Không phải Nga hay Venezuela, hơn 170 triệu thùng dầu của một quốc gia châu Á đang lênh đênh trên biển, chuyện gì đang xảy ra?

Theo dữ liệu từ Kpler và Vortexa, tổng lượng dầu thô và khí ngưng tụ của Iran đang được lưu trữ trên biển – bao gồm dầu trên các tàu đang vận chuyển và các tàu chứa nổi đã tăng lên mức kỷ lục, tương đương khoảng 50 ngày sản lượng.

Cụ thể, Kpler cho biết lượng dầu của Iran trên biển đã đạt khoảng 166 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 11/1, mức cao nhất kể từ năm 2016. Trong khi đó, các nhà phân tích của Vortexa ước tính con số này thậm chí còn cao hơn, vào khoảng 170 triệu thùng.

Iran, một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), hiện đang đối mặt với các cuộc biểu tình. Trong nhiều năm qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần cảnh báo về khả năng hành động can thiệp, làm gia tăng lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu từ Iran.

Theo nhà phân tích Homayoun Falakshahi của Kpler, việc gia tăng dự trữ dầu trên biển giúp Iran tránh phải cắt giảm sản lượng ngay lập tức trong bối cảnh xuất khẩu gặp khó. Ông cho biết nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ Iran đã chậm lại vào cuối năm 2025 do các nhà máy lọc dầu Trung Quốc thiếu hạn ngạch nhập khẩu, trong khi tồn kho dầu trong nước đang ở mức cao.

Bên cạnh đó, Tehran cũng đang tìm cách vận chuyển càng nhiều dầu càng tốt ra khỏi khu vực Vịnh Ba Tư nhằm giảm thiểu rủi ro địa chính trị. Theo Kpler, khoảng một nửa lượng dầu dự trữ trên biển của Iran hiện đang neo đậu gần Singapore – một trung tâm trung chuyển dầu quan trọng của châu Á.

Các nhà phân tích của Vortexa cho biết lượng dầu thô của Iran trên biển đã tăng gần 4% chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 1, chủ yếu do những khó khăn trong việc dỡ hàng. “Hầu hết các lô dầu được bốc lên tàu trong tuần qua đã được định đoạt từ trước khi căng thẳng hiện tại leo thang,” ông Mick Strautmann, nhà phân tích của Vortexa, cho biết trong email gửi Reuters.

Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, hiện là khách hàng chính mua dầu của Iran, khiến Bắc Kinh đặc biệt dễ bị tổn thương trước bất kỳ gián đoạn nguồn cung nào xuất phát từ xung đột tại Trung Đông. Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng là khách hàng lớn nhất của dầu Venezuela và là một trong những nước nhập khẩu dầu hàng đầu từ Nga – ba quốc gia đều đang chịu các mức trừng phạt khác nhau từ phương Tây.

Dữ liệu năm 2025 của Kpler cho thấy Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Trung bình năm ngoái, Trung Quốc nhập khoảng 1,38 triệu thùng dầu/ngày từ Iran, chiếm khoảng 13,4% tổng lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của nước này, ở mức 10,27 triệu thùng/ngày.

Theo OPEC, Iran hiện sản xuất trung bình khoảng 3,2 triệu thùng dầu/ngày, tương đương gần 4% sản lượng dầu thô toàn cầu, đưa nước này trở thành nhà sản xuất dầu lớn thứ 6 thế giới. Tuy nhiên, tiềm năng của Iran vượt xa sản lượng hiện tại, khi nước này đang sở hữu khoảng 209 tỷ thùng dầu dự trữ đã được chứng minh, chỉ đứng sau Venezuela và Saudi Arabia. Trước năm 1979, sản lượng dầu của Iran từng đạt tới 6,5 triệu thùng/ngày.

Theo Reuters