Ngân sách năm 2026 của Ấn Độ đề xuất cho phép các cá nhân được xếp vào nhóm “Người cư trú ngoài Ấn Độ” (Persons Resident Outside India – PROI) đầu tư vào thị trường cổ phiếu Ấn Độ thông qua Chương trình đầu tư danh mục (Portfolio Investment Scheme – PIS). (Reuters)
Lần đầu tiên, người nước ngoài sẽ được phép đầu tư trực tiếp vào thị trường chứng khoán Ấn Độ nhờ các đề xuất trong Ngân sách 2026. Theo đó, các cá nhân thuộc nhóm PROI có thể đầu tư vào cổ phiếu của các công ty Ấn Độ niêm yết thông qua PIS.
“Một trong những điểm thay đổi quan trọng nhất của Ngân sách Liên bang 2026 là cho phép các cá nhân cư trú ngoài Ấn Độ (PROI) đầu tư vào thị trường vốn Ấn Độ thông qua Chương trình đầu tư danh mục,” ông Suresh Surana, chuyên gia kế toán công chứng (CA), nhận định.
Hiện nay, theo PIS, chỉ có người Ấn Độ không cư trú (NRI) và các nhà đầu tư danh mục nước ngoài đã đăng ký (FPI) được phép mua cổ phiếu của các công ty Ấn Độ niêm yết trên các sở giao dịch trong nước.
“Ở thời điểm hiện tại, hoạt động đầu tư chủ yếu bị giới hạn trong phạm vi các FPI đã đăng ký và NRI. Thay đổi được đề xuất sẽ cho phép công dân nước ngoài, bao gồm nhà đầu tư từ Mỹ, Liên minh châu Âu và Trung Đông, đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu của các công ty Ấn Độ niêm yết,” ông Surana bổ sung.
Khái niệm PROI không chỉ bao gồm NRI mà còn bao trùm cả các cá nhân và tổ chức không đáp ứng điều kiện cư trú theo FEMA. Điều này đồng nghĩa với việc các công dân nước ngoài và doanh nghiệp ở nước ngoài sinh sống hoặc hoạt động ngoài Ấn Độ vì mục đích làm việc, kinh doanh hay dài hạn khác cũng được xếp vào nhóm PROI.
Theo ông Karan Aggarwal, đồng sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư (CIO) của Ametra PMS – một công ty quản lý danh mục được SEBI cấp phép – quy định mới sẽ xóa bỏ sự phân biệt giữa nhà đầu tư cá nhân NRI và nhà đầu tư cá nhân nước ngoài, qua đó đối xử bình đẳng giữa hai nhóm này. “Giờ đây, các cá nhân nước ngoài cũng có thể đầu tư trực tiếp vào thị trường Ấn Độ thông qua kênh PIS. Điều này được kỳ vọng sẽ cải thiện thanh khoản, tăng dòng vốn vào thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả hình thành giá và hiệu suất vận hành của thị trường,” ông nói.
Định nghĩa PROI cũng bao gồm các văn phòng hoặc chi nhánh đặt ngoài Ấn Độ, kể cả khi chúng do người cư trú tại Ấn Độ sở hữu hoặc kiểm soát. Nói đơn giản, nếu một cá nhân hay tổ chức có trụ sở bên ngoài Ấn Độ và không đủ điều kiện cư trú, họ sẽ được coi là PROI.
Nâng giới hạn đầu tư
Ngân sách 2026 cũng đề xuất nâng trần đầu tư đối với mỗi PROI cá nhân từ 5% lên 10%, đồng thời nâng giới hạn sở hữu tổng cộng của toàn bộ PROI từ 10% hiện nay lên 24–25%. Theo ông Aggarwal, các nhà đầu tư cá nhân không cư trú, bao gồm cả NRI, sẽ được gộp chung vào một nhóm PROI duy nhất để áp dụng các quy định về giới hạn sở hữu. Việc nâng trần sở hữu này cho phép nhà đầu tư cá nhân nước ngoài xây dựng vị thế đáng kể tại các doanh nghiệp Ấn Độ mà không cần thông qua các kênh tổ chức phức tạp như FII hay FDI, qua đó mang lại tín hiệu tích cực cho thị trường cổ phiếu, đặc biệt là các phân khúc ngoài nhóm vốn hóa lớn nhất.
NRI đầu tư vào Ấn Độ
Hiện tại, NRI được phép đầu tư vào cổ phiếu của các công ty Ấn Độ niêm yết trên các sở giao dịch được công nhận thông qua PIS. NRI cũng có thể đầu tư vào các hợp đồng phái sinh giao dịch trên sàn do SEBI phê duyệt, sử dụng nguồn tiền bằng rupee nắm giữ tại Ấn Độ theo hình thức không được chuyển lợi nhuận ra nước ngoài, và phải tuân thủ các giới hạn do SEBI quy định. Các khoản đầu tư này không được hưởng quyền chuyển lợi nhuận ra nước ngoài.
Ngoài ra, nhà đầu tư NRI bắt buộc phải nhận cổ phiếu khi mua và giao cổ phiếu khi bán, do hoạt động bán khống không được phép.
