Ngày 19/5, Uỷ ban nhân dân (UBND) thành phố Hà Nội ban hành Thông tin báo chí về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm, xác định rõ định hướng phát triển dài hạn, đồng bộ, bền vững, tạo nền tảng đưa Thủ đô bước vào giai đoạn phát triển mới.
Theo UBND thành phố Hà Nội, thời gian qua, công tác quy hoạch tồn tại sự chồng chéo giữa các hệ thống pháp luật, nhất là giữa Luật Quy hoạch năm 2017 và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024, ảnh hưởng đến tính đồng bộ trong phát triển.
Trước yêu cầu thực tiễn, thành phố đã tổ chức lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm. Quá trình xây dựng quy hoạch được triển khai nghiêm túc, khoa học, dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của Bộ Chính trị, Quốc hội và các cơ quan Trung ương. Hồ sơ quy hoạch được hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu rộng rãi ý kiến của các chuyên gia.
Theo đó, quy hoạch xác định toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô (126 xã. Phường), với diện tích khoảng 3.359,84 km2.
Quy mô dân số dự báo đến năm 2035 khoảng 14 - 15 triệu người. Đến năm 2045 khoảng 15 - 16 triệu. Đến năm 2065 khoảng 17 - 19 triệu người.
Nâng tỷ lệ đất xây dựng đô thị lên khoảng 45% - 50% vào năm 2045 và đến năm 2065 khoảng 55% - 60% tổng diện tích tự nhiên. Phần quỹ đất còn lại được bảo vệ nghiêm ngặt để duy trì tỷ lệ rừng và cấu trúc vành đai xanh, hành lang xanh, nêm xanh.
Quy hoạch được chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035; Giai đoạn trung hạn đến năm 2045; Giai đoạn dài hạn đến năm 2065; Tầm nhìn chiến lược dài hạn 100 năm.
Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân đạt trên 11%/năm. Đến năm 2035, quy mô GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 18.800 USD. Giai đoạn 2036 - 2045: Duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm. Đến năm 2045, quy mô GRDP đạt khoảng 640 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người thuộc nhóm cao trong khu vực, đạt tối thiểu 42.000 USD. Giai đoạn 2046 - 2065: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 5,0%/năm. Đến năm 2065, quy mô GRDP đạt khoảng 1.920 tỷ USD; GRDP bình quân đầu người thuộc nhóm cao, đạt tối thiểu 95.000 USD.
Hà Nội có các định hướng mới, vượt trội, với 11 nhóm giải pháp đột phá kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, lấy giao thông làm động lực. Theo đó:
Xây dựng mô hình "Hạt nhân - Vệ tinh" cho Vùng Thủ đô; Hà Nội giữ vai trò là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa và dẫn dắt toàn Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ và cả nước
Hà Nội sẽ phát triển mô hình đô thị gắn với giao thông (TOD) mở rộng mạng ưới đường sắt đô thị nâng tổng chiều dài lên khoảng 1.153 km, hình thành không gian phát triển mới.
Đề xuất thiết lập các Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại các cực phát triển trọng điểm. Tiêu biểu là định hướng xây dựng Khu thương mại tự do gắn với đô thị Sân bay phía Bắc (Đông Anh - Sóc Sơn) và đô thị Khoa học Công nghệ phía Tây (Hòa Lạc); áp dụng hệ thống cơ chế, chính sách vượt trội, tạo động lực hội nhập và cạnh tranh quốc tế.
Đột phá về mô hình Kiến tạo Đô thị Thông minh - Xanh - Bền vững. Mở rộng hệ thống không gian xanh, nâng tỷ lệ che phủ rừng; chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng sang năng lượng sạch; áp dụng mạnh mẽ kinh tế tuần hoàn trong xử lý rác thải và nước thải.
Nghiên cứu cải tạo, tái thiết đô thị (cải tạo tích cực, tái thiết thích ứng) khu vực trung tâm (CBD) gắn với trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng; cải tạo, tái thiết, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử khu vực phố cổ (36 phố phường), phố cũ (phố Pháp), khu cũ, chung cư cũ; cải tạo, tái thiết khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận, khu vực di tích, di sản (Hoàng thành Thăng Long, Cổ Loa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và phụ cận)…
Khai thác không gian đa tầng - đa lớp: Tập trung xây dựng không gian ngầm, kết hợp hệ thống bể ngầm chứa nước, thoát nước đa năng tích hợp dưới các không gian giao thông, bãi đỗ xe ngầm, công viên...
Sông Hồng được xác định là trục không gian xanh, trục cảnh quan sinh thái, văn hóa và kinh tế trung tâm của Thủ đô. Quy hoạch thiết lập "Con đường di sản" chạy dọc hai bên bờ sông; cải tạo bãi giữa, bãi nổi thành các công viên sinh thái, không gian sáng tạo, giải trí mang tầm vóc quốc tế, bảo đảm nguyên tắc thuận thiên, hài hòa thoát lũ.
Phát triển Cảng hàng không thứ 2 - Vùng Thủ đô tại phía Nam: Dự trữ không gian và hạ tầng chiến lược để phát triển.
Đột phá trong cải thiện môi trường thực hiện đồng bộ các giải pháp để giải quyết dứt điểm vấn nạn ô nhiễm môi trường.
Xác định các quỹ đất dự trữ, đưa vào diện bảo vệ nghiêm ngặt, chưa sử dụng phát triển trong giai đoạn trước mắt, tạo dư địa phát triển dài hạn cho các công trình trọng điểm quốc gia, các mô hình kinh tế mới và đáp ứng nhu cầu phát triển của tương lai.
Thực hiện quy hoạch bằng kế hoạch và chương trình hành động cụ thể; các định hướng không gian đều được gắn kết chặt chẽ với mô hình cân đối nguồn lực và các cơ chế đặc thù, vượt trội từ Luật Thủ đô.
Cấu trúc khung không gian theo các trục giao thông vành đai và hướng tâm. Trước đây, Quy hoạch Thủ đô được phê duyệt năm 2024 với cấu trúc 05 vùng đô thị, 05 trục không gian, 05 khu vực phát triển đô thị, đô thị vệ tinh và các thị trấn, liên kết bằng các trục giao thông vành đai và hướng tâm.
Theo quy hoạch mới, xác lập không gian cấu trúc theo mô hình đô thị Đa cực - đa trung tâm, Đa tầng - đa lớp; xác định cụ thể 09 cực phát triển, 09 trung tâm lớn, kết hợp 09 trục động lực, với các vành đai, các hành lang, thúc đẩy liên kết vùng và quốc gia, kết nối biên giới, cảng biển và quốc tế.
UBND thành phố Hà Nội cho biết, Hà Nội sẽ công bố quy hoạch và tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư thành phố Hà Nội vào cuối tháng 6/2026; trong đó có tổ chức trưng bày triển lãm tại Bảo tàng Hà Nội với mô hình quy hoạch 4D, hình ảnh, chiếu phim tư liệu liên quan.
