Phụ nữ Việt Nam đối mặt "ba tầng áp lực"

Theo báo cáo “Phụ nữ và Tài chính 2026” từ Sun Life, trách nhiệm chăm sóc đã tạo nên “ba tầng áp lực” đối với phụ nữ, ảnh hưởng đồng thời đến an ninh tài chính (64%), sự phát triển sự nghiệp (56%) và khả năng chăm sóc bản thân (52%). Mặc dù giữ vai trò ‘tay hòm chia khóa’ trong quản lý tài chính gia đình, nhiều phụ nữ vẫn chưa thực sự sẵn sàng trước các biến cố lớn trong cuộc sống cũng như những thách thức tài chính gắn liền với tuổi thọ ngày càng cao.

Bà Lay Hoon Tan, Tổng Giám đốc Sun Life Việt Nam, chia sẻ: “Phụ nữ Việt Nam là trụ cột thầm lặng của gia đình. Họ chăm sóc con cái đồng thời chịu trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ, nhưng thường phải đánh đổi bằng sự ổn định tài chính, sức khỏe và cả cơ hội phát triển của chính mình. Khảo sát này cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng nền tảng tài chính vững vàng hơn, để phụ nữ có thể chăm lo cho người thân mà không đặt tương lai của bản thân vào rủi ro.”

Kết quả khảo sát cho thấy phụ nữ Việt Nam ngày càng đóng vai trò chủ chốt trong các quyết định tài chính của gia đình. Cụ thể, có 60% phụ nữ chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc quản lý chi tiêu hằng ngày; 43% tự đảm nhiệm các quyết định đầu tư và tài chính dài hạn; trong khi 52% cùng chia sẻ vai trò đầu tư tài chính với bạn đời.

Đáng chú ý, 69% phụ nữ cho biết họ có tiếng nói quyết định cuối cùng đối với các quyết định tài chính lớn trong gia đình – con số này đạt 91% trong nhóm phụ nữ là người trụ cột thu nhập chính.

Tuy nhiên, vai trò này thường đi kèm với những đánh đổi to lớn khác. 63% phụ nữ cho biết họ sẵn sàng hy sinh sự an toàn tài chính của bản thân để ưu tiên phúc lợi gia đình. Những đánh đổi phổ biến nhất bao gồm cắt giảm chi tiêu cho nghỉ ngơi, du lịch và giải trí (75%), hạn chế các cơ hội đầu tư (35%), và trì hoãn kế hoạch học tập hoặc phát triển sự nghiệp (33%).

Tinh thần hiếu thảo tiếp tục là giá trị cốt lõi trong xã hội Việt Nam. 97% phụ nữ kỳ vọng sẽ hỗ trợ tài chính cho việc chăm sóc cha mẹ hiện tại hoặc trong tương lai – mức cao nhất trong các thị trường châu Á được khảo sát. Tuy nhiên, chỉ 39% cho biết họ đang dành dụm từ 10% thu nhập trở lên cho mục tiêu này, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa trách nhiệm và sự chuẩn bị tài chính.

Chi phí y tế nổi lên như một yếu tố gây áp lực đáng kể đối với ổn định tài chính của phụ nữ. 55% phụ nữ xem chi phí chăm sóc sức khỏe cao là một trong ba trở ngại lớn nhất đối với sự ổn định tài chính của họ.

Đáng lo ngại hơn, 74% phụ nữ thừa nhận họ từng trì hoãn hoặc bỏ qua việc điều trị y tế cho bản thân, nhằm ưu tiên tài chính cho con cái hoặc cha mẹ lớn tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều phụ nữ đang chấp nhận rủi ro sức khỏe cá nhân để hoàn thành trách nhiệm chăm sóc gia đình.

Bà Lay Hoon cho biết thêm: “Khi phụ nữ liên tục đặt nhu cầu chăm sóc sức khỏe của bản thân xuống hàng thứ yếu, những hệ quả dài hạn là điều khó tránh khỏi. Việc tham gia các giải pháp bảo vệ từ sớm sẽ giúp phụ nữ không phải lựa chọn giữa sức khỏe của mình và trách nhiệm với gia đình.”

Khi nói đến tương lai tài chính, phụ nữ Việt Nam thể hiện sự tự tin cao hơn ở giai đoạn đầu của tuổi hưu. 76% tin rằng khoản tiết kiệm hiện tại có thể trang trải các chi phí cơ bản đến 75 tuổi. Tuy nhiên, mức độ tự tin này giảm còn 54% khi nói đến tuổi 80, và chỉ 20% tin rằng họ có thể tự lo các chi phí sinh hoạt sau 90 tuổi.

Hơn một phần ba (36%) bày tỏ lo ngại sẽ trở thành gánh nặng tài chính cho con cái hoặc người thân khi về già. Đối với phụ nữ Việt Nam, ổn định tài chính dài hạn được hiểu chủ yếu là sự ổn định và khả năng chống chịu trước rủi ro, thể hiện qua thu nhập thụ động ổn định (45%), khoản tiết kiệm cho các tình huống bất ngờ (44%), và các gói bảo hiểm đầy đủ (39%), thay vì các mục tiêu tích lũy tài sản như sở hữu bất động sản hay để lại tài sản thừa kế.

Nghiên cứu cho thấy 72% phụ nữ Việt Nam cảm nhận họ có điều kiện tài chính tốt hơn so với mẹ mình ở cùng độ tuổi, phản ánh sự tiến bộ rõ rệt qua các thế hệ. Tuy nhiên, khả năng sẵn sàng trước các cú sốc tài chính vẫn còn hạn chế, khi chỉ 24% cho biết họ thực sự chuẩn bị đầy đủ cho một biến cố tài chính lớn.

Bên cạnh đó, 90% phụ nữ đã kết hôn cho rằng gia đình họ sẽ chịu ảnh hưởng tài chính đáng kể nếu bạn đời không thể tiếp tục làm việc do vấn đề sức khỏe, cho thấy nhu cầu cấp thiết về khả năng chống chịu tài chính trong dài hạn.

“Những kết quả từ nghiên cứu cho thấy một thực tế rõ ràng: khi phụ nữ ngày càng đảm nhận nhiều trách nhiệm chăm sóc qua các thế hệ, rủi ro đối với sức khỏe, sự nghiệp và an toàn tài chính của chính họ cũng gia tăng. Việc chuẩn bị sớm và đầy đủ – bao gồm bảo vệ và hoạch định tài chính dài hạn – đóng vai trò then chốt để giúp phụ nữ có thể chăm lo cho gia đình mà vẫn đảm bảo tương lai của bản thân. Tại Sun Life, chúng tôi cam kết đồng hành cùng phụ nữ Việt Nam thông qua các giải pháp thiết thực, nhằm xây dựng nền tảng an toàn tài chính bền vững cho cuộc sống lâu dài,” bà Lay Hoon chia sẻ.