Đây là nội dung được đề cập tại cuộc Toạ đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao", do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức.
Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam: Việt Nam luôn rộng mở chào đón các nhà đầu tư
Bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết số 10-NQ/TW có 6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển: Thứ nhất, chuyển đổi từ tư duy "thu hút đầu tư nước ngoài" sang tư duy "phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài". Thứ hai, chuyển từ coi trọng quy mô, số lượng vốn sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng. hứ ba, thay đổi căn bản về cơ chế và tư duy ưu đãi đầu tư của Nhà nước. Thứ tư, chuyển từ việc thu hút các dự án FDI đơn lẻ sang phát triển đồng bộ hệ sinh thái gắn kết với các dòng vốn quốc tế. Thứ năm, chuyển từ tư duy "quản lý đầu tư" sang "kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh". Thứ sáu, khắc phục triệt để tình trạng "cạnh tranh xuống đáy" giữa các địa phương trong thu hút đầu tư và bảo đảm công tác điều phối phát triển các dòng vốn ở tầm quốc gia.
Đánh giá về vấn đề tư duy này, ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam cho biết, ông hoàn toàn cam kết và toàn tâm toàn ý với tất cả các hoạt động đầu tư của mình tại đây sau 30 năm gắn bó với Việt Nam.
Theo ông Binu Jacob, lý do đầu tiên là bởi tầm nhìn phát triển của Việt Nam đến năm 2045 được định hình vô cùng rõ ràng, trong đó vị trí, vai trò của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã được xác định cụ thể.
Lý do thứ hai, định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW có những tư duy mới hoàn toàn tương thích với chính phương thức mà Tập đoàn Nestlé tiến hành các hoạt động kinh doanh.
Điểm thứ ba, những định hướng đổi mới từ Nghị quyết số 10-NQ/TW là tinh thần chia sẻ trách nhiệm và tăng cường mối quan hệ hợp tác đối tác bình đẳng, chặt chẽ.
“Tín hiệu quan trọng đầu tiên mà Nghị quyết số 10-NQ/TW gửi đến cộng đồng FDI là Việt Nam luôn rộng mở chào đón các nhà đầu tư đến để hợp tác, đồng hành, cùng tạo ra sức mạnh cộng hưởng và xây dựng các giá trị bền vững trong dài hạn”, ông Binu Jacob nói.
Ông Binu Jacob cho biết thêm, trong một thời gian dài, Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp FDI có lẽ đều chú trọng nhiều đến các chính sách ưu đãi. Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ khi cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, ưu đãi đầu tư không còn là yếu tố quyết định duy nhất, mà chỉ đóng vai trò như yếu tố gia tăng bổ trợ.
Hiện điều các nhà đầu tư e ngại nhất chính là sự thiếu chắc chắn và tính bất ổn không thể dự báo. Bên cạnh đó, chất lượng của nguồn nhân lực là một trụ cột hết sức quan trọng. Yếu tố then chốt tiếp theo là một hệ sinh thái phụ trợ vững mạnh, tạo tiền đề cho phép doanh nghiệp triển khai các chiến lược đầu tư dài hạn.
Mặc dù đây là những vấn đề mang tính chiến lược dài hạn, song thời gian gần đây, Chính phủ Việt Nam đã có những bước nâng tầm quản trị rất đáng ghi nhận, liên tục phát đi các định hướng và tín hiệu chính sách tích cực. Việt Nam là một trong số ít quốc gia trong khu vực thể hiện được tầm nhìn và định hướng nhất quán như vậy.
“Nhìn chung, khuôn khổ chính sách của Việt Nam tương đối dễ dự báo, môi trường đầu tư duy trì sự ổn định. Đặc biệt, nguồn nhân lực có chất lượng rất tốt, nhất là thế hệ trẻ giàu tiềm năng”, ông Binu Jacob nhấn mạnh.
