Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 - “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” được tổ chức ở Hà Nội ngày 12/5, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục A05 (Bộ Công an), Phó Chủ tịch Liên minh Niềm tin số, cho biết lừa đảo trực tuyến năm 2025 lên tới 8.000 tỷ đồng, dù con số này có thể chỉ là một phần nhỏ so với thực tế. Hoạt động lừa đảo vô cùng tinh vi với những kịch bản lừa đảo liên tục được dựng lên trong bối cảnh cơ chế phòng ngừa vẫn còn rời rạc và thiếu tính liên kết.
Phó Cục trưởng cũng phân tích về các kinh nghiệm quốc tế từ Mỹ, Anh, đồng thời nhấn mạnh cần phải có cơ chế liên kết đa bên chặt chẽ, nhanh chóng để bảo vệ người dùng cùng hệ sinh thái tài chính số. Bởi thực tế các hoạt động lừa đảo tinh vi đến nỗi không khác gì tư vấn tài chính thực sự.
Đâu là giải pháp để bảo vệ người dùng và củng cố niềm tin số?
Về giải pháp, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh trước tiên cần xây dựng cơ chế chia sẻ cảnh báo sớm trong toàn hệ sinh thái tài chính. Thứ hai, cần tăng cường xác thực, định danh để bảo vệ các kênh tài chính chính thống.
Thứ ba, cùng với sự phát triển của công nghệ, quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân là quyền được pháp luật bảo hộ. Lãnh đạo Cục A05 nhấn mạnh bảo vệ dữ liệu cá nhân phải được coi là trụ cột của bảo vệ niềm tinh tài chính số. Ông phân tích, bảo vệ quyền dữ liệu cá nhân sẽ giúp hạn chế các hành vi lừa đảo cũng như các vi phạm pháp luật trên môi trường tài chính số.
Thứ tư, cần thúc đẩy truyền thông có trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người có ảnh hưởng trong lĩnh vực tài chính.
“Tôi đặt vấn đề, niềm tin phải có chỗ dựa, niềm tin phải nguồn tin xác tín. Chỗ dựa quan trọng nhất là pháp luật. Hôm nay, đại diện TikTok cũng có đề xuất rất hay về việc Liên minh Niềm tin số phải có đơn vị để bảo chứng niềm tin. Trung tâm bảo chứng niềm tin phải quy tập được những người có hiểu biết, trách nhiệm để kết luận nội dung nào là giả. Đây là một việc rất khó nhưng nếu chúng ta quyết tâm thì sẽ làm được”, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.
Thứ năm, cần xây dựng năng lực miễn dịch số cho người dùng. Theo ông, tuyến phòng thủ gần nhất vẫn là người dùng. Đây là điểm yếu nhất, song cũng quan trọng nhất. Người dùng cần được trang bị những kỹ năng cơ bản rất quan trọng như không cung cấp mã OTP, mật khẩu…
Sau cùng, Phó Cục trưởng cục A05 cho rằng, công tác truyền thông sau sự kiện rất quan trọng để người dùng tiếp nhận thông tin đâu là thật, đâu là giả, bài học cảnh giác là gì. Do đó, các cơ quan báo chí, truyền thông và KOL cần tham gia lan tỏa thông tin chính thống, để góp phần hình thành chuẩn mực ứng xử trong không gian số.
Tại Diễn đàn, Đại tá Nguyễn Hồng Quân thông tin về việc hợp tác gần đây giữa Bộ Công an và Bộ Giáo dục và Đào tạo có bảo trợ cho Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia tổ chức cuộc thị “Học sinh với an ninh mạng 2026”. Cuộc thi đã thu hút được hơn 1.100 học sinh tham gia, đến từ 6.840 trường PTTH trên cả nước.
“Từng đó học sinh tham gia có nghĩa là ít nhất từng đó em đã nhận biết được đâu là nguy cơ. Bạn bè của các em cũng sẽ nhận biết được. Bố mẹ, ông bà, anh chị em của các học sinh này cũng được lan tỏa từ cuộc thi”, Đại tá phân tích.
Từ những hành động trên, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh niềm tin số không thể xây dựng bằng nỗ lực đơn lẻ, thay vào đó cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.
“Cơ quan quản lý cần hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm, tạo khuôn khổ cho đổi mới an toàn. Tổ chức tài chính cần coi bảo vệ người dùng là một phần của chiến lược phát triển, không chỉ là chi phí tuân thủ. Doanh nghiệp công nghệ thông tin cần đư an toàn, bảo vệ dữ liệu ngay từ khâu thiết kế sản phẩm. Các nền tảng số cũng cần có trách nhiệm hơn trong việc kiểm soát quảng cáo, tài khoản giả mạo, nội dung lừa đảo và thông tin sai lệch”, ông nhấn mạnh.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân kết luận, trong kỷ nguyên số, mỗi tổ chức có thể có sản phẩm, khách hàng và lợi thế riêng, nhưng về niềm tin thì chúng ta cần phải có một điểm chung. Thông điệp quan trọng chính là chúng ta phải tăng cường liên kết để bảo vệ người dùng, bảo vệ chính khách hàng và bảo vệ chính doanh nghiệp của chúng ta.
.png "Giá dầu tiếp tục tăng vọt, hy vọng về thoả thuận Mỹ - Iran dần tan biến")
