Cơ quan vận tải công cộng OC Transpo tại Ottawa, Canada mới đây đặt thêm 120 xe buýt điện LFSe+ do Nova Bus, công ty con của Volvo, sản xuất. Theo thông tin được công bố, động thái này nâng tổng số xe buýt điện Ottawa đã đặt mua lên 175 chiếc.
Lô 120 xe mới sẽ được bàn giao theo từng đợt và hoàn thành vào quý III/2027. Toàn bộ phương tiện được sản xuất và lắp ráp tại Canada. Giá trị hợp đồng không được công bố.
Đây là bước tiếp theo trong chương trình xe buýt không phát thải của OC Transpo, đơn vị vận tải hoạt động tại khu vực Ottawa và Gatineau. Trước đó, năm 2024, cơ quan này từng công bố đơn hàng 51 xe LFSe+. Mục tiêu dài hạn của OC Transpo là chuyển toàn bộ đội xe buýt sang phương tiện không phát thải vào năm 2036.
Từ hàng trăm xe tại Canada đến Love Bus ở Philippines
LFSe+ được phát triển trên nền tảng LFS của Nova Bus, hướng tới khả năng vận hành trong điều kiện giao thông đô thị và mùa đông khắc nghiệt tại Canada. Bên cạnh cung cấp phương tiện, nhà sản xuất còn hỗ trợ OC Transpo đào tạo nhân sự, tối ưu hạ tầng sạc và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật trong quá trình vận hành.
Nova Bus và OC Transpo đã hợp tác từ năm 2017. Khi các đơn hàng hiện tại được hoàn tất, nhà sản xuất dự kiến đã bàn giao tổng cộng hơn 400 xe buýt sử dụng nhiều loại hệ truyền động khác nhau cho Ottawa.
Xu hướng tương tự cũng đang diễn ra ở nhiều địa phương khác của Canada. Nova Bus cho biết hơn 500 xe buýt điện của hãng hiện hoạt động trên toàn quốc. Riêng năm 2023, 10 đơn vị vận tải công cộng tại Québec đã đặt chung tối đa 1.229 xe buýt điện, trong đó 339 chiếc thuộc đơn hàng chắc chắn.
Cách Ottawa hàng nghìn km, Metro Manila của Philippines cũng đang đưa xe buýt điện vào hệ thống vận tải công cộng, nhưng theo một mô hình khác.
Cơ quan Phát triển Đô thị Metro Manila (MMDA) đã khôi phục dịch vụ Love Bus, thương hiệu xe buýt từng xuất hiện từ thập niên 1970. Điểm khác biệt là những chiếc Love Bus mới sử dụng hoàn toàn năng lượng điện và hành khách được đi miễn phí.
Đội xe ban đầu gồm 6 chiếc, mỗi xe có sức chứa 36 hành khách. Các phương tiện hoạt động từ 6h đến 21h trên những tuyến kết nối các khu vực đông người và trung tâm thương mại. MMDA cho biết các điểm dừng đều có nhà chờ nhằm tạo thuận lợi cho hành khách.
Trong thời gian tới, mạng lưới Love Bus dự kiến được mở rộng sang các hành trình kết nối Makati, Mandaluyong, Pasig và khu vực Đại học Philippines Diliman. MMDA cũng đang mua thêm xe để phục vụ lượng hành khách lớn hơn.
Xe buýt điện tăng hiện diện trong giao thông đô thị
Sự thay đổi tại Canada và Philippines cho thấy nhiều đô thị đang lựa chọn những cách khác nhau để điện hóa vận tải công cộng. Ottawa đặt hàng xe với quy mô lớn và xây dựng lộ trình kéo dài nhiều năm, trong khi Metro Manila bắt đầu với đội xe nhỏ, vận hành miễn phí trước khi mở rộng mạng lưới.
Ở một diễn biến khác, VinFast, hãng xe do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sáng lập, ngày 6/10 công bố kế hoạch đưa xe buýt điện vào thị trường Mỹ thông qua hợp tác với NexMove. Những chiếc đầu tiên dự kiến lưu thông từ quý I/2028.
Trước khi hướng tới Mỹ, VinFast đã bàn giao 708 xe buýt điện tính đến cuối năm 2025 và đưa dòng xe này sang thị trường châu Âu. Việc một hãng xe Việt Nam tiếp tục mở rộng xe buýt điện ra các thị trường mới, bên cạnh những chương trình tại Canada và Philippines, phần nào cho thấy phương tiện không phát thải đang ngày càng hiện diện rộng hơn trong giao thông công cộng toàn cầu.
Việc thay thế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng phương tiện điện giúp giảm phát thải trực tiếp và tiếng ồn tại khu vực đô thị. Hiệu quả này càng đáng chú ý khi xe buýt thường hoạt động nhiều giờ mỗi ngày và chuyên chở lượng lớn hành khách.
Việt Nam cũng mở rộng đội xe buýt điện
Xu hướng điện hóa giao thông công cộng cũng đang diễn ra rõ nét tại Việt Nam. Theo số liệu được công bố tại Hội nghị tham vấn Báo cáo tổng kết thực hiện Quyết định 876/QĐ-TTg của Thủ tướng, cả nước đã có 1.946 xe buýt điện trên tổng số 8.428 xe buýt, tương đương 23,1%.
Hà Nội và TP.HCM là hai thị trường dẫn đầu, với tổng cộng 1.849 xe buýt điện trên 4.642 xe. Riêng Hà Nội có 13 depot phục vụ 717 xe buýt điện và 41 tuyến, cho thấy quá trình chuyển đổi đang diễn ra đồng thời ở cả phương tiện lẫn hạ tầng vận hành.
Hạ tầng sạc trên cả nước cũng từng bước được mở rộng, với 15.024 trạm/cổng sạc, gồm 5.331 điểm sạc nhanh và 9.693 điểm sạc chậm.
