TS Lê Đắc Sơn: Hạnh phúc bền vững của người trẻ không đến từ một tấm bằng đẹp

Tại Hội thảo "Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động", do Trường Đại học Đại Nam và Soha.vn đồng tổ chức ngày 22/5, Tiến sĩ Lê Đắc Sơn, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Đại Nam đã có những chia sẻ sâu sắc về triết lý và mô hình xây dựng trường học hạnh phúc.

Hạnh phúc ở Đại Nam là gì?

Theo Tiến sĩ Lê Đắc Sơn, con người từ xa xưa đến nay - không phân biệt tôn giáo, giới tính, già trẻ, hay quốc gia - tất cả đều đi tìm hai chữ "hạnh phúc".

Một cụm từ "hạnh phúc" nhưng lại có rất nhiều khái niệm, nhiều góc nhìn và nhiều biến số. Có người tìm thấy hạnh phúc trong tiền bạc, có người tìm trong danh vọng, chức quyền; nhưng cũng có người lại tìm thấy hạnh phúc trong sự bình an, ổn định của cuộc sống.

Còn với trường Đại học Đại Nam – hạnh phúc được định nghĩa thế nào?

TS Lê Đắc Sơn diễn giải, Đại Nam đang kiếm tìm hạnh phúc qua từng ngày, từng việc các thầy cô làm và từng buổi học của sinh viên, giống như bài hát của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui, nếu ngày nào cũng có niềm vui thì cộng lại chính là hạnh phúc. 

Là một trường đại học tư, hạnh phúc ở Trường Đại học Đại Nam phải bao trùm được cả ba nhóm chủ thể: Sinh viên, giảng viên và nhà đầu tư. 

Đối với giảng viên, hạnh phúc là được tôn trọng, có cơ hội phát triển chuyên môn, có niềm vui trong nghề nghiệp và điều rất quan trọng là phải có thu nhập tương xứng với năng lực, cống hiến.

Đối với nhà đầu tư, TS Lê Đắc Sơn, với vai trò là nhà đầu tư chính ở Trường Đại học Đại Nam, cho rằng, điều quan trọng nhất không phải là lợi nhuận, mà là việc khoản đầu tư tạo ra những kết quả có ý nghĩa, giúp hình thành một lực lượng lao động, có kiến thức, có kỹ năng, có thái độ tốt để công hiến xây dựng đất nước.

Đối với sinh viên, TS Lê Đắc Sơn khẳng định, ở Trường Đại học Đại Nam, hạnh phúc không nằm ở những giá trị "dễ chịu ngắn hạn" như học nhẹ, thi dễ, điểm cao hay né tránh áp lực. Thay vào đó, nhà trường hướng tới hạnh phúc dài hạn, cốt lõi là giúp người học đạt được năng lực thực tế, khả năng tự lập, làm được việc và hình thành lòng tự trọng nghề nghiệp.

"Niềm hạnh phúc bền vững của người trẻ không đến từ một tấm bằng đẹp, mà đến từ cảm giác tự tin có thể đứng vững bằng chính năng lực của mình trước những thử thách của cuộc đời".

Xây dựng đại học hạnh phúc từ năng lực thực 

Theo TS Lê Đắc Sơn, mô hình "đại học hạnh phúc" mà Trường đại học Đại Nam theo đuổi được xây dựng trên nhiều thành tố: đào tạo theo năng lực thực, AI hỗ trợ học tập, doanh nghiệp đồng hành và kỷ luật hỗ trợ để giúp sinh viên trưởng thành.

Trong đó, đào tạo theo năng lực là trục cốt lõi. Nhà trường xây dựng chuẩn đầu ra và thiết kế chương trình đào tạo theo hướng sinh viên ra trường phải làm được việc, có khả năng thích nghi với môi trường lao động thực tế.

TS Lê Đắc Sơn cho biết mỗi sinh viên cần trả lời được 3 câu hỏi lớn: Học để làm gì? Cần đạt năng lực gì? và Ra trường phải làm được gì?

Với AI, mục tiêu của trường là giúp sinh viên không sợ hãi trước trí tuệ nhân tạo, biết cách làm chủ và sử dụng AI như một trợ lý ảo để nâng cao hiệu quả trong học tập, nhưng tuyệt đối không bị lệ thuộc. "Chúng tôi không dạy sinh viên cạnh tranh với AI mà chúng tôi dạy sinh viên làm việc cùng AI", Tiến sĩ Sơn nêu quan điểm.

Kỷ luật hỗ trợ là phần gây tranh cãi nhất về tính hiệu quả, nhưng ông cho biết Đại Nam sẽ đưa vào áp dụng với mục tiêu rõ ràng, yêu cầu nghiêm túc nhưng luôn đi kèm sự hướng dẫn và đồng hành từ phía thầy cô.

