Dưới đây là bức tranh tổng quan về những tác động chính của Trung Quốc lên thị trường năng lượng trong nước và quốc tế khi năm 2026 bắt đầu.
Chuyển dịch trong lĩnh vực điện
Nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và than của Trung Quốc đều sụt giảm mạnh trong năm 2025 so với năm trước, khi hệ thống điện của nước này ngày càng “xanh” hơn và ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Theo dữ liệu của hãng phân tích hàng hóa Kpler, tổng lượng LNG nhập khẩu trong năm 2025 đạt 66,6 triệu tấn, giảm 11,6 triệu tấn, tương đương 15% so với năm 2024, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022.
Sự suy giảm nhu cầu nhập khẩu LNG chủ yếu do hoạt động công nghiệp chững lại, trong bối cảnh lĩnh vực sản xuất tiếp tục gặp khó.
Dù vậy, các nhà máy điện Trung Quốc vẫn tăng sản lượng điện chạy bằng khí thêm 5% trong năm 2025, lên mức cao kỷ lục, qua đó cho thấy nhu cầu khí tự nhiên tổng thể vẫn được duy trì, ngay cả khi nhập khẩu LNG giảm.
Tuy nhiên, tỷ trọng khí tự nhiên trong cơ cấu điện của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, chỉ còn 2,8%, cho thấy khí đốt vẫn chỉ đóng vai trò rất nhỏ trong ngành điện.
Nhập khẩu than nhiệt, loại than dùng cho các nhà máy điện, đã giảm 11%, tương đương 40 triệu tấn, xuống khoảng 308 triệu tấn trong năm ngoái, theo Kpler. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2022, phản ánh nỗ lực của các doanh nghiệp điện trong việc cắt giảm sử dụng than, đồng thời phù hợp với chủ trương của Bắc Kinh nhằm quản lý lộ trình giảm dần than trong phát điện để hỗ trợ ngành khai thác than trong nước.
Nhập khẩu than luyện kim, phục vụ ngành thép, giảm tới 24% khi lĩnh vực xây dựng gặp khó tiếp tục kéo giảm nhu cầu vật liệu xây dựng.
Ngược lại, nhập khẩu than cốc, dùng cho lò cao, tăng 45% trong năm qua do nguồn cung trong nước suy giảm, sau khi sản lượng thép toàn quốc rơi xuống mức thấp nhất trong 7 năm.
Nhìn chung, nhu cầu đối với các vật liệu liên quan đến xây dựng được dự báo vẫn ở mức yếu cho đến khi thị trường bất động sản Trung Quốc phục hồi.
Đẩy mạnh năng lượng sạch
Trong khi nhu cầu than và khí đốt giảm, sản lượng điện sạch trong nước của Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh.
Theo tổ chức nghiên cứu Ember, sản lượng điện sạch đạt 4.326 terawatt-giờ (TWh) trong năm 2025, tăng 15,4% so với năm trước.
Tổng sản lượng điện của Trung Quốc cũng tăng 5% lên mức cao kỷ lục trong năm 2025, chủ yếu nhờ sản xuất điện sạch đạt kỷ lục mới.
Động lực chính đến từ sản lượng điện mặt trời tăng vọt 43% và điện gió tăng thêm 14%.
Trong bối cảnh ngành sản xuất khổng lồ của Trung Quốc vẫn hoạt động dưới công suất do nhu cầu tiêu dùng trong nước và quốc tế yếu, các công ty điện có thể cắt giảm phát điện từ than nhưng vẫn nâng tổng nguồn cung điện trong năm 2025.
Thực tế, tổng sản lượng điện đã tăng 5% lên mức kỷ lục 10.421 TWh, đánh dấu năm thứ bảy liên tiếp Trung Quốc ghi nhận mức tăng tối thiểu 4% về sản lượng điện.
Việc tiếp tục triển khai các hệ thống điện mặt trời, điện gió và lưu trữ pin chủ yếu do trong nước sản xuất được kỳ vọng sẽ diễn ra mạnh mẽ trong suốt năm 2026, giúp duy trì đà tăng trưởng của điện sạch trong những năm tới.
Nhập khẩu dầu thô tăng trở lại
Sau khi ghi nhận mức giảm hiếm hoi theo năm trong năm 2024, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã tăng trở lại trong năm 2025, làm suy yếu nhận định rằng lượng dầu nhập khẩu của nước này đã bước vào xu hướng suy giảm dài hạn.
Theo Kpler, tổng lượng dầu thô nhập khẩu đạt 3,75 tỷ thùng, tăng 43 triệu thùng, tương đương 1,1% so với năm trước.
Do nhu cầu các sản phẩm lọc dầu nhìn chung đi ngang trong năm qua, phần lớn lượng dầu nhập khẩu được sử dụng để bổ sung dự trữ, điều mà Bắc Kinh coi là “tấm đệm” quan trọng trước các rủi ro địa chính trị toàn cầu ngày càng gia tăng.
