Các quan chức dầu mỏ của Ả Rập Xê Út đang gấp rút dự đoán giá dầu có thể tăng cao đến mức nào nếu cuộc chiến với Iran và sự gián đoạn nguồn cung năng lượng không sớm kết thúc – và họ không thích những gì mình đang thấy.
Theo kịch bản cơ bản, giá dầu có thể tăng vọt lên trên 180 đô la một thùng nếu sự gián đoạn kéo dài đến cuối tháng Tư.
Mặc dù điều đó nghe có vẻ như một món hời lớn đối với một vương quốc vẫn phụ thuộc rất nhiều vào doanh thu từ dầu mỏ, nhưng nó lại vô cùng đáng lo ngại. Giá dầu cao có thể đẩy người tiêu dùng vào những thói quen cắt giảm mạnh việc sử dụng dầu – có thể là trong dài hạn – hoặc gây ra suy thoái kinh tế, làm giảm nhu cầu.
“Ả Rập Xê Út thường không thích giá dầu tăng quá nhanh, bởi vì điều đó sẽ tạo ra sự bất ổn thị trường lâu dài”, Umer Karim, một nhà phân tích về chính sách đối ngoại và địa chính trị của Ả Rập Xê Út tại Trung tâm Nghiên cứu và Nghiên cứu Hồi giáo King Faisal, cho biết. “Đối với người Saudi, phương trình lý tưởng là giá cả tăng tương đối khiêm tốn trong khi thị phần của họ vẫn ổn định.”
Xung đột đã đẩy giá dầu Brent chuẩn lên tới 119 đô la một thùng trước khi giảm trở lại vào ngày 20/3. Mức cao nhất mọi thời đại của hợp đồng này, đạt được vào tháng 7/2008, là 146,08 đô la.
Các nhà phân tích tại công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie cho biết: “Giá 200 đô la một thùng không phải là điều không thể xảy ra vào năm 2026”. Cuộc chiến đã làm giảm hàng triệu thùng dầu khỏi nguồn cung toàn cầu. Giá dầu đã tăng khoảng 50% kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28/2.
Các nhà mô hình hóa tại Saudi Aramco cần đánh giá hướng đi của thị trường kịp thời để công bố giá bán chính thức cho dầu thô của họ trước ngày 2 tháng 4. Họ sử dụng một số yếu tố đầu vào, bao gồm cả thăm dò nhu cầu của khách hàng từ các nhân viên phụ trách bán dầu.
Đến tuần thứ hai của tháng Tư, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung không được cải thiện và eo biển Hormuz vẫn đóng cửa, các quan chức Ả Rập Xê Út cho biết họ dự kiến giá dầu có thể đạt mức 150 đô la trước khi tăng lên 165 và 180 đô la trong những tuần tới.
Các nhà giao dịch dầu mỏ cũng đang đặt cược vào mức giá cao hơn nhiều. Theo dữ liệu của Sàn giao dịch Liên lục địa, các khoản đặt cược rằng giá dầu Brent kỳ hạn sẽ đạt mức 130, 140 hoặc 150 đô la một thùng vào tháng tới nằm trong số những vị thế phổ biến nhất trên thị trường quyền chọn hôm 19/3.
“Thị trường không còn phản ứng như thể đây là chuyện sẽ kết thúc vào cuối tháng Ba nữa,” Rebecca Babin, một nhà giao dịch năng lượng cấp cao của CIBC Private Wealth, nói, đề cập đến việc chiến tranh kết thúc. “Tôi không nghĩ mức giá 150 đô la là không thể xảy ra trong một tháng nữa… Nếu bạn bắt đầu nói về tháng Sáu, tôi sẽ cho bạn mức giá 180 đô la.”
Nhiều biến số có thể ngăn giá tăng cao đến mức đó, trong đó có việc chấm dứt chiến sự hoặc lượng dầu dư thừa từ các nhà sản xuất bị trừng phạt như Nga góp phần vào nguồn cung toàn cầu. Nhu cầu cũng có thể giảm, điều này sẽ kéo giá xuống nhưng có thể chỉ xảy ra đồng thời với một cuộc suy thoái.
Các nhà sản xuất năng lượng đang cố gắng tìm ra mức giá có thể tăng cao đến mức nào trước khi người mua bắt đầu cắt giảm, một hiện tượng được gọi là sự phá hủy nhu cầu.
“Nhìn chung, mức giá Brent 150 đô la là mức mà mọi người sẽ thực sự bắt đầu tính toán kỹ lưỡng,” Babin nói.
Theo các nhà phân tích, ở mức giá đó, người Mỹ có thể bắt đầu đi xe buýt, làm việc tại nhà hoặc xem xét lại kỳ nghỉ hè của mình. Các nhà sản xuất có thể giảm tốc độ sản xuất thay vì hoạt động không hiệu quả về mặt kinh tế.
“Chi phí nhiên liệu tăng cao giống như một loại thuế đánh vào người tiêu dùng và doanh nghiệp, buộc các hộ gia đình phải chi tiêu nhiều hơn cho năng lượng và ít hơn cho các lĩnh vực khác”, ông Philip Blancato, giám đốc điều hành của Ladenburg Asset Management, cho biết.
Một rủi ro lớn khác đối với nhu cầu đến từ việc người dùng công nghiệp cắt giảm tiêu thụ và từ sự suy thoái kinh tế trên diện rộng có thể đi kèm với các cú sốc dầu mỏ, theo Wood Mackenzie.
Sự sụt giảm nhu cầu này có thể ban đầu sẽ ảnh hưởng đến các quốc gia nghèo năng lượng ở châu Á và châu Âu, nơi giá nhiên liệu máy bay, dầu diesel và nhiều loại nhiên liệu khác đã tăng vọt.
Một cố vấn làm việc với Saudi Aramco cho biết công ty đang cân nhắc kịch bản trong đó chi phí nhập khẩu dầu tăng nhanh ở châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc gây áp lực giảm giá đối với tiền tệ của họ, làm tăng chi phí năng lượng thực tế, đẩy lạm phát và lãi suất lên cao, và cuối cùng làm chậm nền kinh tế và nhu cầu của họ.
