Bộ Ngoại giao Mỹ vừa công bố một vòng trừng phạt mới nhằm vào ngành dầu mỏ của Iran, nhắm trực tiếp vào mạng lưới vận chuyển và xuất khẩu dầu được cho là giúp Tehran né tránh các lệnh cấm vận quốc tế. Động thái này diễn ra ngay sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tại Oman kết thúc mà không đạt được tiến triển đáng kể.
Theo thông báo chính thức, gói trừng phạt mới bao gồm 15 thực thể và 14 tàu có liên quan đến hoạt động xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran. Ngoài ra, hai cá nhân – một công dân Thổ Nhĩ Kỳ và một công dân Ấn Độ cũng bị đưa vào danh sách trừng phạt vì bị cáo buộc tham gia hỗ trợ các hoạt động vận chuyển này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết các biện pháp mới nhắm vào “hạm đội bóng tối” của Iran – thuật ngữ dùng để chỉ các tàu và công ty vận tải bị cho là sử dụng giấy tờ giả mạo, thay đổi tín hiệu nhận dạng hoặc các thủ đoạn hàng hải khác nhằm che giấu nguồn gốc dầu mỏ và đưa hàng hóa ra thị trường quốc tế. Theo phía Mỹ, các tàu và đơn vị quản lý liên quan có trụ sở tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Ấn Độ, Kazakhstan, Georgia, Liberia, Quần đảo Marshall và Seychelles.
Phát biểu về quyết định này, ông Pigott nhấn mạnh rằng Washington cho rằng Iran tiếp tục ưu tiên nguồn thu từ dầu mỏ để tài trợ cho các hoạt động gây bất ổn ở nước ngoài và tăng cường kiểm soát trong nước, thay vì đầu tư vào phúc lợi xã hội và cơ sở hạ tầng. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt nhằm vào cả Iran và các đối tác bị cáo buộc hỗ trợ Tehran né tránh lệnh cấm, chừng nào các hoạt động này còn tiếp diễn.
Vòng trừng phạt mới được xem là một bước tiếp theo trong chiến dịch “áp lực tối đa” của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với Iran. Các quan chức Mỹ cho rằng tác động tích lũy của các lệnh trừng phạt trong thời gian qua đã góp phần làm suy yếu nền kinh tế Iran, trong bối cảnh nước này đang đối mặt với lạm phát cao và các cuộc biểu tình trong nước.
Đối với thị trường hàng hóa, đặc biệt là dầu mỏ, các biện pháp trừng phạt mới có thể làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Iran – một trong những quốc gia sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vốn đang nhạy cảm với các yếu tố địa chính trị, mọi động thái liên quan đến Iran đều có khả năng tạo thêm biến động đối với giá dầu và dòng chảy thương mại trong thời gian tới.
