EU 'nói nhưng chưa làm': Siết trừng phạt, nhưng vừa 'bơm' gần 7 tỷ USD cho Nga

Theo dữ liệu của công ty phân tích Kpler được Financial Times dẫn lại, trong 6 tháng đầu năm 2026, Liên minh châu Âu đã nhập 9,89 triệu tấn LNG từ dự án Yamal LNG ở Siberia, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Tổ chức phi chính phủ Urgewald ước tính châu Âu có thể đã chi tới khoảng 6 tỷ euro (6,9 tỷ USD) cho lượng hàng này. Ba nước mua nhiều nhất là Pháp với khoảng 3,6 triệu tấn, Bỉ với 2,9 triệu tấn và Tây Ban Nha với 2,7 triệu tấn.

Những con số này nhấn mạnh vai trò sống còn của châu Âu đối với Yamal LNG, dự án do Novatek kiểm soát và được coi là cơ sở LNG lớn nhất của Nga. 

Yamal được khánh thành từ năm 2017, có công suất thiết kế 17,4 triệu tấn mỗi năm, dù sản lượng thực tế nhiều năm thường vượt mức này. Ngoài Novatek, các cổ đông lớn còn có TotalEnergies của Pháp và CNPC của Trung Quốc.

Một lý do khiến châu Âu vẫn quan trọng với Yamal là yếu tố logistics. Dự án này nằm ở Bắc Cực Nga và phụ thuộc vào một đội tàu chuyên dụng lớp băng Arc7 có số lượng hạn chế.

Việc quay đầu nhanh tại các cảng châu Âu giúp các tàu này duy trì nhịp vận chuyển hiệu quả hơn nhiều so với phương án đi hẳn sang châu Á qua tuyến đường biển Phương Bắc, vốn dài hơn, rủi ro hơn và phụ thuộc lớn vào điều kiện băng giá. 

Ngoài ra, đội tàu Arc7 còn tiếp tục dựa nhiều vào các xưởng sửa chữa và dịch vụ kỹ thuật tại châu Âu, trong đó có cơ sở của Damen ở Brest (Pháp) và Fayard ở Đan Mạch.

Trong khi LNG Yamal vào châu Âu tăng mạnh, lượng hàng đi sang châu Á lại giảm sâu. Khối lượng xuất sang châu Á trong nửa đầu năm chỉ còn hơn 510.000 tấn, giảm tới 74% so với cùng kỳ. Một phần nguyên nhân là các công ty vận tải, bảo hiểm và tài chính quốc tế ngày càng dè dặt trước nguy cơ vướng lệnh trừng phạt của EU, khiến việc đưa khí Nga sang châu Á trở nên khó khăn hơn.

Dù vậy, khoảng thời gian “dễ thở” của Nga không còn dài. Theo quy định REPowerEU đã được các nước EU thông qua, toàn bộ LNG Nga theo hợp đồng dài hạn sẽ bị cấm nhập từ ngày 1/1/2027. 

Trước đó, các hợp đồng mới đã bị chặn, còn LNG theo hợp đồng ngắn hạn đã bắt đầu bị siết từ năm 2026. Ủy ban châu Âu sau đó còn làm rõ rằng từ năm 2027, các công ty có trụ sở tại EU cũng sẽ không được phép giao dịch LNG Nga, kể cả khi hàng không đi vào châu Âu mà được chuyển sang nước thứ ba. Điều này đồng nghĩa các doanh nghiệp như TotalEnergies, SEFE hay Naturgy sẽ phải tính lại toàn bộ chiến lược với Yamal.

Theo FT