Hết thời hạn sử dụng chung cư: Quyền tài sản người dân có mất?

Chia sẻ về các nội dung cốt lõi cũng như làm rõ thêm một số vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận Tổ chiều 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao các ý kiến thảo luận sâu sắc, toàn diện của đại biểu đối với định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Phát triển mạnh nhà ở cho thuê

Về một số vấn đề lớn trong Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một định hướng quan trọng là Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có chỗ ở hợp pháp, đồng thời từng bước chuyển từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu một căn nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài.

Muốn thực hiện được điều đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là phát triển mạnh nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phục vụ những nhóm đối tượng có nhu cầu.

Theo định hướng được đặt ra, hệ thống nhà ở sẽ được phân định thành các loại hình khác nhau, trong đó chú trọng phát triển nhà ở cho thuê. Các loại nhà ở, dù thuộc phân khúc nào, cũng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện về chất lượng, bảo đảm điều kiện sống của người dân.

Thủ tướng cho rằng nguồn lực của Nhà nước không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu về nhà ở của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và các nhóm đối tượng khác. Do đó, phải huy động nhiều nguồn lực xã hội cùng tham gia.
Nhà nước có thể đầu tư quỹ nhà ở rồi trực tiếp vận hành hoặc thuê tư nhân vận hành cho thuê; đồng thời tạo cơ chế để khu vực tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê. Các hợp đồng thuê có thể dài 10 năm, 15 năm, 20 năm hoặc lâu hơn, với những cam kết rõ ràng để người dân có thể yên tâm về chỗ ở.

Để thu hút doanh nghiệp tham gia, cần nghiên cứu các chính sách phù hợp về đất đai, tài chính và khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn, qua đó hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, có chất lượng và hạ tầng đồng bộ.

Quyền tài sản của người sở hữu chung cư phải được bảo vệ

Liên quan vấn đề thời hạn sử dụng nhà chung cư, Thủ tướng cho rằng cần giải thích và quy định rất rõ, rất minh bạch để người dân và thị trường yên tâm. Theo Thủ tướng, không có công trình nào có thể sử dụng vĩnh viễn. Công trình đến một thời hạn nhất định phải được kiểm định về chất lượng và độ an toàn. Nếu sau kiểm định công trình vẫn bảo đảm an toàn thì được tiếp tục sử dụng. Nếu không còn bảo đảm an toàn thì phải tiến hành cải tạo, xây dựng lại để bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân.

Tuy nhiên, điều đó hoàn toàn không đồng nghĩa khi hết thời hạn sử dụng công trình thì quyền tài sản của người sở hữu căn hộ cũng chấm dứt. “Quyền tài sản gắn với căn nhà phải được pháp luật bảo vệ. Việc xây dựng mới phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Do đó, Thủ tướng đề nghị dự thảo luật cần thể hiện rõ ràng cả hai yêu cầu: tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn của công trình phải được tuân thủ nghiêm túc, đồng thời quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu phải được pháp luật bảo đảm.