Tờ Khmer Times (Campuchia) ngày 22/9 đưa tin, tổng dư nợ và các khoản vay của Campuchia từ Trung Quốc có thể lên tới khoảng 5,13 tỷ USD. Con số này bao gồm 3,93 tỷ USD nợ công hiện hữu, gần 1 tỷ USD vốn vay mới cho dự án Kênh đào Funan Techo và một khoản vay ưu đãi riêng biệt trị giá 200 triệu USD.
Con số tổng hợp này bao gồm nợ công hiện hữu của Campuchia với Trung Quốc và nguồn vốn được công bố cho dự án Kênh đào Funan Techo sau khi các số liệu nợ công gần nhất được ghi nhận, qua đó làm nổi bật vai trò của Trung Quốc trong việc tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm tại Campuchia.
Khoản vay mới nhất được công bố vào ngày 9/9, khi Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Exim Bank) và Công ty Đường thủy Nội địa và Ven biển Funan Techo của Campuchia ký kết thỏa thuận trị giá gần 1 tỷ USD cho Dự án Quản lý Tài nguyên Nước Tổng hợp Funan Techo (thường được gọi là dự án FTC).
Thỏa thuận được ký kết tại thành phố Hạ Môn (tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc) dưới sự chứng kiến của Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC) Sun Chanthol.
Khoản vay dành cho dự án FTC này đang được triển khai theo mô hình Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao (BOT) thay vì hình thức vay nợ chính phủ thông thường.
Khoản vay mới này tiếp nối thông báo hồi tháng 7 về việc Trung Quốc phê duyệt khoản vay ưu đãi trị giá 200 triệu USD cho hệ thống âu thuyền và hệ thống thủy lợi của kênh đào Funan Techo. Phó Thủ tướng Campuchia Chanthol cũng cho biết khoản vay này có lãi suất 1,25% và thời hạn hoàn trả là 20 năm.
Ông Chanthol cho biết thêm rằng Trung Quốc sẽ cung cấp một khoản viện trợ không hoàn lại riêng biệt trị giá 200 triệu USD để xây dựng 6 hoặc 7 cây cầu bắc qua kênh đào. Khoản tài trợ này không được tính vào con số 5,13 tỷ USD nêu trên vì nó không tạo ra nghĩa vụ nợ.
Thỏa thuận tài chính vừa ký kết trong tháng 9 cũng tiếp nối thông báo trước đó của chính phủ Campuchia về việc Trung Quốc sẽ cung cấp khoảng 1 tỷ USD theo cơ chế nhượng quyền cho dự án kênh đào này.
FTC là một dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn nhằm kết nối hệ thống sông ngòi của Campuchia với biển, qua đó cải thiện hoạt động vận tải đường thủy và hậu cần, đồng thời hỗ trợ phát triển công nghiệp, nông nghiệp và du lịch dọc theo tuyến đường này.
Theo bản tin của Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia, tính đến cuối tháng 6, tổng nợ công của nước này ở mức 13,56 tỷ USD, trong đó khoảng 95% là nợ nước ngoài. Do đó, khoản nợ 3,938 tỷ USD với Trung Quốc chiếm khoảng 31% tổng nợ công nước ngoài của Campuchia.
Tuy nhiên, con số 5,13 tỷ USD tiềm năng này nên được xem là khoản nợ và cam kết tài chính có liên quan đến Trung Quốc, thay vì là khoản nợ trực tiếp của Campuchia với Trung Quốc. Khoản nợ hiện hữu trị giá 3,938 tỷ USD được ghi nhận là nợ công, trong khi khoản tài chính mới ký kết cho dự án FTC lại là hình thức tài trợ dự án có sự tham gia của công ty thực hiện dự án.
Sự phân biệt này đặc biệt quan trọng vì thỏa thuận tài chính mới nhất được ký kết sau thời điểm công bố dữ liệu nợ quý II của Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia. Do đó, khoản này chưa được phản ánh trong tổng dư nợ công 13,56 tỷ USD được ghi nhận vào cuối tháng 6.
Khmer Times nhận định, xét tổng thể, các số liệu này cho thấy sự gia tăng đáng kể về nguồn vốn tài trợ từ Trung Quốc dành cho việc phát triển cơ sở hạ tầng tại Campuchia, trong khi con số chính xác cuối cùng được ghi nhận là nợ công quốc gia sẽ phụ thuộc vào cơ cấu và các nghĩa vụ đi kèm với khoản tài chính cho dự án FTC.
