Bộ Tài chính: Quyết tâm giữ mục tiêu tăng trưởng trên 10% năm 2026

Hoàn thiện kịch bản mới giữ vững tăng trưởng 2 con số

Chiều ngày 9/4, Bộ Tài chính tổ chức họp báo thường kỳ quý I/2026. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi chủ trì cuộc họp.

Thông tin tại họp báo, đại diện Vụ Ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính cho biết, quý I/2026, tốc độ tăng GDP ước đạt khoảng 7,83% so với cùng kỳ năm trước. Dù mức tăng này thấp hơn so với kịch bản tại Nghị quyết số 01/NQ-CP (9,1%) và Nghị quyết số 23/NQ-CP (khoảng 8%), nhưng vẫn cao hơn tốc độ tăng trưởng của quý I/2025 (mức tăng trưởng khoảng 7,07%).

“Đây là kết quả rất đáng khích lệ trong bối cảnh tình hình thế giới đối mặt với nhiều khó khăn, trong đó cả ba khu vực kinh tế cốt lõi đều duy trì được đà tăng trưởng khá”, lãnh đạo Vụ Ngân sách nói.

Lý giải vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi thẳng thắn nhìn nhận nền kinh tế quý I chưa đạt mục tiêu do phải ưu tiên nguồn lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp từ môi trường quốc tế.

Tuy nhiên, thay vì điều chỉnh hạ chỉ tiêu, Bộ Tài chính đang hoàn thiện kịch bản mới nhằm giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số cho cả năm 2026. Thứ trưởng khẳng định các chính sách điều chỉnh tài khóa và tiền tệ sẽ được triển khai đồng bộ và mạnh mẽ ngay từ quý II để phù hợp với bối cảnh thực tế.

Để bù đắp mức thiếu hụt của quý I và đưa nền kinh tế cán đích tăng trưởng trên 10%, áp lực dồn lên 9 tháng còn lại là vô cùng lớn. Phân tích chi tiết về kịch bản này, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nhấn mạnh rằng các quý còn lại buộc phải duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức rất cao.

Cụ thể, theo lộ trình cập nhật của Cục Thống kê, GDP quý II dự kiến cần đạt mức tăng 10,5%. Đà tăng trưởng này phải tiếp tục được đẩy lên mức 10,6% trong quý 3 và đạt đỉnh 10,74% vào quý cuối cùng của năm. Đây là những con số mang tính thách thức kỷ lục, đòi hỏi sự bứt phá mạnh mẽ từ khu vực công nghiệp - xây dựng với mục tiêu tăng trưởng trên 12%, bên cạnh sự ổn định của khu vực dịch vụ và nông nghiệp.

Về tình hình thu, chi ngân sách nhà nước, Bộ Tài chính cho biết, lũy kế thu ngân sách nhà nước quý I đạt 829,4 nghìn tỷ đồng, bằng 32,8% dự toán năm và tăng 11,4% so với cùng kỳ.

Trong đó: Thu nội địa đạt 740,7 nghìn tỷ đồng, bằng 33,7% dự toán, tăng 12,5% so với cùng kỳ; Thu từ dầu thô đạt 11,2 nghìn tỷ, bằng 26,1% dự toán, giảm 15,8% so với cùng kỳ; Thu cân đối từ xuất, nhập khẩu đạt 77,4 nghìn tỷ, bằng 27,8% dự toán, tăng 7,6% so với cùng kỳ.

Tổng chi ngân sách nhà nước luỹ kế đến hết quý I đạt 530,1 nghìn tỷ đồng, bằng 16,8% dự toán năm và tăng 23,1% so với cùng kỳ. Chi đầu tư phát triển tăng mạnh nhất với 44,6%, phản ánh nỗ lực đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công.

Thực hiện kế hoạch đầu tư công, Bộ Tài chính cho biết, tính đến hết tháng 3/2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên cả nước ước đạt khoảng 110,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 11% kế hoạch mà Thủ tướng Chính phủ giao.

Cũng theo Bộ Tài chính, trong quý I/2026, cả nước ghi nhận hơn 91 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, quy mô này cao hơn số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (88,5 nghìn doanh nghiệp). Tổng số vốn đăng ký tăng thêm vào nền kinh tế đạt gần 568 nghìn tỷ đồng, tăng gần 14% so với cùng kỳ năm trước.

Đề xuất, triển khai nhiều chính sách tài khóa quan trọng

Trước tác động bất lợi từ những biến động phức tạp của Thế giới, đặc biệt là các yếu tố địa chính trị, theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi, yêu cầu đặt ra là phải chủ động ứng phó nhanh, linh hoạt và hiệu quả với các tình huống phát sinh. Chính phủ đã xác định đây là tình huống cần được xử lý với tinh thần khẩn trương, tương tự như một tình huống cấp bách ở tầm quốc gia.

Theo đó, Bộ Tài chính đã kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cấp có thẩm quyền, đồng thời đề xuất, triển khai nhiều chính sách tài khóa quan trọng nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Trong đó, tập trung vào các công cụ như điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường, thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số mặt hàng chiến lược, đặc biệt là xăng dầu và một số sản phẩm thiết yếu.

Bộ Tài chính đề xuất các giải pháp sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước và Quỹ bình ổn giá để can thiệp, điều tiết thị trường trong bối cảnh dư địa của quỹ có thời điểm đã được sử dụng hết.

“Nếu không có các biện pháp kịp thời này, giá xăng dầu có thể đã biến động mạnh hơn rất nhiều, gây tác động tiêu cực lớn đến nền kinh tế cũng như đời sống của người dân” - Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Ngoài ra, một trong những mắt xích quan trọng nhất cũng được Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đặc biệt nhấn mạnh là việc giải ngân đầu tư công. Bộ Tài chính xác định đây là trụ cột của tăng trưởng nên đã hoàn thiện toàn diện hệ thống chính sách từ khâu đấu thầu đến thanh quyết toán.

Tính đến hết tháng 3/2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên cả nước ước đạt 110.000 tỷ đồng, tương đương 11% kế hoạch vốn được Chính phủ Việt Nam giao.