Hoạt động tích trữ được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026, và cùng với khả năng phục hồi của hoạt động công nghiệp, có thể giúp duy trì nhu cầu nhập khẩu dầu của Trung Quốc trong thời gian tới.
Dư địa xuất khẩu lớn
Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì tốc độ xuất khẩu mạnh mẽ đối với xe điện, hệ thống lưu trữ pin và linh kiện pin mặt trời trong năm 2026 và xa hơn.
Là nhà sản xuất hàng đầu thế giới về công nghệ năng lượng sạch – bao gồm cả linh kiện cho điện gió, lưới điện và các hệ thống sưởi, làm mát – Trung Quốc sản xuất vượt xa nhu cầu tiêu thụ trong nước ở hầu hết các phân khúc.
Vì vậy, xuất khẩu công nghệ sạch của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong những năm gần đây, riêng năm 2025 tăng hơn 20%, đạt khoảng 222 tỷ USD.
Pin là mặt hàng mang lại doanh thu lớn nhất, với kim ngạch xuất khẩu 82 tỷ USD, trong khi xuất khẩu xe điện đạt 69 tỷ USD, cả hai đều là mức cao kỷ lục theo năm.
Theo Ember, xuất khẩu linh kiện lưới điện và thiết bị sưởi – làm mát của Trung Quốc cũng đạt các mức đỉnh mới trong năm 2025, lần lượt khoảng 19 tỷ USD và 17 tỷ USD.
Xuất khẩu linh kiện điện gió cũng đạt kỷ lục mới, khoảng 5 tỷ USD. Tuy nhiên, xuất khẩu mô-đun pin mặt trời quang điện giảm 8%, xuống còn khoảng 30 tỷ USD, khi làn sóng đầu tư toàn cầu vào năng lượng tái tạo chững lại sau nhiều năm tăng mạnh.
Dẫu vậy, với các thị trường lớn như châu Âu, Đông Nam Á và Trung Đông dự kiến tiếp tục mở rộng mạng lưới điện sạch, Trung Quốc nhiều khả năng vẫn sẽ giữ vai trò có ảnh hưởng lớn tới hầu hết các mảng của hệ thống năng lượng toàn cầu trong năm 2026 và những năm sau đó.
Từ người mua năng lượng sang “ông lớn công nghệ”
Trung Quốc đang dịch chuyển rõ rệt khỏi nhiên liệu hóa thạch trong lĩnh vực điện, đặc biệt là than và khí đốt. Việc nhập khẩu LNG và than giảm mạnh, trong khi sản lượng điện sạch tăng kỷ lục, phản ánh quá trình chuyển đổi năng lượng không còn mang tính khẩu hiệu mà đã thể hiện bằng con số thực tế. Điều này củng cố vị thế của Trung Quốc như một trung tâm năng lượng tái tạo hàng đầu thế giới.
Điện mặt trời và điện gió đã trở thành động lực tăng trưởng chính của hệ thống điện Trung Quốc. Sản lượng điện sạch tăng hơn 15%, trong khi tổng sản lượng điện vẫn tăng đều cho thấy Trung Quốc có thể mở rộng nguồn cung điện mà không cần tăng mạnh phát điện từ than. Đây là tín hiệu quan trọng đối với mục tiêu an ninh năng lượng và giảm phát thải trong dài hạn.
Nhập khẩu dầu thô tăng trở lại không đồng nghĩa với nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, mà chủ yếu phản ánh chiến lược tích trữ. Điều này cho thấy Bắc Kinh đang ưu tiên phòng ngừa rủi ro địa chính trị và biến động nguồn cung toàn cầu, đồng thời khẳng định dầu mỏ vẫn giữ vai trò chiến lược trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng.
Xuất khẩu công nghệ năng lượng sạch của Trung Quốc đạt kỷ lục nhấn mạnh lợi thế công nghiệp vượt trội. Trung Quốc không chỉ tự chuyển đổi năng lượng trong nước mà còn trở thành nhà cung cấp then chốt cho quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Điều này có tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng, cạnh tranh công nghiệp và chính sách thương mại của nhiều nền kinh tế, đặc biệt là châu Âu và các nước đang phát triển.
Xét tổng thể, ảnh hưởng của Trung Quốc đối với thị trường năng lượng toàn cầu trong giai đoạn 2026–2030 sẽ không suy giảm, mà chuyển từ “người mua nhiên liệu” sang “người định hình công nghệ và cấu trúc năng lượng”. Đây là thay đổi mang tính chiến lược, có ý nghĩa lâu dài đối với giá năng lượng, thương mại quốc tế và mục tiêu khí hậu toàn cầu.
.png "Giá vàng, bạc đua nhau lập kỷ lục")
.png "Ông Trump kiện ngân hàng lớn nhất nước Mỹ và CEO Jamie Dimon, giới tài chính Mỹ dậy sóng")
