Theo trang tin BioPharma Dive, sau nhiều năm liên tiếp chứng kiến các đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn, ngành công nghệ sinh học (biotech) đang ghi nhận những tín hiệu tích cực đầu tiên khi tốc độ sa thải có dấu hiệu chậm lại.
Tuy nhiên, bức tranh toàn ngành vẫn còn nhiều gam màu xám khi các doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với áp lực từ thất bại trong phát triển thuốc, quá trình tái cơ cấu chiến lược và những biến động của thị trường dược phẩm.
Một trong những cái tên mới nhất gia nhập danh sách cắt giảm nhân sự là Công ty Công nghệ sinh học của Đức nổi tiếng toàn cầu với vai trò đồng phát triển vắc xin COVID - 19 cùng Pfizer có tên BioNTech.
Dù vậy, dữ liệu mới nhất cho thấy số lượng các đợt sa thải đang giảm so với cuối năm trước, mở ra hy vọng rằng ngành công nghệ sinh học có thể đang dần vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Theo một số thông tin từ các đơn vị theo dõi ngành, tính đến ngày 30/4 năm nay đã có hơn 40 đợt sa thải được công bố. Con số này thấp hơn đáng kể so với hơn 50 đợt được ghi nhận chỉ trong bốn tháng cuối năm 2025.
Ngay từ đầu năm, ít nhất một nhà phân tích từng dự báo rằng xu hướng cắt giảm nhân sự sẽ tiếp tục giảm trong năm 2026. Tuy nhiên, thị trường vẫn tỏ ra thận trọng bởi những dự báo lạc quan tương tự đã từng không trở thành hiện thực.
Năm ngoái, số lượng việc làm bị cắt giảm trong ngành đã tăng 16% so với cùng kỳ năm trước sau khi thị trường Mỹ xuất hiện hàng loạt yếu tố bất ổn ngoài dự kiến.
Các doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ áp thuế mới, đề xuất áp dụng cơ chế định giá theo nguyên tắc định giá theo cơ chế tối huệ quốc (là nguyên tắc thương mại quốc tế bình đẳng giữa các quốc gia, thúc đẩy thương mại không phân biệt đối xử, most favored nation pricing), cùng áp lực chi phí kéo dài từ Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act).
Những yếu tố này khiến nhiều kế hoạch kinh doanh phải điều chỉnh, kéo theo làn sóng tinh giản nhân sự trên diện rộng.
Đến nay, nguyên nhân của phần lớn các đợt sa thải vẫn chủ yếu xuất phát từ những vấn đề quen thuộc của ngành công nghệ sinh học.
Trong đó có việc các ứng viên thuốc thử nghiệm không đạt kết quả như kỳ vọng, doanh nghiệp điều chỉnh lại ưu tiên chiến lược và các chương trình nâng cao hiệu quả vận hành nhằm tiết kiệm chi phí.
BioNTech tái cơ cấu khi chuyển trọng tâm sang ung thư học
Đầu tháng 5, BioNTech thông báo sẽ triển khai một chương trình tái cơ cấu quy mô lớn trong bối cảnh công ty chuyển trọng tâm sang lĩnh vực ung thư học, đồng thời phải thích ứng với doanh số sụt giảm của vaccine COVID-19.
Theo kế hoạch, BioNTech sẽ thu hẹp hoạt động sản xuất tại Đức và Singapore. Quyết định này dự kiến khiến khoảng 1.860 vị trí việc làm bị cắt giảm.
Đây là một trong những đợt tái cấu trúc lớn nhất được công bố trong ngành từ đầu năm, phản ánh sự dịch chuyển chiến lược của doanh nghiệp khi nguồn thu từ vaccine COVID-19 không còn duy trì được như giai đoạn đại dịch.
Không chỉ những thay đổi về chiến lược kinh doanh, các kết quả thử nghiệm lâm sàng không thuận lợi vẫn là nguyên nhân quan trọng dẫn tới nhiều quyết định cắt giảm nhân sự.
Công ty Dược phẩm sinh học của Mỹ, Vistagen là một ví dụ điển hình. Công ty cho biết sẽ cắt giảm khoảng 20% lực lượng lao động nhằm tiết kiệm chi phí và tập trung nguồn lực cho ứng viên thuốc chủ lực là thuốc xịt mũi điều trị rối loạn lo âu xã hội.
Quyết định này được đưa ra sau khi ứng viên thuốc không đạt yêu cầu trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 vào tháng 12 năm ngoái. Hiện chương trình vẫn đang được tiếp tục với một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 khác.
