Theo các nguồn tin thân cận, những lo ngại về vận chuyển, bảo hiểm và thanh toán đang khiến New Delhi chưa sẵn sàng quay lại với nguồn cung từ Tehran.
Cụ thể, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã cấp giấy phép chung cho phép nhập khẩu dầu Iran được bốc lên tàu trước ngày 20/3, với thời hạn kéo dài đến 19/4. Động thái này được xem là một biện pháp tạm thời nhằm hạ nhiệt giá dầu trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động mạnh.
Tuy nhiên, với Ấn Độ, đã dừng nhập khẩu dầu Iran từ năm 2019 để tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ, việc quay lại không hề đơn giản. Hiện nay, khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu của nước này đến từ các nhà cung cấp Trung Đông và khi khu vực này rơi vào bất ổn do xung đột, New Delhi buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế.
Dù vậy, các nhà máy lọc dầu vẫn chưa mặn mà với dầu Iran. Nguyên nhân nằm ở rủi ro pháp lý và tài chính khi cơ chế thanh toán chưa rõ ràng, vấn đề tiền tệ phức tạp, cùng với những trở ngại trong bảo hiểm và vận chuyển.
Quan trọng hơn, giấy phép của Mỹ chỉ có hiệu lực trong thời gian rất ngắn, khiến các doanh nghiệp lo ngại rằng giao dịch có thể trở nên “phi pháp” trở lại chỉ sau vài tuần.
Thay vì mạo hiểm, Ấn Độ đang tăng tốc nhập khẩu dầu từ Nga, nguồn cung cũng vừa được Mỹ tạm thời “nới lỏng” nhằm bình ổn giá năng lượng. Trên thực tế, New Delhi đang vượt qua Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh giành các lô dầu Nga. Nhiều tàu chở dầu thậm chí đã đổi hướng giữa hành trình, rời điểm đến ban đầu là Trung Quốc để chuyển sang Ấn Độ.
Xu hướng này phản ánh sự linh hoạt trong chiến lược năng lượng của Ấn Độ, khi nước này ưu tiên những nguồn cung có tính ổn định cao hơn, bất chấp yếu tố địa chính trị. Trong bối cảnh thị trường biến động, dầu Nga, với các điều kiện giao dịch rõ ràng hơn, đang trở thành lựa chọn an toàn hơn so với dầu Iran.
Sự thận trọng của Ấn Độ cũng tương đồng với quan điểm của một số “ông lớn” lọc dầu tại châu Á. Tại Trung Quốc, tập đoàn Sinopec, nhà lọc dầu lớn nhất khu vực, cũng đang cân nhắc kỹ lưỡng rủi ro và gần như không có ý định mua dầu Iran trong thời điểm hiện tại.
Theo các chuyên gia, giấy phép tạm thời của Mỹ khó có thể thu hút thêm nhiều khách hàng mới ngoài nhóm các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ tại Trung Quốc, vốn quen với việc xử lý các giao dịch “vùng xám”. Nguyên nhân là do phần lớn các lệnh trừng phạt khác đối với Iran vẫn còn hiệu lực, trong khi thời hạn miễn trừ quá ngắn để tạo niềm tin cho các doanh nghiệp lớn.
Theo Oilprice
