“Không có nơi nào để trú ẩn”: Giới giao dịch mất ngủ khi chiến tranh Iran làm chao đảo thị trường

Với Wang Yapei, điều quan trọng nhất là có thể ngủ ngon vào ban đêm. Nhà quản lý quỹ có trụ sở tại Thượng Hải này đã mạnh tay cắt giảm vị thế khi làn sóng bán tháo dữ dội lan rộng trên các thị trường toàn cầu trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông leo thang.

“Tôi không thích những chuyến tàu lượn siêu tốc… phiên mở cửa rất tệ, nên tôi giảm tỷ trọng danh mục xuống khoảng 30%,” Wang của Zijie Private Fund nói, ám chỉ cú sụt giảm mạnh của chứng khoán Trung Quốc hôm thứ Hai. “Sau đó tôi cảm thấy khá nhẹ nhõm.”

Dù thị trường có phục hồi phần nào vào cuối tuần, Wang vẫn không có ý định tăng thêm vị thế do biến động mạnh và khó lường trên mọi loại tài sản toàn cầu - từ cổ phiếu, dầu mỏ đến trái phiếu và vàng.

“Hôm nay bạn bắt đáy, hôm sau lại chịu thêm một đợt bán tháo nữa,” Wang nói. “Khi có quá nhiều bất định, bạn phải giảm nắm giữ để có thể ngủ ngon.”

Wang không phải là trường hợp duy nhất. Từ Thượng Hải đến New York, các nhà giao dịch, nhà đầu tư, quản lý tài sản và ngân hàng đều đang phải đối mặt với những đêm mất ngủ, làm việc cuối tuần, họp khách hàng kéo dài, xoay vòng danh mục nhanh chóng và căng thẳng phút chót khi thực hiện giao dịch.

Những khó khăn này chủ yếu xuất phát từ sự không chắc chắn về việc cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Iran sẽ kéo dài bao lâu, và tác động của nó đến giá dầu - vốn đã vượt 100 USD/thùng - cũng như lạm phát, lãi suất và chính sách của các ngân hàng trung ương.

Cuộc chiến, hiện sắp bước sang tuần thứ năm, đã khiến vàng - tài sản trú ẩn truyền thống - đứng trước nguy cơ ghi nhận mức giảm theo tháng lớn nhất kể từ năm 2008, với mức giảm khoảng 16%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng 46 điểm cơ bản trong tháng này, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 10/2024.

Dù một số nhà đầu tư dựa vào kinh nghiệm từ các sự kiện trước như chiến tranh Nga-Ukraine năm 2022 hay tác động của đại dịch COVID-19, phần lớn đều nhận thấy những “công thức cũ” không còn hiệu quả.

“Có rất ít tài sản có thể trú ẩn,” Rajeev De Mello, Giám đốc đầu tư tại GAMA Asset Management, cho biết, đồng thời nói rằng ông đã phải làm việc cả cuối tuần và tổ chức các cuộc họp kéo dài hơn bình thường.

“Trái phiếu kho bạc không còn hiệu quả, các đồng tiền trú ẩn như yên Nhật và franc Thụy Sĩ cũng không còn phát huy tác dụng. Vàng và bạc cũng không giúp ích.”

“Không có nơi nào để trú ẩn nữa”

Cuộc chiến kéo dài gần một tháng, bắt nguồn từ các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel vào Iran cuối tháng Hai, đã khiến Tehran gần như đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Điều này làm dấy lên nguy cơ lạm phát cao đi kèm tăng trưởng yếu, và khiến nhà đầu tư bán tháo gần như mọi loại tài sản, ngoại trừ đồng USD.

“Kể từ khi chiến tranh nổ ra, chúng tôi đã giảm cổ phiếu vì không có nơi nào đủ an toàn để trú ẩn,” De Mello tại Singapore nói.

Chứng khoán châu Á chịu ảnh hưởng nặng nề nhất; cổ phiếu Hàn Quốc giảm khoảng 13% trong tháng, trong khi chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm khoảng 9%. Trong khi đó, chứng khoán Mỹ giảm nhẹ hơn, khoảng 6%.

