Trong bối cảnh TP.HCM được định vị là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước, việc ban hành Luật Phát triển đô thị được đánh giá là yêu cầu cấp thiết nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tạo cơ sở pháp lý ổn định, đồng bộ và có tính vượt trội cho quá trình phát triển lâu dài.
Theo định hướng xây dựng, dự thảo Luật tập trung vào việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền đô thị, nâng cao tính chủ động trong quản trị, đồng thời tạo động lực phát triển mới cho TP.HCM cũng như vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Đáng chú ý, nhiều cơ chế đặc thù được đề xuất như đổi mới mô hình quản trị đô thị hiện đại; cơ chế tài chính, ngân sách linh hoạt; huy động đa dạng nguồn lực đầu tư; phát triển hạ tầng chiến lược; tăng cường liên kết vùng; thử nghiệm có kiểm soát các mô hình, công nghệ và chính sách mới; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khai thác hiệu quả không gian đô thị cả trên mặt đất, dưới lòng đất, trên cao, trên sông và ven biển.
Một trong những điểm nhấn của dự thảo Luật là việc thiết kế các chính sách riêng phù hợp với vị thế và nhu cầu phát triển của TP.HCM.
Theo đó, Thành phố sẽ có cơ sở pháp lý để phát triển khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, kinh tế biển, đô thị lấn biển, đô thị trên sông, kinh tế ban đêm, trung tâm năng lượng cũng như nâng cao quyền tự chủ đối với doanh nghiệp nhà nước. Bên cạnh đó là các cơ chế đột phá về thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và phát triển hệ thống đường sắt đô thị - những lĩnh vực vốn được xem là "điểm nghẽn" nhiều năm qua.
Việc lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân cũng được đẩy mạnh thông qua các hội nghị, hội thảo, diễn đàn nhằm hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình Quốc hội xem xét.
Song song với quá trình hoàn thiện dự thảo Luật, TP.HCM đã khẩn trương chuẩn bị hệ thống thể chế để sẵn sàng triển khai ngay khi Luật được Quốc hội thông qua.
Theo kế hoạch, HĐND và UBND Thành phố đang phối hợp xây dựng khoảng 78-81 nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa các cơ chế phân cấp, phân quyền và đầu tư ngay sau khi Luật có hiệu lực. Thành phố cũng đã tổ chức khoảng 20 cuộc họp chuyên sâu với các chuyên gia pháp lý, quy hoạch để hoàn thiện hồ sơ dự thảo. Đồng thời, các sở, ngành đang rà soát toàn diện những quy định còn chồng chéo, chuẩn bị nguồn nhân lực và thành lập tổ chỉ đạo nhằm bảo đảm việc triển khai diễn ra đồng bộ, không tạo khoảng trống pháp lý.
Theo chương trình kỳ họp, sáng 7/8 Quốc hội sẽ nghe Tờ trình và thảo luận tại tổ về dự án Luật Phát triển đô thị. Đến ngày 11/8, dự án Luật sẽ được thảo luận tại hội trường trước khi tiếp thu, hoàn thiện.
Vào chiều 24/8, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị cùng nhiều dự án luật và nghị quyết quan trọng khác.
Việc ban hành Luật được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt trong cải cách thể chế phát triển đô thị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng quản trị đô thị và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP.HCM trở thành đô thị thông minh, hiện đại, có sức cạnh tranh trong khu vực và trên thế giới.
