PNJ chấp nhận “đau một lần”: Trích gần 3.700 tỷ đồng dự phòng cho cả hàng bán từ 7 năm trước

CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) vừa công bố BCTC hợp nhất bán niên 2026 sau soát xét, với lợi nhuận sau thuế đạt 728,5 tỷ đồng, giảm 38% so với báo cáo tự lập trước đó.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn mức giảm lợi nhuận là cách PNJ xử lý rủi ro sau sự cố kim cương.

Trích lập dự phòng cho hàng bán hơn 7 năm trước

Công ty đã ghi nhận tổng cộng khoảng 3.684 tỷ đồng dự phòng ở hai nhóm lớn, gồm 1.416,8 tỷ đồng dự phòng giảm giá hàng tồn kho và 2.267,3 tỷ đồng dự phòng tổn thất liên quan chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.

Đặc biệt, PNJ đã trích lập cho hàng đã bán từ nhiều năm trước.

Về khoản dự phòng 2.267 tỷ đồng liên quan chính sách thu đổi, PNJ xác định giá trị tổn thất tương ứng đối với hàng hoá đã bán theo chính sách thu đổi ở 3 giai đoạn.

Trong khoảng thời gian từ ngày 1/7 đến 3/9/2026, giá trị hàng mua lại thực tế thuộc phạm vi tính dự phòng đạt gần 4.997 tỷ đồng. PNJ ước tính phần tổn thất tương ứng hơn 1.446 tỷ đồng.

Đối với hàng hóa đã bán trong giai đoạn 2020–2026, PNJ xác định giá trị ước tính theo chính sách thu đổi khoảng 10.919 tỷ đồng. Doanh nghiệp giả định tỷ lệ khách hàng có thể quay lại bán là 28,8%, qua đó ghi nhận khoảng 637,8 tỷ đồng tổn thất dự kiến.

Phạm vi tính toán tiếp tục kéo xa hơn về quá khứ. Với hàng đã bán từ năm 2019 trở về trước, giá trị được đưa vào cơ sở ước tính hơn 10.137 tỷ đồng. PNJ sử dụng tỷ lệ khách hàng có thể quay lại bán ở mức 7%, tương ứng khoản tổn thất dự kiến khoảng 183,2 tỷ đồng.

Cách trích lập này khiến lợi nhuận hiện tại trong 6T.2026 chịu áp lực lớn hơn, nhưng đồng thời giúp PNJ ghi nhận sớm một phần đáng kể rủi ro có thể phát sinh.

Nếu nhu cầu thu đổi tiếp tục hạ nhiệt và các giả định hiện nay không thay đổi đáng kể, áp lực bổ sung dự phòng trong các kỳ sau có thể giảm.

Hơn 1.400 tỷ đồng dự phòng cho hàng tồn kho

Song song với khoản dự phòng cho chính sách thu đổi, PNJ cũng nâng mạnh dự phòng giảm giá hàng tồn kho lên 1.416,8 tỷ đồng vào cuối tháng 6.

Khoản này chủ yếu liên quan đến trang sức mua lại từ khách hàng và nhóm sản phẩm kim cương. Với trang sức mua lại, PNJ xác định giá trị có thể thu hồi từ phần vàng và đá quý cấu thành sản phẩm; riêng phần vàng được tính theo lượng vàng có thể thu hồi từ từng mã hàng.

Đối với kim cương, doanh nghiệp đánh giá theo giá thị trường và có tham khảo Rapaport Diamond Price List, bảng giá được sử dụng phổ biến trên thị trường quốc tế.

Huy động thêm vốn để tái thiết 

Sau sự cố, nhu cầu khách hàng bán lại kim cương và trang sức tăng mạnh trong tháng 7, khiến nhu cầu vốn lưu động của PNJ tăng lên. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết xu hướng này đã hạ nhiệt trong tháng 8 và dần trở về mức bình quân trước sự kiện.

Tại ngày 30/6, PNJ có khoảng 608,7 tỷ đồng tiền và tương đương tiền, cùng hơn 3.294 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn, tổng cộng gần 3.900 tỷ đồng. Trong khi đó, riêng giá trị hàng mua lại từ 1/7 đến 3/9 trong phạm vi tính dự phòng đã 4.997 tỷ đồng.

Để bổ sung nguồn vốn, PNJ mở rộng hạn mức tín dụng và tìm kiếm thêm các nguồn huy động. Ngày 4/9, HĐQT cũng thông qua chủ trương vay vốn từ Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung; cùng thời điểm, hai con gái bà đăng ký bán tổng cộng 25 triệu cổ phiếu PNJ để tạo nguồn vốn cho khoản vay.

Bên cạnh đó, PNJ đã hoàn tất thoái toàn bộ 19,9% vốn tại CTCP Người Bạn Vàng vào ngày 26/8. Giá gốc khoản đầu tư này khoảng 4 tỷ đồng.