"Nhà trường không lựa chọn sự dễ dãi, buông lỏng trong quản lý, nhưng cũng nói không với những áp lực hình thức hay sự kiểm soát cứng nhắc".

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng được xem là một phần của quá trình đào tạo, cùng tham gia xây dựng chuẩn đầu ra, đánh giá năng lực và phản hồi chất lượng sinh viên.

Theo TS Lê Đắc Sơn, nếu sinh viên gần như không va chạm với môi trường làm việc thực trong suốt quá trình học thì rất khó hình thành năng lực nghề nghiệp thực tế.

Áp lực chỉ có ý nghĩa khi giúp con người trưởng thành hơn 

Ngoài kiến thức chuyên môn, Đại học Đại Nam cũng hướng tới đào tạo con người trưởng thành, biết tự học, tự chịu trách nhiệm, hợp tác và vượt qua thất bại mà không gục ngã.

Một trong những vấn đề được đặt ra là: nếu yêu cầu sinh viên phải đạt năng lực cao, học tập nghiêm túc và liên tục trải nghiệm thực tế, liệu các em có bị quá tải, stress hay áp lực quá mức?

Trả lời về bài toán khó cân bằng này, TS Lê Đắc Sơn cho rằng, chuẩn năng lực phải được xây dựng phù hợp theo từng ngành, từng giai đoạn và phù hợp với đầu vào của sinh viên, nhưng không vì đầu vào thấp mà hạ thấp chuẩn năng lực.

"Nếu chỉ căn cứ vào đầu vào thấp mà xây dựng năng lực thấp thì sinh viên sẽ mãi mãi không thể tiến bộ", ông nói.

Để giải bài toán áp lực, sinh viên cần nhận được sự hỗ trợ, đồng hành sát sao từ giảng viên để tránh tình trạng bị "sốc" hay quá tải trong học tập.

"Chúng tôi luôn tìm cách cân bằng giữa việc học tập, nghỉ ngơi, sự thoải mái và áp lực trong học tập. Áp lực chỉ có ý nghĩa khi nó giúp con người trưởng thành hơn", Chủ tịch Hội đồng trường Đại học Đại Nam chia sẻ.

TS Lê Đắc Sơn chia sẻ, 19 năm trước, khi Trường Đại học Đại Nam mới thành lập, đầu vào của trường hầu hết là sinh viên không thể vào được trường công.

Nhưng chính vì dám nhìn thẳng vào sự bất cập đó, mà lãnh đạo nhà trường đã tìm được lối ra, để đến hôm nay, những tố chất về sự vươn lên, ý chí kiên cường trong công việc, khả năng đáp ứng với thị trường lao động của sinh viên Đại Nam đã được xác nhận. 

Tiến sĩ Sơn tin rằng với mô hình kiến tạo nói trên của Trường Đại học Đại Nam, hai chữ "Hạnh phúc" không phải là một khẩu hiệu truyền thông. "Một trường đại học hạnh phúc không thể được tạo ra bằng truyền thông, mà phải được tạo ra bằng chất lượng thật và niềm tin thật", nhà giáo dục nhấn mạnh.

TS Lê Đắc Sơn khẳng định "Đại Nam sẽ kiên cường đi theo con đường xây dựng để mỗi sinh viên khi ra trường đều được xã hội công nhận là những con người đủ năng lực, sống có trách nhiệm với gia đình, với đất nước". Và họ sẽ chính là những người kiểm chứng cho mô hình "đại học hạnh phúc" mà Đại Nam theo đuổi.

Hội thảo "Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động" do Soha.vn và Trường Đại học Đại Nam đồng tổ chức ngày 22/5/2026, là hoạt động mở màn cho chuỗi chương trình tổng thể Kiến tạo Hạnh phúc, hướng đến mục tiêu tìm kiếm, lan tỏa, cổ vũ và tôn vinh các sáng kiến, hành động kiến tạo hạnh phúc cho cá nhân, tổ chức, cộng đồng và đất nước.

Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo nhiều trường Đại học, chuyên gia uy tín, doanh nhân:

1. TS Lê Đắc Sơn - Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Đại Nam

2. GS. TS Nguyễn Văn Nội - Chủ tịch Hội các Phòng thử nghiệm Việt Nam, Nguyên Hiệu trưởng ĐH Tự Nhiên, ĐHQG Hà Nội

3. TS Lê Mai Lan - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, Chủ tịch Hội đồng trường Đại học VinUni

4. PGS.TS Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, ĐHQGHN; Phó chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục Việt Nam

5. GS. Rick Bennett - Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV)

6. GS.TS Nguyễn Hữu Ninh - Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Nghiên cứu, Giáo dục Môi trường và Phát triển (CERED)

7. Ông Phạm Huy Phong - Tổng Giám đốc điều hành kiêm Chief People Officer (CPO) Mainetti Việt Nam.