Hiệu suất “đỡ tệ hơn” của thị trường Mỹ đã thu hút một số nhà đầu tư.

Kenyon Tse, trưởng bộ phận giao dịch tại UBS ở Hong Kong, cho biết kể từ đầu tháng Ba, mỗi ngày bàn giao dịch của công ty đều ghi nhận dòng tiền bán ròng đối với TSMC - công ty lớn nhất châu Á theo vốn hóa thị trường và là khoản đầu tư lớn của nhiều nhà đầu tư toàn cầu vào Đài Loan.

Matthias Scheiber tại Allspring Global Investments ở London đã cắt giảm vị thế tại các thị trường mới nổi và tăng phân bổ vào Mỹ, nhưng cảnh báo áp lực có thể gia tăng nếu các ngân hàng trung ương toàn cầu noi theo Australia trong việc nâng lãi suất.

Đối với những người “đứng sai phía” của thị trường, tình hình đặc biệt căng thẳng. Một nhà giao dịch tại công ty năng lượng cho biết chiến tranh khiến họ mất ngủ, do công ty đã đặt cược vào việc giá dầu giảm.

“Tôi thực sự không ngủ được vào cuối tuần khi chiến tranh bắt đầu,” người này nói, cho biết tuần sau đó cực kỳ căng thẳng với biến động mạnh và hàng loạt cuộc họp nội bộ.

Với Kenneth Goh, Giám đốc quản lý tài sản cá nhân tại UOB Kay Hian, chiến tranh cũng đồng nghĩa với những đêm gần như không ngủ, không phải vì đặt cược sai, mà vì phải quản lý danh mục khách hàng trong cú sốc chưa từng có.

“Công việc liên tục không ngừng,” Goh nói. “Nếu may mắn tôi ngủ lúc nửa đêm. Nếu không thì 2, 3 hoặc 4 giờ sáng. Nhưng đó là cuộc sống tôi đã chọn.”

Biến động lan sang cả tín dụng doanh nghiệp

Sự bất ổn kéo dài quanh xung đột Trung Đông cũng ảnh hưởng đến các thương vụ mới trên thị trường tín dụng doanh nghiệp.

Tại New York, các ngân hàng hỗ trợ khoảng 18 tỷ USD nợ cho thương vụ thâu tóm trị giá 55 tỷ USD đối với hãng game Electronic Arts đã theo dõi sát sao hạn chót hôm thứ Hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến các cuộc tấn công vào lưới điện Iran.

Hạn chót này trùng với giai đoạn tiếp thị cuối của khoản nợ EA tới nhà đầu tư, và có thể khiến điều khoản vay kém thuận lợi hơn, theo hai nguồn tin ngân hàng.

Các ngân hàng tham gia thương vụ đã chuẩn bị cho khả năng xảy ra các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng Iran và chi phí vay cao hơn. Tuy nhiên, sau khi ông Trump thông báo hoãn tấn công 5 ngày, họ đã có thể giảm chi phí vay đối với phần trái phiếu lợi suất cao trị giá khoảng 6,6 tỷ USD.

Đến thứ Năm, ông Trump cho biết sẽ tạm hoãn các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng Iran trong 10 ngày, đến ngày 6/4.

Biến động không ngừng khiến các nhà đầu tư không thể rời mắt khỏi màn hình.

“Bạn phải liên tục theo dõi, giám sát và tham gia thị trường, điều này rõ ràng ảnh hưởng đến sức chịu đựng tinh thần,” Mukesh Dave, Giám đốc đầu tư tại Aravali Asset Management, nói.

Dave cho biết ông từng trải qua cường độ tương tự vào năm 2008 và trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á cuối những năm 1990, nhưng chưa khẳng định liệu tình hình hiện tại có nghiêm trọng ngang bằng hay không.

“Nếu tình trạng này kéo dài thêm một tuần nữa, chúng ta sẽ biết,” ông nói. “Bạn không được phép mắc sai lầm - không có chỗ cho sai lầm.”