Đề xuất quy định điều kiện thành lập Sở giao dịch hàng hóa.

Theo dự thảo, doanh nghiệp được thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải đáp ứng các điều kiện sau:

a) Là doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp;

b) Có vốn điều lệ tối thiểu 500 tỷ đồng (năm trăm tỷ đồng). Đối với Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm tài chính quốc tế, vốn điều lệ tối thiểu là 1.500 tỷ đồng;

c) Có Điều lệ hoạt động phù hợp với quy định của Luật này;

d) Có cơ cấu tổ chức, bộ máy quản lý và điều hành đáp ứng yêu cầu hoạt động;

e) Có đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ đạt tiêu chuẩn về trình độ, kinh nghiệm;

f) Có hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng các yêu cầu về an toàn, bảo mật, liên tục và khả năng kết nối với cơ quan quản lý nhà nước;

g) Có quy chế quản lý rủi ro, quy chế giao dịch, quy chế niêm yết hàng hóa phù hợp với quy định pháp luật và thông lệ quốc tế;

h) Có phương án hoạt động khả thi và đảm bảo hiệu quả.

Chính phủ quy định chi tiết các điều kiện quy định trên.

Hồ sơ, thủ tục cấp Giấy phép thành lập

Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép thành lập Sở giao dịch hàng hóa bao gồm:

- Đơn đề nghị cấp Giấy phép thành lập;

- Điều lệ hoạt động dự thảo của Sở giao dịch hàng hóa;

- Dự án thành lập Sở giao dịch hàng hóa, bao gồm mô hình tổ chức, cơ cấu quản lý, phương án hoạt động;

- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ chứng minh năng lực tài chính;

- Tài liệu mô tả hệ thống công nghệ thông tin;

- Lý lịch tư pháp, bản sao văn bằng, chứng chỉ của người quản lý, điều hành;

- Quy chế giao dịch, quy chế quản lý rủi ro, quy chế niêm yết hàng hóa.

Dự thảo nêu rõ, Bộ Công Thương thẩm định hồ sơ và cấp Giấy phép thành lập Sở giao dịch hàng hóa trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trường hợp từ chối cấp Giấy phép, Bộ Công Thương phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Chính phủ quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung, thu hồi Giấy phép thành lập Sở giao dịch hàng hóa.

Điều lệ hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa

Sở giao dịch hàng hóa phải ban hành Điều lệ hoạt động, được Bộ Công Thương phê chuẩn, làm cơ sở tổ chức và vận hành thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Điều lệ hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa quy định các nội dung chủ yếu về:

- Cơ cấu tổ chức quản trị, điều hành; hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro;

- Điều kiện, quyền và nghĩa vụ của các loại thành viên;

- Quy trình, phương thức giao dịch, nguyên tắc khớp lệnh;

- Cơ chế ký quỹ, bù trừ, thanh toán, giao nhận hàng hóa;

- Cơ chế giám sát giao dịch, công bố thông tin, quản lý dữ liệu;

- Quản lý rủi ro, an toàn hệ thống và xử lý sự cố;

- Quản lý thành viên, phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước;

- Giải quyết tranh chấp; sửa đổi, bổ sung Điều lệ; mẫu đặc tả hợp đồng giao dịch.

Quyền của Sở giao dịch hàng hóa

Tổ chức giao dịch các loại hàng hóa, hợp đồng hàng hóa phái sinh được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Quyết định cơ chế giao dịch, giờ giao dịch, phương thức giao dịch phù hợp với quy định pháp luật và thông lệ quốc tế.

Ban hành quy chế hoạt động, quy chế giao dịch, quy tắc ứng xử và các quy định nội bộ khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Quyết định mức phí giao dịch, phí dịch vụ và các loại phí khác theo quy định.

Chấp thuận hoặc từ chối tư cách thành viên của Sở giao dịch hàng hóa theo quy định.

Tạm ngừng, chấm dứt tư cách thành viên đối với thành viên vi phạm quy định.

Liên thông với Sở giao dịch hàng hóa nước ngoài theo quy định của Luật này.

Đình chỉ, hủy bỏ giao dịch trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc có rủi ro hệ thống.

Yêu cầu thành viên, nhà đầu tư cung cấp thông tin, giải trình về hoạt động giao dịch khi cần thiết.

Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ của Sở giao dịch hàng hóa

Duy trì đầy đủ các điều kiện thành lập và hoạt động theo quy định của Luật này.

Vận hành sàn giao dịch an toàn, liên tục, minh bạch, công bằng, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế.

Niêm yết hàng hóa, hợp đồng hàng hóa phái sinh đảm bảo chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, đúng quy chuẩn.

Công bố công khai, kịp thời thông tin về giá giao dịch, khối lượng giao dịch, quy chế giao dịch và các thông tin khác theo quy định.

Giám sát giao dịch nhằm phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm như thao túng giá, gian lận, rửa tiền.

Áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro, bao gồm giới hạn vị thế, giới hạn biến động giá, cơ chế ngừng giao dịch tự động.

Phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước trong công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Kết nối dữ liệu giao dịch theo thời gian thực với cơ quan quản lý nhà nước.

Báo cáo định kỳ và đột xuất về hoạt động giao dịch theo quy định.

Tổ chức đào tạo, tuyên truyền, phổ biến kiến thức về giao dịch hàng hóa phái sinh.

Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Tạm đình chỉ hoạt động và thu hồi Giấy phép thành lập

Theo dự thảo, Sở giao dịch hàng hóa bị tạm đình chỉ hoạt động trong các trường hợp sau:

- Không đảm bảo điều kiện hoạt động theo quy định của Luật này.

- Vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý rủi ro, gây mất ổn định thị trường.

- Không thực hiện đúng chế độ báo cáo, cung cấp thông tin theo quy định.

- Theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền vì lý do an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.

Dự thảo nêu rõ, thời gian tạm đình chỉ tối đa là 06 tháng. Sau thời hạn tạm đình chỉ, nếu Sở giao dịch hàng hóa khắc phục được vi phạm, Bộ Công Thương quyết định cho phép hoạt động trở lại.

Giấy phép thành lập Sở giao dịch hàng hóa bị thu hồi trong các trường hợp sau:

- Sở giao dịch hàng hóa tự nguyện chấm dứt hoạt động.

- Hết thời hạn tạm đình chỉ mà không khắc phục được vi phạm.

- Vi phạm nghiêm trọng pháp luật về giao dịch hàng hóa phái sinh.

- Giấy phép được cấp trên cơ sở hồ sơ giả mạo.

- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Việc tạm đình chỉ, thu hồi Giấy phép phải được thông báo công khai và có phương án xử lý để bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.