Làm việc nhiều giờ trước máy tính, xem TV hay liên tục lướt điện thoại đều là những thói quen khiến cơ thể rơi vào trạng thái ít vận động. Trong cuộc sống hiện đại, việc ngồi trong thời gian dài ngày càng trở nên phổ biến.
Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) của Mỹ, khoảng 25% người trưởng thành không tham gia bất kỳ hoạt động thể chất nào ngoài thời gian làm việc.
Từ lâu, việc ngồi quá nhiều đã được biết đến là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và suy giảm khối lượng cơ. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Vương quốc Anh còn cho thấy lối sống ít vận động có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư cũng như tử vong do ung thư.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy những người thường xuyên ngắt quãng thời gian ngồi bằng các hoạt động thể chất có tỷ lệ tử vong do ung thư thấp hơn.
Cụ thể, những người thay thế từ một giờ ngồi liên tục bằng các hoạt động thể chất cường độ nhẹ như đi bộ chậm hoặc làm việc nhà có nguy cơ tử vong do ung thư thấp hơn 12%.
Nếu thay 30 phút ngồi bằng hoạt động thể chất cường độ vừa, như đi bộ với tốc độ khoảng 4,8-6,4 km/giờ, nguy cơ tử vong do ung thư giảm 8%.
Đáng chú ý, chỉ cần thay thế 5 phút ngồi bằng hoạt động thể chất cường độ mạnh, chẳng hạn đi bộ nhanh, tỷ lệ tử vong do ung thư giảm tới 22%.
Tiến sĩ Heidi Prather, nhà sáng lập kiêm Giám đốc Chương trình Y học Lối sống thuộc Hospital for Special Surgery (New York, Mỹ), người không tham gia nghiên cứu, cho biết thông điệp quan trọng nhất từ kết quả này rất đơn giản: hãy đứng dậy và vận động.
Để đưa ra kết luận, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của 91.292 người trưởng thành đeo thiết bị theo dõi hoạt động ở cổ tay trong 7 ngày, sau đó tiếp tục theo dõi trong thời gian trung vị 12,38 năm nhằm ghi nhận các trường hợp mắc và tử vong do ung thư.
Các nhà khoa học chia hành vi ít vận động thành hai nhóm gồm ngồi liên tục trên 30 phút và ngồi dưới 30 phút nhưng được ngắt quãng bằng vận động.
Kết quả cho thấy những người thường xuyên ngồi liên tục trong thời gian dài có nguy cơ cao hơn mắc một số loại ung thư như ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư thực quản, ung thư tuyến giáp và ung thư gan, đồng thời có nguy cơ tử vong do ung thư cao hơn.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý một số hạn chế. Những người tham gia đều thuộc cơ sở dữ liệu sức khỏe UK Biobank và có mức độ hoạt động thể chất cao hơn dân số Anh nói chung.
Ngoài ra, nghiên cứu không xác định được họ làm gì trong thời gian ít vận động, chẳng hạn làm việc, di chuyển hay xem phim.
Vì sao vận động giúp giảm nguy cơ ung thư?
Theo Tiến sĩ Heidi Prather, vận động giúp giảm tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể, từ đó góp phần làm giảm nguy cơ phát triển ung thư.
Bà cho biết nguy cơ mắc một số loại ung thư như ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư tuyến tiền liệt được quyết định khoảng 60% bởi yếu tố di truyền, trong khi 40% còn lại liên quan đến lối sống.
Các yếu tố này bao gồm chế độ ăn uống, chất lượng giấc ngủ, mức độ căng thẳng, các mối quan hệ xã hội, việc sử dụng các chất có hại và hoạt động thể chất.
Theo bà, khi kết hợp với nhau, những yếu tố trên có thể làm tăng nguy cơ viêm mạn tính toàn thân và nhiều bệnh lý mạn tính, trong đó có ung thư.
Lối sống ít vận động cũng có thể dẫn đến béo phì, một yếu tố nguy cơ đã được xác định đối với nhiều loại ung thư khác nhau.
Tập thể dục đều vẫn chưa đủ nếu ngồi quá lâu
Các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu quan trọng nhất là tăng cường vận động trong suốt cả ngày, ngay cả với những người đã có thói quen tập luyện thường xuyên.
Duy trì lịch tập thể dục mỗi ngày là điều lý tưởng, nhưng không phải ai cũng có điều kiện thực hiện. Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là mọi hình thức vận động đều mang lại lợi ích, kể cả khi không chạy bộ đường dài hay tham gia các lớp thể dục mỗi tuần.
Theo Tiến sĩ Prather, việc vận động không nhất thiết phải quá khắt khe hay phức tạp.
Những thay đổi rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày cũng có thể tạo ra khác biệt, như đỗ xe xa hơn để đi bộ thêm một đoạn, chọn cầu thang bộ thay vì thang máy hoặc xuống xe buýt sớm một điểm dừng để đi bộ thêm vài trăm mét.
Bà nhấn mạnh rằng bất kỳ lượng vận động nào cũng đều có ý nghĩa. Việc đặt ra những mục tiêu nhỏ sẽ giúp mỗi người từng bước đạt được mục tiêu lớn hơn, vì vậy nên bắt đầu bằng những việc thật đơn giản.
Đó có thể là đi bộ 10 phút sau bữa trưa mỗi ngày, chọn đi cầu thang tại nơi làm việc hoặc tranh thủ đứng dậy dọn dẹp bếp trong lúc nghỉ lướt điện thoại khoảng 10 phút. Không có mục tiêu nào là sai bởi nhu cầu và khả năng vận động của mỗi người đều khác nhau.
Đặc biệt, các chuyên gia lưu ý rằng việc đến phòng gym mỗi ngày không đồng nghĩa con người có thể bỏ qua lời khuyên "hãy vận động nhiều hơn". Nếu vẫn phải ngồi liên tục trong nhiều giờ tại nơi làm việc hoặc ở nhà, người làm việc vẫn cần chủ động ngắt quãng thời gian đó bằng các khoảng vận động ngắn.
Theo Tiến sĩ Prather, nghiên cứu đã cho thấy khá rõ rằng việc ngồi liên tục trong thời gian dài tiềm ẩn rủi ro tương đương với việc không tập thể dục.
Vì vậy, ngay cả khi đã duy trì tập luyện đều đặn, mỗi người vẫn nên đứng dậy đi bộ vài phút, đi một vòng quanh khu vực làm việc hoặc xen kẽ nhiều lần đứng lên trong ngày để thúc đẩy lưu thông máu và giúp cơ bắp hoạt động.
"Con người được sinh ra để vận động, chứ không phải để ngồi yên", bà kết luận./
Nguồn: HuffPost
