Suốt mùa hè, các quan chức Fed tranh luận liệu mức lãi suất hiện tại đã đủ cao để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% hay chưa. Áp lực giá mạnh hơn dự báo trong mùa xuân, trước khi hạ nhiệt vào tháng 6 và 7.
Báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 vì thế sẽ cho thấy sự cải thiện gần đây có thực sự đánh dấu bước ngoặt trong cuộc chiến chống lạm phát, hay chỉ là thêm một lần "hạ nhiệt giả" sau 5 năm tốc độ tăng giá liên tục vượt mục tiêu.
Các nhà kinh tế dự báo CPI lõi tăng 0,2% so với tháng trước. Tuy nhiên, chỉ một phần 10 điểm phần trăm chênh lệch so với dự báo cũng có thể tác động lớn tới quyết định của Fed.
Ngân hàng trung ương giữ lãi suất trong khoảng 3,5-3,75% tại cuộc họp tháng 7. Khi đó, 3 quan chức phản đối và muốn tăng thêm 0,25 điểm phần trăm. Một số thành viên khác sau đó cũng cho biết có thể gia nhập nhóm này nếu lạm phát không tiếp tục cải thiện.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh cũng tiến gần hơn tới quan điểm tăng lãi suất sau bài phát biểu tại Jackson Hole cuối tháng 8. Ông cho rằng có rất ít bằng chứng cho thấy điều kiện vay vốn hiện nay đang thực sự kìm hãm nền kinh tế, đồng thời nhận định các số liệu tốt hơn trong mùa hè chưa đủ chứng minh xu hướng lạm phát cơ bản đã cải thiện.
Tuy nhiên, ông Warsh không nói cụ thể dữ liệu phải ở mức nào mới khiến ông hành động.
Điều này khiến thị trường gần như tự đặt ra "bài kiểm tra" cho tân Chủ tịch Fed. Nhà đầu tư hiện đánh giá xác suất tăng lãi suất tuần tới khoảng 60%, tăng mạnh so với 35% trước bài phát biểu Jackson Hole.
Vincent Reinhart, cựu quan chức cấp cao Fed, hiện là nhà kinh tế trưởng tại BNY Investments, cho rằng thị trường đã đặt cược vào một quyết định mà Warsh chưa từng cam kết. Chủ tịch Fed giờ phải hoặc thực hiện đợt tăng lãi suất, hoặc giải thích thuyết phục vì sao chưa hành động.
Song, ngay trong Fed, quan điểm vẫn chia rẽ. Thống đốc Christopher Waller tuần trước cho rằng không cần vội tăng lãi suất nếu CPI tháng 8 tiếp tục xác nhận xu hướng hạ nhiệt. Ông phát tín hiệu có thể ủng hộ giữ nguyên nếu CPI lõi tăng 0,2%, nhưng sẽ cân nhắc tăng lãi suất nếu con số "nóng" hơn.
Ngược lại, nhóm muốn tăng lãi suất cho rằng Fed không nên quá phụ thuộc vào 2 hoặc 3 báo cáo gần nhất. Cuộc chiến kéo dài sáu tháng khiến giá năng lượng duy trì ở mức cao, các mức thuế nhập khẩu mới cùng làn sóng xây dựng hạ tầng AI gây sức ép lên nguồn cung có thể tiếp tục đẩy giá cả đi lên.
Nếu số liệu CPI mới thấp hơn đáng kể dự báo, Fed sẽ có cơ sở cho rằng lạm phát đang tiến về mức phù hợp với mục tiêu 2% và tiếp tục giữ nguyên lãi suất. Ngược lại, một báo cáo nóng sẽ cho thấy sự cải thiện trong mùa hè không bền vững và khiến Warsh khó có thể trì hoãn việc thắt chặt.
Kịch bản khó xử nhất là CPI nằm ở khoảng giữa: đủ thấp để Fed có lý do chờ đợi nhưng chưa đủ thấp để thuyết phục thị trường rằng lạm phát đã thực sự được kiểm soát. Nếu giữ nguyên lãi suất trong trường hợp này, Warsh có nguy cơ một lần nữa phải giải thích một quyết định thiếu rõ ràng như sau cuộc họp tháng 7.
Trong khi đó, giới chuyên gia cũng đang chia thành 2 phía về ý định thực sự của Chủ tịch Fed. Steven Blitz, nhà kinh tế trưởng Mỹ tại TS Lombard, cho rằng ông Warsh không muốn tăng lãi suất tuần tới và chỉ hành động nếu dữ liệu buộc ông không còn lựa chọn.
Joseph Lavorgna, nhà kinh tế trưởng tại SMBC Americas, nhận định bài phát biểu Jackson Hole cho thấy ông Warsh thực sự quyết tâm kéo lạm phát xuống. Theo ông, trừ khi dữ liệu rất yếu, Fed khó tránh một đợt tăng lãi suất trong tháng 9.
Theo WSJ
