Quốc gia láng giềng vừa bất ngờ trả 9kg vàng cùng lô tiền mặt tổng trị giá 82 triệu USD, Ukraine đón tin vui kép, ông Zelensky ngay lập tức lên tiếng cảm ơn

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 6/5 xác nhận Hungary đã hoàn trả lô tiền mặt và vàng thỏi trị giá 82 triệu USD thuộc về ngân hàng nhà nước Oschadbank. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cục diện chính trị tại Hungary vừa có sự thay đổi lớn, mở ra hy vọng về một giai đoạn bớt đối đầu hơn giữa hai quốc gia láng giềng.

"Bước tiến quan trọng" trong quan hệ song phương

Phát biểu về sự việc, Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi việc Hungary hoàn trả số tài sản này là một "bước tiến quan trọng trong mối quan hệ" giữa hai nước.

"Cảm ơn Hungary vì cách tiếp cận mang tính xây dựng và bước đi văn minh này. Cảm ơn những người ở phía Ukraine đã đấu tranh cho quyết định công bằng, bảo vệ lợi ích của nhà nước cũng như nhân dân chúng ta", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.

Động thái trao trả diễn ra ngay sau khi cựu Thủ tướng Viktor Orban thất bại trong cuộc bầu cử tháng trước trước đảng trung hữu Tisza. Sự thay đổi quyền lực tại Budapest đang làm dấy lên hy vọng ở Kiev rằng chính phủ mới của Hungary sẽ theo đuổi một chính sách đối ngoại thân thiện và ít cản trở hơn đối với Ukraine.

Vụ tịch thu gây rúng động hồi tháng 3

Căng thẳng xoay quanh số tài sản này bắt đầu từ ngày 5/3, khi lực lượng chống khủng bố Hungary chặn hai xe bọc thép của ngân hàng nhà nước Ukraine Oschadbank. Vào thời điểm đó, đoàn xe đang thực hiện hành trình vận chuyển tiền và vàng từ thủ đô Vienna (Áo) về Kiev bằng đường bộ.

Giới chức Hungary đã tiến hành tịch thu toàn bộ tài sản trên xe, bao gồm khoảng 40 triệu USD tiền mặt, 35 triệu Euro tiền mặt và 9 kg vàng thỏi (tổng trị giá khoảng 82 triệu USD). Bảy nhân viên ngân hàng Oschadbank đi theo hộ tống đoàn xe bị tạm giữ với nghi vấn rửa tiền.

Đến ngày 6/3, các nhân viên này được thả và bị trục xuất khỏi Hungary. Xe bọc thép chở tiền được bàn giao lại cho Ukraine trong tình trạng bị hư hại và trống rỗng.

Sự việc đã gây ra làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ tại Ukraine. Phía Kiev cáo buộc chính phủ của ông Orban hành động trái pháp luật và lợi dụng vụ việc như một công cụ phục vụ chiến dịch tranh cử.

Vào thời điểm xảy ra vụ việc, ông Viktor Orban đã viện dẫn lý do nghi ngờ có hoạt động rửa tiền và ra lệnh giữ lô hàng trong thời hạn tối đa 60 ngày để cơ quan thuế điều tra. Ông Orban thậm chí còn ám chỉ – dù không đưa ra bằng chứng – rằng số tiền này có thể được dùng để tài trợ cho đối thủ chính trị lớn nhất của ông là đảng trung hữu Tisza. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử diễn ra sau đó, đảng Tisza vẫn giành chiến thắng áp đảo với 2/3 số ghế ở quốc hội.

Phản bác lại các cáo buộc từ phía Hungary, ngày 14/3, công ty luật Horvath Lawyers – đại diện pháp lý của Oschadbank – khẳng định đây chỉ là một chuyến vận chuyển tiền thường kỳ từ ngân hàng Raiffeisen tại Vienna đến trụ sở Oschadbank ở Kiev. Số tài sản này có nguồn gốc và mục đích rõ ràng, được chứng minh bằng đầy đủ tài liệu hợp pháp và hoàn toàn không liên quan đến tội phạm.

Giới chức Ukraine nhận định, việc Hungary bắt giữ lô hàng thực chất là một biện pháp gây sức ép. Cụ thể, Kiev cáo buộc chính phủ Orban muốn ép Ukraine khôi phục việc vận chuyển dầu của Nga qua đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, vốn bị gián đoạn trước đó do một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Gỡ bỏ những nút thắt

Mối quan hệ giữa Ukraine và Hungary dưới thời ông Orban từng chứng kiến nhiều rạn nứt, đặc biệt là sự bất đồng sâu sắc về nguồn cung năng lượng từ Nga và các gói viện trợ.

Trước đây, chính phủ của ông Orban từng sử dụng quyền phủ quyết để chặn khoản vay khổng lồ trị giá 90 tỷ Euro (khoảng 106 tỷ USD) của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine, như một động thái trả đũa việc đường ống dầu Druzhba bị gián đoạn.

Tuy nhiên, với việc đường ống đã được khôi phục, cộng thêm sự thất bại của đảng do ông Orban lãnh đạo trong cuộc bầu cử vừa qua, Hungary đã chính thức rút lại quyền phủ quyết. Khoản vay của EU dành cho Ukraine hiện đã được thông qua, cùng với việc hoàn trả 82 triệu USD, đánh dấu sự hạ nhiệt đáng kể trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nguồn: Tổng hợp