Góp ý Báo cáo chuyên đề về kết quả tổng rà soát và các đề xuất xử lý văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) liên quan đến thực hiện chủ trương phát triển kinh tế tư nhân (Dự thảo Báo cáo), VCCI cho rằng, việc rà soát là cần thiết nhằm nhận diện, xử lý những quy định đang cản trở hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Theo VCCI, Dự thảo Báo cáo đã tổng hợp khối lượng lớn đề xuất xử lý VBQPPL của các cơ quan Trung ương và địa phương. Một số đề xuất có ý nghĩa thiết thực với doanh nghiệp như bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh, chuyển sang quản lý theo rủi ro, hậu kiểm và ưu tiên các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính khi xử lý sai phạm kinh tế.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng kết quả rà soát vẫn cần được làm rõ về tính bao quát và phương pháp thực hiện.
Theo Dự thảo Báo cáo, các cơ quan Trung ương đề xuất xử lý 70 VBQPPL, địa phương đề xuất xử lý 37 VBQPPL. Trong đó, 10/23 cơ quan Trung ương và 24/34 tỉnh, thành phố không có văn bản nào cần xử lý.
VCCI đặt vấn đề, liệu việc không có đề xuất xử lý có đồng nghĩa với việc các quy định thuộc phạm vi quản lý đã phù hợp, đầy đủ và không còn vướng mắc đối với phát triển kinh tế tư nhân?
Theo VCCI, cách rà soát hiện nay chủ yếu dựa trên việc các cơ quan quản lý từng lĩnh vực tự rà soát và đề xuất xử lý các văn bản thuộc phạm vi phụ trách. Cách làm này có ưu điểm về chuyên môn nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót vấn đề nếu cơ quan quản lý không nhận diện được hoặc chưa đề xuất xử lý những quy định đang gây khó khăn trên thực tế.
VCCI dẫn chứng, Luật Đầu tư 2026 đã bỏ nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Khi đó, các quy định về điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính liên quan cũng cần được rà soát, bãi bỏ đồng bộ. Tuy nhiên, vấn đề này chưa được thể hiện rõ trong Dự thảo Báo cáo.
Tương tự, Luật Thương mại 2005 đã có hơn 20 năm thực hiện, nhiều quy định có thể không còn phù hợp với thực tiễn kinh doanh hiện nay nhưng chưa được đề cập trong kết quả rà soát.
Để bảo đảm hoạt động rà soát thực chất và có tính bao quát, VCCI đề nghị làm rõ nguyên nhân đối với những lĩnh vực không có đề xuất xử lý VBQPPL, qua đó xác định liệu các lĩnh vực này thực sự không còn vướng mắc, đã thể chế hóa đầy đủ chủ trương phát triển kinh tế tư nhân hay chưa. Đồng thời, cần sử dụng các phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp như một nguồn thông tin để đối chiếu, đánh giá kết quả rà soát của các cơ quan quản lý. VCCI cũng đề nghị thực hiện một hoạt động rà soát độc lập đối với chuyên đề này, làm cơ sở kiểm chứng và bổ sung cho kết quả rà soát của các cơ quan chủ trì.
Một điểm được VCCI nhấn mạnh là cần sử dụng các phản ánh, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình rà soát.
Theo VCCI, thời gian qua doanh nghiệp và hiệp hội đã phản ánh nhiều vướng mắc trong quy định pháp luật kinh doanh. Những thông tin này đã được chuyển đến Bộ Tài chính - cơ quan đầu mối tiếp nhận và theo dõi việc xử lý vướng mắc của các bộ, ngành.
Đây là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng để đối chiếu với kết quả rà soát của cơ quan quản lý. Tuy nhiên, các phản ánh, vướng mắc của doanh nghiệp dường như chưa được thể hiện đầy đủ trong Dự thảo Báo cáo và các phụ lục.
VCCI đề nghị sử dụng nguồn thông tin này để đánh giá các đề xuất của cơ quan rà soát, qua đó bảo đảm việc tổng rà soát không chỉ phản ánh góc nhìn quản lý mà còn sát với những vấn đề doanh nghiệp đang gặp phải.
Đồng thời, VCCI đề nghị thực hiện một hoạt động rà soát độc lập đối với chuyên đề phát triển kinh tế tư nhân để đối chiếu với kết quả rà soát của các cơ quan quản lý.
VCCI cũng lưu ý chất lượng các đề xuất tại Phụ lục 02 chưa đồng đều. Có đề xuất xác định cụ thể điều khoản cần sửa đổi, lý do xử lý, nhưng một số đề xuất mới dừng ở mức “rà soát” hoặc định hướng chính sách mà chưa xác định rõ sẽ bãi bỏ, rút ngắn thủ tục, giảm hồ sơ hay điều chỉnh theo hướng nào.
Theo VCCI, cần thống nhất cách thức đề xuất để có cơ sở đánh giá tính hợp lý và lựa chọn phương án xử lý.
Đáng chú ý, VCCI đề nghị cân nhắc kỹ các đề xuất mở rộng phạm vi trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại sang các nhóm tội về thuế, lao động, tài chính, bảo hiểm, tài sản và đất đai.
Theo VCCI, việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là cần thiết, nhưng cần đặt trong tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính khi xử lý sai phạm về kinh tế. Đặc biệt, trong bối cảnh cơ chế quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đang thay đổi, nhiều hộ còn hạn chế về kế toán, hóa đơn, chứng từ, việc mở rộng chế tài hình sự cần được đánh giá kỹ để tránh tạo thêm rủi ro pháp lý cho các chủ thể kinh doanh.
VCCI đề nghị hoàn thiện Dự thảo Báo cáo theo hướng rà soát đầy đủ hơn, có đối chiếu với thực tiễn doanh nghiệp và có cơ chế rà soát độc lập, qua đó hạn chế bỏ sót các quy định cần xử lý và tạo cơ sở tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn pháp lý đối với kinh tế tư nhân.
.jpg "Trước PNJ, một cổ phiếu Việt Nam cũng từng khiến loạt quỹ ngoại vất vả “tháo chạy”")