Trong khi đó, Replimune, doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực ung thư học đã tiến hành hai đợt sa thải liên tiếp, gồm 63 nhân viên vào ngày 13/4 và thêm 161 nhân viên vào ngày 17/4.
Nguyên nhân xuất phát từ việc Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) từ chối phê duyệt thuốc điều trị u hắc tố (RP1) sử dụng kết hợp với thuốc được sử dụng để thu nhỏ khối u và kéo dài sự sống nivolumab.
Theo Replimune, sau khi một nhóm thẩm định mới tiếp nhận hồ sơ, FDA đã viện dẫn những vấn đề liên quan đến thiết kế thử nghiệm để từ chối phê duyệt. Công ty cho biết các phản hồi từ nhóm đánh giá mới mâu thuẫn với những hướng dẫn mà FDA từng đưa ra trước đó.
Mặc dù phải thu hẹp quy mô nhân sự đáng kể, Replimune vẫn tiếp tục phát triển ứng viên thuốc RP2 giai đoạn 2/3, hiện đang được thử nghiệm trong điều trị u hắc tố màng bồ đào di căn và ung thư biểu mô tế bào gan.
Các tập đoàn dược lớn cũng tiếp tục tái cấu trúc
Bên cạnh các doanh nghiệp công nghệ sinh học, nhiều tập đoàn dược phẩm lớn cũng đang triển khai các chương trình tinh gọn hoạt động nhằm chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới.
Công ty Dược phẩm sinh học toàn cầu có trụ sở tại Nhật Bản, Takeda Pharmaceutical hiện thực hiện kế hoạch tái cơ cấu có giá trị hơn 1 tỷ USD. Là một phần của chương trình này, công ty công bố sẽ cắt giảm hơn 600 vị trí việc làm tại bang Massachusetts cùng nhiều bang khác của Mỹ.
Các thay đổi dự kiến có hiệu lực từ tháng 7 và hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời tái đầu tư phần chi phí tiết kiệm được vào nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như các đợt ra mắt thuốc trong thời gian tới.
Công ty Dược phẩm và sinh học đa quốc gia Merck & Co. cũng đang theo đuổi chiến lược tinh giản quy mô khi thông báo sẽ cắt giảm 8% lực lượng lao động trên toàn cầu.
Doanh nghiệp này đang chuẩn bị cho giai đoạn thuốc bom tấn Keytruda hết thời hạn bảo hộ bằng sáng chế.
Tuy nhiên, đợt cắt giảm nhân sự mới nhất vào tháng 2 lại xuất phát từ nguyên nhân khác, đó là nhu cầu thị trường đối với vaccine ngừa virus papilloma ở người (HPV) Gardasil suy giảm.
Do đó, Merck quyết định thu hẹp hoạt động sản xuất và cắt giảm gần 150 nhân viên tại nhà máy ở Durham, bang North Carolina (Mỹ).
Bên cạnh những nguyên nhân truyền thống dẫn đến các đợt sa thải, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành yếu tố được giới quan sát đặc biệt theo dõi.
Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại vẫn còn quá sớm để đánh giá AI sẽ tác động đến thị trường lao động trong ngành dược phẩm và công nghệ sinh học ở mức độ nào.
Một số ý kiến cho rằng AI khó có thể thay thế việc làm trong lĩnh vực dược phẩm theo cách đã diễn ra tại ngành công nghệ, bởi hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển thuốc vẫn đòi hỏi trình độ chuyên môn cao cùng quy trình kiểm định nghiêm ngặt.
Việc số lượng các đợt sa thải giảm so với cuối năm 2025 cho thấy thị trường lao động trong ngành công nghệ sinh học đang có dấu hiệu ổn định hơn. Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh vẫn phản ánh một ngành công nghiệp đang trong quá trình điều chỉnh mạnh mẽ.
Các doanh nghiệp tiếp tục phải cân bằng giữa mục tiêu tối ưu chi phí, tái phân bổ nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển, đồng thời thích ứng với môi trường kinh doanh nhiều biến động.
Trong bối cảnh đó, những thất bại trong thử nghiệm lâm sàng, các chương trình tái cơ cấu quy mô lớn và diễn biến của thị trường vẫn sẽ là những yếu tố quyết định xu hướng việc làm của ngành trong thời gian tới.
Mặc dù tốc độ cắt giảm nhân sự đã chậm lại, còn quá sớm để khẳng định giai đoạn khó khăn nhất của ngành công nghệ sinh học đã hoàn toàn kết thúc.
* Nguồn: Science and Culture.
.png "Giá dầu tăng vọt khi ông Trump lại đe dọa tấn công Iran, làm lu mờ đàm phán hoà bình")
