Một nghiên cứu vừa được công bố bởi Viện Brookings và Trung tâm Quản trị AI (GovAI) đã chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại: Những người làm việc trong các lĩnh vực do phụ nữ chiếm ưu thế đang trở nên dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết trước làn sóng càn quét của công nghệ.
6,1 triệu người gặp khó
Các nhà nghiên cứu đã thực hiện một cuộc giải phẫu quy mô lớn đối với thị trường lao động Mỹ, dựa trên sự kết hợp giữa dữ liệu công và tư để xác định những ngành nghề nào chịu rủi ro cao nhất.
Kết quả cho thấy, trong số 37,1 triệu lao động tại Mỹ có nguy cơ mất việc làm cao do sự tiến bộ của AI, có khoảng 26,5 million người sở hữu "khả năng thích ứng trên mức trung bình". Điều này có nghĩa là họ có đủ kỹ năng, nguồn lực và vị thế để chuyển đổi sang một công việc mới nếu cần thiết.
Tuy nhiên, câu chuyện không hề màu hồng đối với tất cả. Khoảng 6,1 triệu nhân viên, tương đương 4,2% lực lượng lao động trong mẫu nghiên cứu, có khả năng sẽ gặp khó khăn tột độ trong việc thích nghi.
Những rào cản ngăn họ bước tiếp bao gồm độ tuổi cao, hạn chế về kỹ năng công nghệ và nguồn tài chính tích lũy eo hẹp. Đáng chú ý, dữ liệu chỉ ra rằng nhóm lao động này tập trung chủ yếu ở các vai trò thư ký, hành chính, và có tới 86% trong số đó là phụ nữ.
Mark Muro, chuyên gia cao cấp tại Viện Brookings, đã có một nhận định sắc sảo khi trao đổi với CBS News rằng những nghề nghiệp này vốn dĩ đã nằm trong tầm ngắm của sự thay đổi từ lâu. Ông nhấn mạnh rằng các số liệu thống kê này phản ánh mức độ dễ tổn thương của các vai trò công việc do phụ nữ nắm giữ, chứ hoàn toàn không phản ánh năng lực cá nhân của họ. Theo ông Muro, vấn đề nằm ở "những gì phụ nữ đang làm trong nền kinh tế thay vì bản chất họ là ai".
Trong khi đó, khoảng 70% lao động có khả năng thích ứng cao thường hoạt động trong các lĩnh vực như marketing, tài chính và khoa học. Đây là những ngành nghề đòi hỏi bộ kỹ năng đa dạng hơn, bao gồm cả các vai trò kỹ thuật và quản lý.
Sam Manning, chuyên gia nghiên cứu tại GovAI, giải thích rằng những công việc này yêu cầu con người phải vận dụng nhiều yếu tố tổng hợp để xử lý vấn đề, trái ngược với các vai trò hành chính hoặc hậu cần vốn có các năng lực cốt lõi được định nghĩa hẹp và dễ dàng bị thuật toán hóa.
Trước làn sóng này, cả Manning và Muro đều đưa ra lời khuyên rằng người lao động cần chủ động học cách sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ thay vì coi nó là đối thủ. Việc thử nghiệm với công nghệ mới để tăng năng suất và mở rộng tập kỹ năng cá nhân chính là "tấm bảo hiểm" tốt nhất để nổi bật trong bất kỳ lĩnh vực nào.
Đối với thế hệ lao động trẻ, đặc biệt là những nhân viên văn phòng đang đảm nhận các công việc có tính chất lặp lại, việc lập kế hoạch cho một "cú xoay trục" sự nghiệp (professional pivot) là điều cấp thiết.
Trí tuệ nhân tạo có thể thay thế một vị trí công việc, nhưng nó không thể thay thế một cá nhân biết tận dụng AI để tạo ra giá trị khác biệt. Cuộc chiến này có thể là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để định nghĩa lại vai trò của phái đẹp trong một nền kinh tế không còn phụ thuộc vào các công việc hành chính truyền thống.
*Nguồn: Brookings Institution & GovAI, CBS News
.png "Giá vàng “nhảy múa” khó lường, chuyên gia cảnh báo rủi ro mua đuổi")
