Doanh nghiệp công nghệ Việt muốn “hồi hương”: Vướng nhất vẫn là định giá vốn ngoại và tài sản trí tuệ

Ngày hội Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh - Conviction 2026 đã chính thức diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Thiskyhall Sala, TP.HCM, với trọng tâm là công nghệ blockchain, tài sản số và trí tuệ nhân tạo (AI), tập trung vào chính sách, khung pháp lý và thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào thực tiễn.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Thành Trung, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành Sky Mavis bày tỏ, dù nhiều doanh nghiệp của người Việt Nam đã chứng minh được năng lực khi đưa sản phẩm ra cạnh tranh trên thị trường quốc tế, nhưng câu chuyện “hồi hương” vẫn gặp không ít tồn tại.

Theo ông Trung, khó khăn lớn nhất khi doanh nghiệp muốn chuyển nguồn lực về Việt Nam nằm ở cơ chế tiếp nhận dòng vốn ngoại và định giá tài sản trí tuệ. Hiện nay, việc các startup tiếp nhận vốn đầu tư quốc tế thông qua các công cụ tài chính gặp rào cản về khung pháp lý, thủ tục.

Thêm vào đó, việc thiếu cơ chế định giá mã nguồn, cùng tài sản vô hình khiến doanh nghiệp khó đưa tài sản số lên sổ sách kế toán để tiếp cận các công cụ tài chính trong nước.

Từ đây, CEO Sky Mavis kiến nghị cơ quan quản lý cần tận dụng mô hình Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) để tháo gỡ câu chuyện về dòng vốn, cho phép doanh nghiệp hoàn tất thủ tục nhận vốn ngoại trong 2-4 tuần.

Đồng thời, ông Trung đề xuất mở rộng quy định cho phép các sàn tài sản số thí điểm cung cấp thêm nhiều dịch vụ tài chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đưa mã nguồn và tài sản vô hình về niêm yết, tích lũy giá trị ngay tại Việt Nam.

Trong khi đó, bà Nguyễn Phương Linh, Trưởng đại diện Superteam tại Việt Nam chỉ ra lợi thế lớn về nhân sự khi Việt Nam hiện đóng góp hơn 3% lực lượng lập trình viên blockchain mới trên toàn cầu, xếp thứ 8 thế giới.

Đánh giá về khung thử nghiệm hiện hành, bà Linh cho rằng cơ chế sandbox vẫn đang áp dụng tư duy quản lý truyền thống với thủ tục phức tạp, có thể kéo dài lên tới hàng tháng. “Một cơ chế thử nghiệm hiệu quả cần giảm sự bất định cho doanh nghiệp thay vì tạo ra nhiều thủ tục mới”, đại diện Superteam nhấn mạnh.

Bà Linh đề xuất Việt Nam cần nghiên cứu xây dựng cơ chế sandbox dành riêng cho blockchain và tài sản số theo mô hình “một cửa” linh hoạt. Việc thiết lập cơ chế giám sát rủi ro, thay vì áp dụng đồng loạt các quy định chung sẽ giúp biến lợi thế con người thành lợi thế doanh nghiệp.

Khi doanh nghiệp biết rõ điều gì được làm, có không gian thử nghiệm đủ an toàn và khả năng dự báo dài hạn, Việt Nam sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn làm chủ cuộc chơi và giữ chân nhân tài ở lại thị trường trong nước.