Nhiều cơ chế chính sách nhưng còn những hạn chế
Nói về liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa đạt kỳ vọng, bà Bùi Thu Thuỷ cho rằng, qua 40 năm phát triển, FDI mang lại nhiều kết quả cho nền kinh tế. Tuy nhiên, thực lực nội lực của nền kinh tế đạt đến mức độ nào, đặc biệt là năng lực của các doanh nghiệp trong nước, vẫn thấy một khoảng cách rất lớn.
Theo bà Thuỷ, ở góc độ các doanh nghiệp FDI, về mặt truyền thống, khi đầu tư sang Việt Nam, họ thường mang theo hệ sinh thái và các nhà cung cấp của họ, đặc biệt là các đối tác Nhật Bản, Hàn Quốc. Bởi họ có mối quan hệ mật thiết và đã đánh giá nhau kỹ lưỡng, họ rất ngại thay đổi đối tác. Đây là một khó khăn cho doanh nghiệp trong nước.
Nhìn từ góc độ doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp Việt chủ yếu quy mô nhỏ và vừa, năng lực rất hạn chế từ vốn đến quản trị và công nghệ. Số lượng doanh nghiệp vừa đủ sẵn sàng tham gia vào chuỗi với các doanh nghiệp FDI không lớn. Điều này hạn chế khả năng hấp thụ.
Gần đây nhất Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68/NQ-TW để kích vào các nhóm doanh nghiệp trong nước. Quốc hội cũng đang thẩm định sửa đổi, bổ sung Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hay các chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khách quan và chủ yếu là năng lực đội ngũ doanh nghiệp trong nước vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, vẫn còn khoảng cách chưa thể hấp thụ được dòng vốn.
Trong Nghị quyết 50/NQ-TW và thời gian qua trước khi có Nghị quyết 10/NQ-TW, Việt Nam đã ban hành những cơ chế chính sách khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp FDI dùng nhiều hơn nhà cung ứng trong nước. Ví dụ Quyết định 29/NQ-TW về ưu đãi đầu tư đặc biệt với mức ưu đãi rất hấp dẫn, như mức cao nhất 5% trong 37 năm đối với các dự án công nghệ gắn với đào tạo nguồn nhân lực trong nước hoặc chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến nay mới có một dự án áp dụng quyết định này.
“Nghĩa là các chính sách ưu đãi của chúng ta chưa đủ để các doanh nghiệp FDI cảm thấy mặn mà nhận ưu đãi gắn với việc đó”, bà Thuỷ nói.
Nghị định 182/2024/NĐ-CP có quy định bù đắp ưu đãi thuế khi áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu bằng hình thức hỗ trợ đầu tư cho doanh nghiệp. Đây là cơ chế rất mới, Bộ Tài chính đang triển khai nhưng còn khó khăn trong câu chuyện giải ngân để đạt được hiệu quả mong muốn của các doanh nghiệp.
Hệ sinh thái các doanh nghiệp phụ trợ trong nước mặc dù đã có nhiều cơ chế chính sách nhưng còn những hạn chế. Chính vì vậy, trong Nghị quyết 10/NQ-TW này, với định hướng của Bộ Chính trị, giải pháp sắp tới phải rất vượt trội và khác biệt mới mong thay đổi được những thực tế trong thời gian qua.
“Qua tinh thần Nghị quyết 10/NQ-TW, chúng tôi muốn thể hiện một thông điệp, một cam kết mạnh mẽ đối với cộng đồng nhà đầu tư: Coi kinh tế FDI là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế. Chính phủ coi kết quả hoạt động, thành tích, thành tựu của FDI không chỉ là vấn đề lợi nhuận doanh nghiệp mà là kết quả trong phát triển kinh tế đất nước”, bà Thuỷ nhấn mạnh.
.png "Ông Phan Đức Hiếu: Nghị quyết 10 tạo bước ngoặt từ \"ưu đãi FDI\" sang xây dựng hệ sinh thái đầu tư")
.png "Báo cáo việc làm Mỹ bất ngờ giảm, hụt xa ước tính, dự báo khả năng Fed tăng lãi suất tháng 9 lập tức giảm")
