Sốc: Một thương hiệu mỹ phẩm đình đám bị phạt 14 tỷ đồng vì sản phẩm chứa hoá chất vĩnh cửu

Tập đoàn mỹ phẩm lớn của Mỹ Estée Lauder mới đây đã bị Tòa án Tư pháp Ontario (Canada) xử phạt 750.000 USD (14 tỷ đồng) sau khi thừa nhận vi phạm Đạo luật Bảo vệ Môi trường Canada (Canadian Environmental Protection Act, 1999) liên quan tới việc bán ra thị trường những sản phẩm chứa “hóa chất vĩnh cửu”.

Vụ việc xuất phát từ cuộc kiểm tra định kỳ vào tháng 5/2023, khi lực lượng thi hành pháp luật của Environment and Climate Change Canada phát hiện một số sản phẩm bút kẻ mắt của Estée Lauder có thành phần perfluorononyl dimethicone - một chất thuộc nhóm PFAS (per- và polyfluoroalkyl substances). Nhóm PFAS gồm hơn 1.200 hợp chất được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” vì chúng khó phân hủy trong môi trường và cơ thể người, do đó tiềm ẩn rủi ro lâu dài tới sức khỏe và hệ sinh thái.

Theo quy định của Canada, việc nhập khẩu, bán hoặc phân phối sản phẩm chứa PFAS đòi hỏi doanh nghiệp phải thông báo trước với chính phủ để cơ quan chức năng đánh giá rủi ro sức khỏe và môi trường. Tuy nhiên, Estée Lauder không thực hiện nghĩa vụ này, dẫn tới vi phạm luật. Sau đó, vào tháng 6/2023, cơ quan chức năng đã ban hành một Lệnh tuân thủ bảo vệ môi trường (environmental protection compliance order) yêu cầu công ty thực hiện các bước để phù hợp với pháp luật, nhưng công ty không chấp hành đầy đủ lệnh này, gây nên vi phạm thứ hai.

Trong phiên xử ngày 13/1/2026 tại Tòa án Tư pháp Ontario, Estée Lauder Cosmetics Ltd. đã nhận tội với hai cáo buộc nêu trên. Tòa án không chỉ phạt tiền mà còn yêu cầu công ty thông báo quyết định kết án tới các cổ đông, đồng thời ghi tên công ty vào “Danh mục các vi phạm môi trường” (Environmental Offenders Registry) - một cơ sở dữ liệu công khai về các doanh nghiệp bị kết án theo luật liên bang. Toàn bộ số tiền phạt sẽ được chuyển vào Quỹ Khắc phục Thiệt hại Môi trường của Chính phủ Canada, nhằm hỗ trợ các dự án khôi phục môi trường.

Các tổ chức bảo vệ môi trường như Environmental Defence và Ecojustice hoan nghênh phán quyết, cho rằng đây là bước quan trọng trong việc thực thi pháp luật hóa chất và bảo vệ cộng đồng khỏi tác hại lâu dài của PFAS. Họ cũng nhấn mạnh Canada cần thắt chặt quy định và tăng cường nguồn lực cho các chương trình quản lý hóa chất để đảm bảo an toàn cho con người và môi trường, nhất là khi nhiều quốc gia khác đã tiến tới cấm hoặc hạn chế PFAS trong sản phẩm tiêu dùng.

Việc Estée Lauder bị phạt vì không tuân thủ các quy định về hóa chất “vĩnh cửu” phản ánh áp lực ngày càng tăng từ phía các cơ quan quản lý trên toàn cầu đối với ngành mỹ phẩm, khi các hóa chất khó phân hủy và có thể gây hại được phát hiện trong sản phẩm tiêu dùng mà không được công bố rõ ràng tới chính phủ và người dùng.