Kinh tế tư nhân: Từ bệ đỡ an sinh đến động lực cốt lõi trong mô hình phát triển mới

Trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng và vượt qua bẫy thu nhập trung bình, việc khơi thông nguồn lực, trao cơ hội cho các tập đoàn lớn đang trở thành giải pháp then chốt để kinh tế tư nhân thực sự bứt phá, trở thành động lực quan trọng nhất trong kỷ nguyên mới.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã chủ trì và phối hợp với Đảng ủy Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị “Doanh nghiệp, doanh nhân tư nhân Việt Nam với đổi mới mô hình phát triển đất nước và chính sách đảng viên làm kinh tế tư nhân.”

Tại hội nghị, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI thông tin, với khoảng 1 triệu doanh nghiệp, chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, khu vực kinh tế tư nhân đang đóng góp trên 50% GDP và hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước. Đặc biệt, việc tạo ra công ăn việc làm cho hơn 80% lực lượng lao động xã hội đã khẳng định kinh tế tư nhân chính là cái nôi nuôi dưỡng sự ổn định an sinh và thúc đẩy tăng trưởng.

Tuy nhiên, Chủ tịch VCCI cho biết, những con số này vẫn chưa phản ánh hết tiềm năng nếu chúng ta không có những bước đột phá về thể chế.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng, đội ngũ doanh nhân hiện nay không chỉ dừng lại ở việc kinh doanh đơn thuần mà đang trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh. Để kinh tế tư nhân thực sự trở thành “một động lực quan trọng nhất” như định hướng mới của Đảng, cần phải có một môi trường thể chế đủ thông thoáng và an toàn.

Do đó, ông Hồ Sỹ Hùng kiến nghị, hướng cần thiết là phải trao cơ hội cho các tập đoàn tư nhân lớn tham gia vào các dự án hạ tầng quốc gia và các sản phẩm chiến lược.

“Đây chính là cách để khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần khởi nghiệp và khát vọng cống hiến của đội ngũ doanh nhân Việt Nam”, Phó Chủ tịch VCCI nói.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, sau gần 40 năm đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, tuy nhiên mô hình tăng trưởng hiện nay đang bộc lộ không ít giới hạn.

Hiện mô hình phát triển dựa chủ yếu vào khai thác tài nguyên, mở rộng tín dụng, gia công, lắp ráp và lao động giá rẻ đang dần mất lợi thế. Trong khi đó, năng suất lao động dù cải thiện nhưng vẫn thấp so với nhiều nước trong khu vực, hiệu quả đầu tư có xu hướng giảm, áp lực bẫy thu nhập trung bình ngày càng rõ nét.

Đặc biệt, lợi thế dân số vàng đang dần thu hẹp, còn yêu cầu về tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng 0 và cạnh tranh công nghệ lại ngày càng khốc liệt.

"Nếu tiếp tục kéo dài mô hình cũ, chúng ta sẽ không chỉ khó đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 mà còn có nguy cơ tụt hậu xa hơn so với thế giới", ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

Theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trong kỷ nguyên mới, mô hình phát triển đất nước không chỉ gói gọn trong tăng trưởng kinh tế mà còn bao gồm các yếu tố xã hội, môi trường, văn hóa, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Trong tổng thể đó, doanh nghiệp được xác định giữ vai trò trung tâm trong tạo ra giá trị vật chất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo việc làm và đóng góp cho an sinh xã hội.

Ông Nguyễn Thanh Nghị còn trực tiếp đặt hàng loạt câu hỏi lớn cho cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, đề nghị doanh nghiệp góp ý về cải cách thể chế, thủ tục hành chính, tiếp cận đất đai, vốn, công nghệ, thuế và tháo gỡ các rào cản thị trường.

Tại hội nghị, nhiều doanh nhân, đại diện hiệp hội doanh nghiệp cũng tập trung thảo luận về vai trò của kinh tế tư nhân, việc hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, hiện đại hóa hạ tầng logistics và nâng cao khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG, Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam cho rằng, với doanh nghiệp tư nhân, công nghệ không còn là công cụ hỗ trợ vận hành mà đã trở thành nền tảng tạo ra năng lực cạnh tranh mới. Trong khi đó, phát triển xanh cũng không chỉ là xu hướng mà phải trở thành chiến lược kinh doanh cốt lõi.

Bà Nga kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý theo hướng minh bạch, ổn định; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; hạn chế thanh tra, kiểm tra chồng chéo và khơi thông nguồn vốn trung, dài hạn cho khu vực kinh tế tư nhân.

Đồng quan điểm, bà Thái Hương, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Hội đồng chiến lược Tập đoàn TH nhấn mạnh doanh nghiệp tư nhân cần tham gia sâu hơn vào phát triển bao trùm, đặc biệt ở các lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp công nghệ cao và vùng khó khăn.

Theo ban tổ chức, các ý kiến tại hội nghị sẽ được nghiên cứu, chắt lọc để hoàn thiện các đề án, báo cáo trình Trung ương khóa XIV. Hội nghị được kỳ vọng trở thành kênh tham vấn quan trọng, đưa tiếng nói từ thực tiễn sản xuất - kinh doanh vào quá trình hoạch định chính sách, từ đó góp phần xây dựng mô hình phát triển mới phù hợp với yêu cầu của giai đoạn tới.