Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045 (Đề án).
Mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng thị trường tài chính Việt Nam phát triển đồng bộ, hiện đại và hội nhập với khu vực và thế giới; có cấu trúc cân đối, hợp lý, có khả năng huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước cho phát triển kinh tế - xã hội; phát huy vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế; là động lực để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, liên tục đến năm 2045.
Đề án đưa ra mục tiêu phát triển thị trường tài chính theo hướng cân bằng về cơ cấu, có sự liên kết, hỗ trợ giữa các cấu phần của thị trường; phát triển thị trường vốn, thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, tăng quy mô và độ sâu, tăng cường hiệu quả huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế, đẩy mạnh huy động vốn thông qua chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng; nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, các định chế tài chính trung gian.
Đề án đưa ra 8 nhóm giải pháp cần thực hiện. Cụ thể: Nhóm giải pháp về thể chế chính sách; Nhóm giải pháp về sản phẩm, hàng hóa; Nhóm giải pháp về cơ sở nhà đầu tư; Nhóm giải pháp về phát triển các định chế tài chính trung gian và các tổ chức cung cấp dịch vụ; Nhóm giải pháp về hạ tầng thị trường, ứng dụng công nghệ thông tin; Nhóm giải pháp về quản lý giám sát, điều hành thị trường; Nhóm giải pháp về hội nhập tài chính, nâng hạng thị trường chứng khoán và triển khai Trung tâm tài chính quốc tế; Nhóm giải pháp về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tài chính và phổ cập kiến thức tài chính.
Đánh giá về Đề án này, ông Bùi Minh Giáp, chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho rằng, việc Chính phủ Việt Nam phê duyệt đề án là bước đi rất đúng đắn và quan trọng nhằm tạo ra thị trường tài chính đồng bộ, hiện đại, giảm sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng, phân bổ hiệu quả vốn trong và ngoài nước, phát huy vai trò dẫn vốn trung và dài hạn.
Với Đề án này, thị trường vốn cần chuyển hướng từ việc chú trọng quy mô phát hành sang việc xây dựng "niềm tin" trên một hạ tầng đáng tin cậy. Các yếu tố nền tảng bao gồm: công bố thông tin minh bạch, xếp hạng tín nhiệm độc lập, quản trị doanh nghiệp tốt, bảo vệ nhà đầu tư, xử lý vi phạm rõ ràng và cơ chế tái cơ cấu nợ minh bạch.
Theo ông Bùi Minh Giáp, để Đề án đạt được mục tiêu đề ra, Việc Nam cần có giải pháp cho thị trường trái phiếu và cổ phiếu. Theo đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần được chuẩn hóa sâu hơn về chất lượng tài sản đảm bảo, mục đích sử dụng vốn, dòng tiền trả nợ và trách nhiệm công bố thông tin.
Thị trường cổ phiếu cần gia tăng sự tham gia của các nhà đầu tư thể chế (quỹ bảo hiểm, quỹ đầu tư) và phát triển các sản phẩm tài chính bền vững.
Hiện nguồn vốn phát triển của Việt Nam đang phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, do đó cân bằng mối quan hệ ngân hàng giữa thị trường vốn là điều rất quan trọng.
“Cân bằng không có nghĩa là hạ thấp vai trò của hệ thống ngân hàng, mà là tạo sự bổ trợ lẫn nhau giữa ngân hàng và thị trường vốn để cùng hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng dài hạn”, ông Bùi Minh Giáp nói.
Còn đối với vấn đề nâng hạng thị trường chứng khoán, đây mới chỉ là chỉ báo phản ánh các kết quả tích cực trong quá khứ. Khả năng thu hút các nhà đầu tư tiềm năng trong tương lai vẫn phụ thuộc vào môi trường chính sách, mức độ tiếp cận thông tin và cơ chế minh bạch cho các nhà đầu tư.
