Dự án Sunday Creek, do Southern Cross Gold Consolidated sở hữu 100%, nằm cách Melbourne (Úc) khoảng 60 km về phía bắc. Khu vực này thuộc vành đai vàng Victoria, một trong những vùng khai khoáng nổi tiếng của Australia, gần các mỏ từng gây tiếng vang như Costerfield và Fosterville.
Sunday Creek không phải cái tên hoàn toàn mới. Trong giai đoạn 1880-1920, khu vực này từng được khai thác quy mô nhỏ, chủ yếu bằng các công trình nông và thủ công. Sản lượng lịch sử đạt khoảng 1,28 tấn vàng, với hàm lượng trung bình rất cao, khoảng 33 gram mỗi tấn quặng.
Tuy nhiên, chính lịch sử khai thác nông này lại tạo ra câu chuyện mới cho Sunday Creek. Các hoạt động cũ chủ yếu bám theo những điểm lộ thiên và mạch quặng dễ tiếp cận.
Nhiều đợt khoan trong thập niên 1990-2000 cũng chỉ kiểm tra đến độ sâu khoảng 80 mét, để lại phần lớn hệ khoáng hóa bên dưới chưa được thăm dò đầy đủ bằng công nghệ hiện đại.
Trong vài năm gần đây, Southern Cross Gold bắt đầu “đọc lại” khu mỏ cũ bằng các chiến dịch khoan kim cương, mô hình địa chất và phân tích hàm lượng chi tiết. Kết quả cho thấy Sunday Creek không chỉ gồm vài mạch vàng rời rạc, mà có thể là một hệ thống vàng - antimony phức tạp, kéo dài theo phương ngang và mở rộng xuống sâu.
Công ty gọi mô hình này “chiếc thang vàng”. Trong đó, các mạch quặng giống như những bậc thang cắt qua một đới đá biến đổi dốc đứng. Đến nay, ít nhất 115 thân hoặc mạch khoáng hóa đã được nhận diện.
Một số mẫu khoan cho hàm lượng vàng rất cao, có điểm lên tới hàng nghìn gram mỗi tấn.
Điểm đáng chú ý là Sunday Creek có phần khoáng hóa xuất hiện khá nông. Một số lỗ khoan mới gặp vàng ở khoảng 15-60 mét tính từ mặt đất, cho thấy dự án không chỉ là câu chuyện của những mũi khoan sâu hàng kilomet.
Tuy vậy, hệ thống này không dừng ở tầng nông. Southern Cross cho biết khoáng hóa có thể kéo từ gần bề mặt xuống hơn 1.100 mét và nhiều khu vực vẫn mở theo phương ngang lẫn chiều sâu.
Tháng 3/2025, công ty công bố mục tiêu thăm dò mới cho Sunday Creek ở mức 8,1-9,6 triệu tấn quặng, hàm lượng 8,3-10,6 gram vàng quy đổi mỗi tấn. Quy mô này tương đương khoảng 68,4-99,5 tấn, có giá trị khoảng 244.000-355.000 tỷ đồng.
Sunday Creek chưa công bố tài nguyên hay trữ lượng khoáng sản chính thức theo chuẩn quốc tế. Mục tiêu thăm dò chỉ cho biết khoảng quy mô tiềm năng dựa trên dữ liệu khoan hiện có. Để chuyển thành trữ lượng có thể khai thác, dự án cần thêm khoan thẩm lượng, mô hình hóa thân quặng, đánh giá luyện kim, nghiên cứu môi trường và tính toán kinh tế mỏ.
Một yếu tố làm Sunday Creek khác với nhiều dự án vàng thông thường là antimony. Đây là kim loại được dùng trong chất chống cháy, hợp kim, đạn dược và một số công nghệ năng lượng.
Southern Cross cho biết antimony chiếm khoảng 20% giá trị kim loại tại chỗ của dự án, giúp Sunday Creek không chỉ là câu chuyện vàng mà còn liên quan đến chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.
Các thử nghiệm luyện kim ban đầu cũng đem lại tín hiệu tích cực. Công ty cho biết phần lớn vàng trong một số mẫu tồn tại dưới dạng vàng tự do, dễ thu hồi hơn so với vàng bị khóa trong các khoáng vật khó xử lý.
Dự án hiện bước vào giai đoạn thăm dò mạnh hơn. Bang Victoria đã phê duyệt kế hoạch xây đường hầm thăm dò tại Sunday Creek, giúp công ty tiếp cận các thân mạch dốc đứng từ dưới lòng đất và khoan hiệu quả hơn.
Theo Mining.com
