Ngày 18/10, tại Ninh Bình, Hội Người mù tỉnh Ninh Bình phối hợp với Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập trực thuộc Hội Người mù tỉnh Ninh Bình và Trường Đại học Đại Nam tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo vì mọi người 2026 - Ninh Binh Innovation for All Forum (NB-IAF 2026).
Được tổ chức nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, diễn đàn hướng tới đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với người khuyết tật, đặc biệt là phụ nữ khiếm thị. Đây là mùa đầu tiên của chuỗi hoạt động được định hướng tổ chức thường niên.
Công nghệ mở thêm cánh cửa tiếp cận tri thức và việc làm
Sự phát triển nhanh chóng của AI đang làm thay đổi phương thức học tập, lao động và giao tiếp. Đối với người khiếm thị, những công cụ như chuyển văn bản thành giọng nói, nhận diện hình ảnh, hỗ trợ tra cứu thông tin và tiếp cận nội dung số có thể góp phần tháo gỡ nhiều rào cản trong đời sống hằng ngày.
Công nghệ không chỉ giúp người khiếm thị tiếp nhận thông tin thuận lợi hơn mà còn có thể nâng cao tính độc lập, củng cố sự tự tin và mở rộng lựa chọn nghề nghiệp. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận công cụ mới chỉ là bước khởi đầu.
Để những tiến bộ công nghệ tạo ra tác động bền vững, giải pháp cần xuất phát từ nhu cầu thực tế, có thiết kế dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện sử dụng của người khuyết tật. Cùng với đó là các chương trình đào tạo kỹ năng, cơ hội thực hành và sự đồng hành lâu dài của doanh nghiệp, chuyên gia cùng các tổ chức xã hội.
Ông Phạm Quang Giang, Chủ tịch Hội Người mù tỉnh Ninh Bình, cho biết diễn đàn được kỳ vọng không chỉ dừng ở hoạt động chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, mà còn mở ra những cơ hội hợp tác thiết thực, lâu dài.
Theo ông Giang, việc ứng dụng công nghệ có thể giúp người khiếm thị phát huy năng lực, nâng cao chất lượng cuộc sống và tự tin đóng góp cho xã hội. Để đạt được mục tiêu này, cần kết nối tri thức, công nghệ và các nguồn lực xã hội thành những chương trình hỗ trợ cụ thể.
Chuyển từ “được tiếp cận” sang “có khả năng làm chủ”
Một trong những nội dung trọng tâm của NB-IAF 2026 là thúc đẩy bước chuyển từ việc người khiếm thị được tiếp cận công nghệ sang có khả năng sử dụng và ứng dụng công nghệ thành thạo trong học tập, công việc và đời sống.
Bà Bùi Hải Vy, Bí thư Đoàn Thanh niên Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, cho biết diễn đàn tiếp nối hành trình 5 năm đồng hành cùng các nhóm yếu thế, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến gần hơn với cộng đồng.
“Chúng tôi mong muốn chuyển hóa những thành tựu công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, thành các giải pháp thiết thực giúp mở rộng cơ hội học tập, lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người khuyết tật nói chung và người khiếm thị nói riêng”, bà Vy chia sẻ.
Theo đại diện NIC, mục tiêu xa hơn là hình thành các chương trình hợp tác dài hạn, qua đó giúp người khiếm thị không chỉ tiếp cận mà còn ứng dụng hiệu quả công nghệ, phát huy tiềm năng và chủ động tham gia vào đời sống kinh tế – xã hội.
Từ góc nhìn văn hóa và phát triển con người, TS Nguyễn Thúy Quỳnh, Báo Nhân Dân, nhận định giá trị của đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở tiến bộ kỹ thuật mà còn thể hiện ở khả năng giúp mỗi cá nhân phát huy năng lực và khẳng định giá trị bản thân.
Với phụ nữ khiếm thị, AI và các công nghệ hỗ trợ có thể mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, việc làm và những hướng phát triển mới. Song hành trình từ tiếp cận đến thực sự làm chủ công nghệ vẫn cần sự đồng hành của cộng đồng, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Đưa nhu cầu thực tế của người khiếm thị vào trung tâm
Điểm nhấn của diễn đàn là tọa đàm “Từ tiếp cận đến làm chủ: Phụ nữ khiếm thị trong kỷ nguyên AI”. Nội dung trao đổi tập trung vào những rào cản trong quá trình sử dụng công nghệ, nhu cầu thực tế và cơ hội phát triển của phụ nữ khiếm thị trong bối cảnh chuyển đổi số.
Việc đưa tiếng nói và trải nghiệm của chính người khiếm thị vào trung tâm được kỳ vọng giúp các bên đi xa hơn việc nhận diện khó khăn, tiến tới xây dựng những giải pháp có khả năng ứng dụng trong đời sống.
Theo nội dung được ban tổ chức công bố, chương trình có sự tham gia của đại diện UNDP Việt Nam, các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức hỗ trợ người khiếm thị, chuyên gia và cơ sở giáo dục. Các chủ đề được thảo luận bao gồm kinh nghiệm quốc tế về thúc đẩy cơ hội cho người khuyết tật, công nghệ phục vụ cộng đồng, khả năng tiếp cận tri thức và nâng cao tính độc lập.
Thông qua NB-IAF 2026, các đơn vị tổ chức mong muốn đặt nền móng cho cơ chế kết nối dài hạn giữa cộng đồng người khuyết tật, nhà phát triển công nghệ, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.
Từ những nhu cầu được chia sẻ tại diễn đàn, các bên hướng tới phát triển hoạt động đào tạo, hỗ trợ ứng dụng công nghệ và xây dựng những chương trình hợp tác phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Thông điệp được NB-IAF 2026 đặt ra là đổi mới sáng tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi thành quả phát triển được chia sẻ rộng rãi. Khi công nghệ được xây dựng trên sự thấu hiểu và có sự tham gia của cộng đồng, những tiến bộ kỹ thuật có thể được chuyển hóa thành cơ hội học tập, việc làm và một cuộc sống độc lập hơn cho người khiếm thị.
