng có thể khiến các nhà hoạch định chính sách bị ràng buộc bởi dự báo của chính mình, đồng thời làm giảm khả năng thị trường phản ánh độc lập tình hình kinh tế.
"Tôi không tin vào việc nói ngay từ bây giờ mình có thể làm gì tại những cuộc họp còn lại trong năm", ông phát biểu tại Bangkok hồi giữa tháng 10.
Tuy nhiên, không phải tất cả đồng nghiệp đều đồng tình với việc hạn chế thông tin đến mức đó.
Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cảnh báo người dân và doanh nghiệp có thể phải trả giá nếu đưa ra quyết định vay vốn dựa trên nhận định sai về hướng đi của lãi suất. Theo bà, giải thích cách đánh giá nền kinh tế không đồng nghĩa với cam kết trước một quyết định.
Chủ tịch Fed St. Louis Alberto Musalem cũng phản bác quan điểm rằng nói ít sẽ giúp thị trường tập trung hơn vào dữ liệu. Theo ông, khi ngân hàng trung ương giữ kín cách đánh giá và phản ứng với nền kinh tế, nhà đầu tư không có thêm sự tự do mà chỉ phải phỏng đoán nhiều hơn.
Chiến lược mới gặp phép thử đầu tiên
Những hạn chế của cách tiếp cận này bộc lộ rõ sau khi Fed tăng lãi suất vào tháng 9. Từ các phát biểu của ông Warsh và diễn biến kinh tế, nhà đầu tư ngày càng tin rằng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 10.
Tuy nhiên, hai lãnh đạo cấp cao khác của Fed sau đó lại phát tín hiệu chưa cần vội hành động. Kỳ vọng thị trường lập tức đảo chiều. Thống đốc Fed Christopher Waller cho rằng diễn biến này chứng minh ngân hàng trung ương không nên loại bỏ hoàn toàn việc định hướng chính sách. Ông nhận xét những phát biểu giúp thị trường giảm kỳ vọng tăng lãi suất tháng 10 thực chất chính là một hình thức định hướng tương lai.
Donald Kohn, cựu Phó chủ tịch Fed, cũng cho rằng không cần quay lại cách báo trước quá chi tiết thời điểm điều chỉnh lãi suất. Tuy nhiên, việc thị trường liên tục dự đoán khác với mong muốn của Fed cho thấy các quan chức vẫn cần cung cấp một mức độ định hướng nhất định.
Trên thực tế, bất đồng càng khó giải quyết khi nội bộ Fed chưa thống nhất về chính sách tiền tệ. Kinh tế Mỹ đang chịu tác động đồng thời từ cú sốc giá năng lượng do xung đột Trung Đông và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Một số quan chức cho rằng lãi suất hiện quá thấp và cần tăng thêm để hạn chế hoạt động kinh tế. Những người khác xem việc nâng lãi suất chủ yếu là biện pháp phòng ngừa nguy cơ lạm phát cao kéo dài làm thay đổi kỳ vọng của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Jonathan Pingle, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại UBS, nhận định khi Chủ tịch Fed thường xuyên giải thích quan điểm chung, các thành viên khác sẽ có cơ sở để đưa ra thông điệp nhất quán hơn. Điều này đang thiếu dưới thời Warsh.
Fed hiện có một nhóm chuyên gia độc lập nghiên cứu cải cách cách thức truyền thông, dự kiến đưa ra khuyến nghị trước cuối năm. Warsh khẳng định mọi thay đổi sẽ do toàn bộ ủy ban quyết định.
Theo Claudia Sahm, cựu chuyên gia kinh tế Fed, tình trạng hiện nay có thể là kết quả bất lợi nhất: Chủ tịch không muốn đại diện ủy ban giải thích quá nhiều, trong khi các thành viên khác vẫn liên tục đưa ra quan điểm riêng.
"Không ai có thể buộc ông ấy phát biểu thay toàn bộ ủy ban. Và ông ấy cũng không thể buộc những thành viên khác im lặng", Sahm nói.
Theo WSJ
.png "Đạm Hà Bắc (DHB) lãi gần 989 tỷ đồng sau 9 tháng, thu nhập lãnh đạo ra sao?")
