Buồn của nhà đầu tư nước ngoài: Vẫn còn nắm hơn 200 triệu cổ phiếu PNJ

Cổ phiếu PNJ đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi niêm yết. Kết thúc phiên 30/9, PNJ giảm hết biên độ xuống 26.600 đồng/cổ phiếu. Đây là phiên giảm sàn thứ ba liên tiếp và cũng là phiên giảm giá thứ bảy liên tục của cổ phiếu doanh nghiệp vàng bạc đá quý này.

Dù giá giảm sâu, vẫn có hơn 26 triệu cổ phiếu vẫn nằm chờ bán tại giá sàn tại thời điểm cuối phiên tháng 9, trong khi lực cầu gần như không đáng kể.

Từ mức 33.000 đồng cuối tuần trước, PNJ đã mất gần 20% chỉ sau ba phiên đầu tuần. Nếu kéo khung thời gian ra xa hơn, thị giá hiện thấp hơn gần 69% so với vùng đỉnh cuối tháng 1. Vốn hóa doanh nghiệp chỉ còn khoảng 13.600 tỷ đồng, đồng nghĩa gần 30.000 tỷ đồng giá trị thị trường đã biến mất tính từ đỉnh.

Không chỉ cổ đông trong nước, một nhóm cổ đông chịu ảnh hưởng đáng kể từ đà giảm của PNJ nhà đầu tư nước ngoài.

Trong quá khứ, PNJ từng là một trong những cổ phiếu được khối ngoại nắm giữ với tỷ lệ rất cao trên thị trường chứng khoán Việt Nam, luôn quanh mốc tối đa 49%. Sau biến cố liên quan tới kim cương nổ ra, nhà đầu tư nước ngoài liên tục hạ sở hữu tại doanh nghiệp đá quý này.

Tuy nhiên, sau giai đoạn bán bớt, lượng cổ phiếu nhà đầu tư nước ngoài đã tăng trở lại trong vòng 2 tháng gần đây. Ghi nhận trong tháng 8, nhóm nhà đầu tư do T. Rowe Price Associates đại diện mua thêm cổ phiếu, đưa tỷ lệ sở hữu từ 4,97% lên 5,07% và trở lại vị trí cổ đông lớn. Cùng thời điểm, nhóm Vanguard cũng nâng lượng nắm giữ từ khoảng 24,18 triệu lên 25,81 triệu cổ phiếu, tương đương 5,04% vốn PNJ và trở thành cổ đông lớn.

Trở lại với hiện tại, áp lực bán của khối ngoại xuất hiện trở lại rõ rệt trong những phiên gần đây với 3 phiên liên tiếp PNJ bị bán ròng, giá trị mỗi phiên đều hàng chục tỷ đồng. Dù vậy, xét trên quy mô sở hữu hàng trăm triệu cổ phiếu, lượng bán ra trong vài phiên mới chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng vị thế của nhà đầu tư nước ngoài.

Tính đến cuối tháng 9/2026, nhà đầu tư nước ngoài còn sở hữu khoảng 238 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương khoảng 46,6% vốn doanh nghiệp.

Với giá đóng cửa 26.600 đồng/cổ phiếu phiên 30/9, 238 triệu cổ phiếu PNJ mà nhà đầu tư nước ngoài đang nắm giữ có giá trị thị trường khoảng 6.331 tỷ đồng.

Trong khi đó, PNJ từng thiết lập vùng đỉnh lịch sử gần 85.000 đồng/cổ phiếu vào cuối tháng 1/2026. Nếu quy đổi cùng lượng 238 triệu cổ phiếu theo mức giá này, giá trị tương ứng lên tới khoảng 20.230 tỷ đồng. Như vậy, xét trên cùng lượng cổ phiếu hiện nắm giữ, giá trị thị trường đã thấp hơn khoảng 13.900 tỷ đồng so với khi PNJ ở vùng đỉnh đầu năm.

PNJ bước vào giai đoạn tái cấu trúc lớn

Diễn biến trên thị trường chứng khoán xuất hiện đúng thời điểm PNJ công bố hàng loạt thay đổi quan trọng về hoạt động kinh doanh, tài chính và tổ chức. Theo tài liệu chuẩn bị cho Đại hội đồng cổ đông bất thường dự kiến tổ chức ngày 21/10, PNJ muốn điều chỉnh doanh thu kế hoạch năm 2026 từ 48.660 tỷ đồng xuống còn 39.057 tỷ đồng.

Từ mục tiêu lãi sau thuế 3.409 tỷ đồng ban đầu, doanh nghiệp trình phương án mới với mức lỗ 6.271 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là khoản dự phòng 7.071 tỷ đồng cho tổn thất có thể phát sinh từ chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.

PNJ xây dựng khoản dự phòng trên giả định khách hàng có thể bán lại hoặc đổi lượng hàng tương đương 80% giá trị sản phẩm đã mua. Nếu loại bỏ tác động của khoản dự phòng này, lợi nhuận sau thuế năm 2026 được doanh nghiệp dự kiến ở mức khoảng 801 tỷ đồng.

Đáng chú ý hơn, PNJ công bố một phương án tăng vốn có quy mô chưa từng có. Doanh nghiệp dự kiến trình cổ đông phương án chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Theo phương án được công bố, khoảng 60% vốn huy động sẽ được sử dụng cho kế hoạch kinh doanh trong tương lai, gắn với việc điều chỉnh chính sách thu đổi hàng hóa và nhu cầu mua lại sản phẩm. Hai phần còn lại được dành cho vốn lưu động, các nhu cầu tài chính khác và thanh toán một số khoản vay ngắn hạn.

Cùng với phát hành cổ phiếu, HĐQT PNJ muốn hoàn nhập tối đa hơn 4.600 tỷ đồng từ Quỹ đầu tư phát triển sang lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Đây là việc điều chuyển giữa các khoản mục thuộc vốn chủ sở hữu và không làm thay đổi tổng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp tại thời điểm thực hiện.