Theo Nikkei, các quốc gia châu Á đang đẩy mạnh nỗ lực nhằm đảm bảo nguồn cung dầu mỏ từ Nga sau khi Mỹ đưa ra quyết định tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Quyết định này của Washington nhằm mục tiêu bù đắp cho sự thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng do các xung đột tại Trung Đông gây ra.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao và tình trạng khan hiếm nguồn hàng diễn ra trên diện rộng, Ấn Độ đã chủ động tăng cường thu mua dầu thô của Nga với khối lượng lớn.
Đồng thời, các quốc gia như Thái Lan, Philippines và Indonesia cũng đã công khai bày tỏ ý định sẵn sàng nhập khẩu dầu từ Nga để bình ổn thị trường trong nước.
Trung Quốc hiện vẫn duy trì vị thế là đối tác thu mua dầu thô lớn của Nga kể từ trước khi xảy ra cuộc chiến tại Iran.
Dữ liệu thực tế cho thấy dầu mỏ Nga đang được giao dịch với mức chiết khấu rất cao do các lệnh trừng phạt trước đó liên quan đến xung đột tại Ukraine.
Theo số liệu thống kê từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, trong năm 2025, chỉ có một nhóm nhỏ các nước gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện mua dầu của Nga với số lượng đáng kể.
Tuy nhiên, cấu trúc thị trường đã có sự thay đổi vào đầu năm 2026. Ấn Độ từng thực hiện cắt giảm lượng mua vào tháng 2/2026 theo một thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump để nhận ưu đãi về thuế quan (giảm từ 50% xuống 18% thuế).
Mặc dù vậy, tình hình chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến nhu cầu tìm kiếm nguồn thay thế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Công ty thông tin tình báo hàng hóa Kpler ước tính rằng tính đến ngày 6/3, có khoảng 130 triệu thùng dầu thô của Nga đang trôi nổi trên biển.
Trong số đó, khoảng 54 triệu thùng hiện nằm tại khu vực giữa kênh đào Suez và Singapore. Vào ngày 13/3, Chính phủ Mỹ đã tuyên bố gia hạn thêm 30 ngày cho phép thực hiện các giao dịch đối với dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đang bị mắc cạn trên biển.
Các nhà nhập khẩu tại châu Á đang nỗ lực tận dụng khoảng thời gian này để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Sự thay đổi chính sách đã khiến giá dầu Urals của Nga biến động mạnh trên các sàn giao dịch. Số liệu từ Trading Economics chỉ ra rằng giá mỗi thùng dầu Urals đã chạm mức 100 đô la vào đầu tháng 3. Mức giá này tăng vọt so với con số 58,16 đô la được ghi nhận vào ngày 27/2, thời điểm một ngày trước khi Mỹ tiến hành các chiến dịch quân sự tại Iran.
Hiện nay, giá dầu Nga vẫn duy trì ở mức trên 90 đô la mỗi thùng và gần tương đương với giá dầu thô Brent tiêu chuẩn toàn cầu. Ấn Độ đã nhanh chóng tăng gấp đôi lượng dầu nhập khẩu từ Nga lên mức 1,8 triệu thùng mỗi ngày để tạo vùng đệm năng lượng.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cho rằng nguồn cung này vẫn chưa đủ để bù đắp hoàn toàn con số 2,6 triệu thùng dầu mỗi ngày mà Ấn Độ thường nhập khẩu từ Trung Đông.
Tại Trung Quốc, các tập đoàn dầu khí quốc doanh lớn như Sinopec và PetroChina đang quay trở lại thị trường Nga. Hai đơn vị này đã bắt đầu các cuộc đàm phán với các nhà cung cấp để thực hiện những giao dịch mua dầu đầu tiên kể từ tháng 11 năm ngoái.
Các học giả tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia nhận định rằng Trung Quốc và Ấn Độ sẽ cạnh tranh trực tiếp để sở hữu các lô dầu Nga đang tồn đọng trên biển.
Mặc dù Trung Quốc có dự trữ năng lượng lớn nhưng sự gián đoạn kéo dài tại Trung Đông vẫn gây ra nhiều áp lực cho nền kinh tế nước này. Giá nhiên liệu trong nước tại Trung Quốc đã tăng theo đà tăng của thị trường quốc tế và dự báo sẽ còn tiếp tục điều chỉnh trong thời gian tới.
Khu vực Đông Nam Á cũng chứng kiến sự chuyển dịch trong chính sách năng lượng đối với Nga.
Chính phủ Philippines đã thông qua Công ty Dầu khí Quốc gia để liên hệ trực tiếp với các đối tác Nga nhằm tìm kiếm nguồn hàng. Ngoài Nga, Philippines cũng đang tiếp cận các nhà cung cấp tại Singapore, Hàn Quốc và Nhật Bản để đa dạng hóa nguồn cung.
Tại Thái Lan, Bộ Ngoại giao xác nhận nước này đã liên lạc với Nga cùng một số quốc gia khác như Brazil và Nigeria để thỏa thuận về việc mua dầu.
Indonesia cũng khẳng định mọi quốc gia đều là lựa chọn tiềm năng trong việc đảm bảo nguồn cung năng lượng. Trước đó, công ty Pertamina của Indonesia từng mở thầu mua dầu Nga vào năm 2024 nhưng đã phải trì hoãn do lo ngại các lệnh trừng phạt từ Liên minh châu Âu.
Mặc dù có sự gia tăng đột biến về nhu cầu nhưng các chuyên gia trong ngành nhận định dầu thô từ Nga khó có thể làm hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu.
Phần lớn lượng hàng hiện nay là sự chuyển hướng từ các luồng cung ứng cũ chứ không phải là nguồn sản xuất mới hoàn toàn. Về mặt kỹ thuật, nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á có khả năng xử lý dầu thô của Nga do đã được trang bị công nghệ phù hợp.
Tuy nhiên, những vướng mắc về vấn đề hậu cần và tính chất tạm thời của việc miễn trừ trừng phạt vẫn là những rào cản lớn. Sự không chắc chắn về thời hạn nới lỏng lệnh trừng phạt của Mỹ khiến các nhà thu mua châu Á phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc thiết lập các kế hoạch nhập khẩu dài hạn.
.png "Được TT Trump cấp phép xuất khẩu chip sang Trung Quốc, CEO NVIDIA tự tin sẽ đạt 1.000 tỷ USD doanh thu")
