Bộ Công Thương đang đề xuất bổ sung cơ chế pháp lý cho phép phân bổ dần các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ vào giá bán lẻ điện, qua đó tạo cơ sở xử lý khoản lỗ lũy kế gần 45.000 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Nội dung này được nêu trong hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp. Theo cơ quan quản lý, giá bán lẻ điện cần phản ánh sát biến động chi phí đầu vào, đồng thời bảo đảm doanh nghiệp điện lực có lợi nhuận hợp lý để duy trì hoạt động, bảo toàn vốn và tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống điện.
Cụ thể, Bộ Công Thương đề xuất các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ trong một lần điều chỉnh giá sẽ được cộng dồn và phân bổ vào các kỳ điều chỉnh tiếp theo. Với các khoản chi phí phát sinh trước thời điểm luật mới có hiệu lực nhưng chưa được đưa đầy đủ vào giá điện, cơ quan quản lý cũng đề xuất cơ chế phân bổ dần trong các lần điều chỉnh sau này.
Tại điều khoản chuyển tiếp của dự thảo luật, các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ hoạt động sản xuất và cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân sẽ được tính toán, phân bổ trong các kỳ điều chỉnh kế tiếp. Giá điện sẽ được điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của các thông số đầu vào nhằm bảo đảm bù đắp chi phí và duy trì mức lợi nhuận phù hợp cho ngành điện.
Như vậy, khoản lỗ lũy kế khoảng 44.800 tỷ đồng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể sẽ được xử lý thông qua cơ chế phân bổ dần vào giá bán lẻ điện trong các kỳ điều chỉnh tới, trên nguyên tắc công khai, minh bạch các chi phí đầu vào cấu thành giá điện.
Điều này đồng nghĩa giá điện trong tương lai có thể phải “gánh” thêm các chi phí đầu vào phát sinh từ nhiều năm trước.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý khẳng định, việc phân bổ chi phí sẽ theo từng thời điểm, toàn bộ hoặc một phần, với biên độ nhỏ để tránh tác động đột ngột tới người dân, doanh nghiệp.
"Trong những điều kiện thuận lợi, như nước về các hồ thủy điện tốt giúp giảm chi phí phát điện, việc phân bổ chi phí tồn đọng không làm tăng giá điện", Bộ Công Thương cho hay.
Năm 2025, khi sửa Nghị định 72 về chính sách giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế này từng được Bộ Công Thương đưa ra. Khi đó, cơ quan này muốn cho phép đưa các khoản chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đầy đủ giai đoạn 2022-2024, khoảng 44.800 tỷ đồng, vào phương án tính giá điện các kỳ sau.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến ở thời điểm đó cho rằng chưa có cơ sở pháp lý hay thực tiễn để tính, phân bổ các khoản chi phí này vào giá điện.
Thực tế, giai đoạn 2022-2023, EVN ghi nhận khoản lỗ lớn. Năm 2023, giá điện đã được điều chỉnh tăng nhưng mức tăng được cho là vẫn thấp hơn đáng kể so với chi phí thực tế phát sinh nhằm kiểm soát lạm phát.
Theo báo cáo của EVN, lỗ lũy kế giai đoạn 2022-2023 từng lên tới hơn 50.000 tỷ đồng. Sau khi hoạt động kinh doanh năm 2024 có lãi trở lại, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ EVN giảm còn khoảng 44.792 tỷ đồng.
So với phương án từng được Bộ Công Thương đưa ra khi sửa đổi Nghị định 72 về cơ chế điều hành giá bán lẻ điện bình quân năm ngoái, dự thảo Luật Điện lực lần này được xem là bước tiến nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc xử lý các khoản chi phí tồn đọng.
Trước đó, khi đề xuất đưa khoảng 44.800 tỷ đồng chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính đủ giai đoạn 2022-2024 vào phương án tính giá điện các kỳ sau, Bộ Công Thương từng nhận nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều chuyên gia cho rằng chưa có căn cứ pháp lý và thực tiễn rõ ràng để phân bổ các khoản chi phí này vào giá điện.
.png "Tìm ra quán quân cuộc thi “Nhà thẩm định và Kinh doanh bất động sản tài ba 2026”")
.png "Fed chính thức có chủ tịch mới: ‘Người được chọn’ đối mặt với tranh luận tăng lãi suất ngày một gay gắt")
.jpg "Chủ tịch UBCKNN chỉ ra yếu tố \"sống còn\" để chứng khoán Việt Nam thu hút dòng vốn ngoại")
