Nửa đầu năm 2026, Than Miền Bắc (TMB) lãi hơn 81 tỷ đồng nhưng dòng tiền kinh doanh âm hơn 3.198 tỷ đồng

Theo báo cáo tài chính bán niên năm 2026, CTCP Kinh doanh than Miền Bắc (Vinacomin; TMB) ghi nhận doanh thu thuần hơn 20.844 tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Giá vốn hàng bán tăng 10,6%, lên hơn 19.923 tỷ đồng, qua đó đưa lợi nhuận gộp lên hơn 921 tỷ đồng, tăng 25,2%. Biên lợi nhuận gộp cũng cải thiện từ 3,92% lên 4,42%.

Ở các hoạt động khác, doanh thu tài chính giảm hơn 62%, còn gần 13,5 tỷ đồng, còn chi phí tài chính tăng gần 50%, lên xấp xỉ 111 tỷ đồng. Phần lớn trong số này là chi phí lãi vay với hơn 105,5 tỷ đồng, tăng 59,3%. Chi phí bán hàng cũng tăng lên hơn 693 tỷ đồng, còn chi phí quản lý doanh nghiệp giảm nhẹ. Sau khi cân đối các khoản thu, chi, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt hơn 99,3 tỷ đồng, tăng 60,8%.

Tuy nhiên, lợi nhuận khác giảm mạnh khiến đà tăng lợi nhuận sau cùng thu hẹp đáng kể. Kết thúc nửa đầu năm, TMB báo lãi trước thuế gần 113 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 81,6 tỷ đồng, lần lượt tăng 10,3% và 7,9% so với cùng kỳ.

Tổng tài sản phình to cùng khoản phải thu hơn 3.800 tỷ đồng

Biến động đáng chú ý hơn nằm ở bảng cân đối kế toán. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản của TMB đạt gần 7.299 tỷ đồng, tăng gần 120% so với đầu năm. Trong đó, tài sản ngắn hạn lên hơn 7.190 tỷ đồng, chiếm khoảng 98,5% tổng tài sản.

Sự gia tăng này chủ yếu đến từ các khoản phải thu ngắn hạn, tăng từ 601 tỷ đồng đầu năm lên gần 3.855 tỷ đồng sau 6 tháng. Riêng phải thu ngắn hạn của khách hàng đạt hơn 3.801 tỷ đồng, cao gần 25 lần so với mức gần 153 tỷ đồng đầu năm.

Thuyết minh báo cáo tài chính cho thấy phần lớn khoản phải thu này phát sinh với các bên liên quan. Tổng phải thu ngắn hạn của khách hàng là bên liên quan đạt hơn 3.798 tỷ đồng tại cuối tháng 6, so với gần 150 tỷ đồng đầu năm.

Trong đó, riêng Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả - Vinacomin chiếm hơn 2.964 tỷ đồng, tăng mạnh từ mức hơn 18,4 tỷ đồng đầu năm và tương đương khoảng 78% tổng phải thu khách hàng là bên liên quan. Một số khoản lớn khác gồm Công ty Tuyển than Hòn Gai - Vinacomin gần 223 tỷ đồng, Công ty Kho Vận Đá Bạc - Vinacomin hơn 186 tỷ đồng, Công ty Chế biến than Quảng Ninh TKV gần 143 tỷ đồng và Công ty Cổ phần Kinh doanh than Cẩm Phả - Vinacomin hơn 120 tỷ đồng.

Cùng với phải thu, hàng tồn kho cũng tăng thêm hơn 618 tỷ đồng, lên gần 3.134 tỷ đồng. Như vậy, riêng các khoản phải thu và hàng tồn kho đã đạt gần 6.988 tỷ đồng, chiếm hơn 97% tài sản ngắn hạn. Tiền và các khoản tương đương tiền ở mức hơn 130 tỷ đồng, còn tài sản dài hạn chỉ khoảng 109 tỷ đồng.

Nợ vay tăng gần 3.300 tỷ đồng, dòng tiền kinh doanh âm sâu

Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả của TMB tăng từ gần 2.449 tỷ đồng đầu năm lên hơn 6.403 tỷ đồng vào cuối tháng 6, tương ứng mức tăng 161,5%. Toàn bộ số dư nợ phải trả là nợ ngắn hạn.

Đáng chú ý, vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đạt gần 4.472 tỷ đồng, cao gấp 3,8 lần đầu năm và chiếm gần 70% tổng nợ phải trả. So với đầu năm, dư nợ vay đã tăng thêm khoảng 3.300 tỷ đồng. Phải trả người bán ngắn hạn cũng tăng hơn gấp đôi, lên gần 1.636 tỷ đồng. Trong khi đó, vốn chủ sở hữu chỉ tăng nhẹ lên hơn 896 tỷ đồng, khiến tỷ lệ nợ phải trả trên tổng tài sản tăng từ 73,8% lên 87,7%.

Việc các khoản phải thu và tồn kho phình to cũng phản ánh rõ trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Dù có lãi, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của TMB âm hơn 3.198 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, so với mức âm 1.316 tỷ đồng cùng kỳ. Trong kỳ, riêng việc gia tăng các khoản phải thu đã khiến dòng tiền giảm gần 3.298 tỷ đồng, còn hàng tồn kho tăng làm giảm thêm hơn 618 tỷ đồng.

Để bù đắp lượng tiền thiếu hụt từ hoạt động kinh doanh, TMB gia tăng dòng tiền từ đi vay. Doanh nghiệp thu hơn 9.241 tỷ đồng từ các khoản vay và chi gần 5.942 tỷ đồng trả nợ gốc, qua đó đưa dòng tiền tài chính dương hơn 3.257 tỷ đồng, gấp khoảng 2,4 lần cùng kỳ. Nhờ nguồn tiền này, lưu chuyển tiền thuần trong nửa đầu năm vẫn dương hơn 60,7 tỷ đồng, đưa tiền và các khoản tương đương tiền cuối kỳ lên hơn 130,2 tỷ đồng.