Ngày 18/6 diễn ra Sự kiện “Giới thiệu mô hình trường nội trú Anh” tại Dinh thự riêng của Đại sứ Anh ở Hà Nội. Sự kiện có sự tham dự và phát biểu khai mạc của ông Iain Frew- Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam, ông Tạ Ngọc Trí- Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Craig Lewis, Hiệu trưởng Ardingly College Việt Nam, đã đưa ra một thực tế đáng suy ngẫm: Khoảng 85% nhà tuyển dụng trên thế giới báo cáo tình trạng thiếu hụt kỹ năng lãnh đạo.
Đáng lưu ý, sự thiếu hụt này không phải ở khía cạnh bằng cấp hay chuyên môn, mà là những năng lực như tư duy rõ ràng, khả năng kết nối con người, ra quyết định trong áp lực và dẫn dắt tập thể. Trong khi đó, cứ 5 người trẻ thuộc thế hệ Gen Z lại có 1 người cảm thấy bản thân chưa sẵn sàng cho tương lai.

Theo dự báo được các diễn giả dẫn lại, đến năm 2050, châu Á sẽ đóng góp hơn một nửa GDP toàn cầu. Điều này đồng nghĩa với việc những lớp học ngày hôm nay sẽ là nơi hình thành đội ngũ lãnh đạo, doanh nhân, nhà khoa học và nhà hoạch định chính sách của khu vực trong tương lai.
Theo ông Craig Lewis, thế giới đang phải đối mặt đồng thời với nhiều vấn đề từ biến đổi khí hậu, bất bình đẳng, các cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu cho đến sự phát triển chóng mặt của AI và tự động hóa. Những vấn đề này có điểm chung là vượt qua mọi biên giới quốc gia, đòi hỏi năng lực hợp tác đa văn hóa, tư duy hệ thống và trách nhiệm dài hạn.
“Các nhà lãnh đạo trẻ sẽ cần cả sự nhạy bén về công nghệ lẫn nền tảng đạo đức sâu sắc. Hai điều này không tự nhiên phát triển”, ông nói.
Từ góc độ giáo dục, câu hỏi đặt ra là trường học cần thay đổi như thế nào để chuẩn bị cho thế hệ lãnh đạo mới?
Ông Jamie Large, Giám đốc Ardingly College International Limited, cho rằng thành công hiện nay không còn được định nghĩa đơn thuần bằng điểm số hay thư báo trúng tuyển đại học.
Ngày nay, thành công được định nghĩa bởi khả năng tư duy độc lập, năng lực lãnh đạo một cách tự tin, khả năng thích ứng trong một thế giới thay đổi nhanh chóng và việc thấu hiểu vị trí của bản thân trong cả cộng đồng địa phương lẫn toàn cầu.
Theo vị chuyên gia giáo dục này, các mô hình giáo dục hiện đại đang chuyển trọng tâm từ việc truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực cá nhân. Thay vì chỉ học "cái gì để tư duy", học sinh cần được học "cách tư duy". Điều đó bao gồm việc đặt câu hỏi, phản biện, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề thực tiễn và hiểu được tác động của các quyết định đối với cộng đồng.
.jpg)
Một trong những xu hướng đáng chú ý là đưa trải nghiệm lãnh đạo vào môi trường học tập từ sớm. Các chương trình tranh biện, Mô hình Liên hợp quốc, dự án cộng đồng, khởi nghiệp học đường hay các hoạt động cố vấn nghề nghiệp đang được nhiều cơ sở giáo dục quốc tế triển khai nhằm giúp học sinh rèn luyện kỹ năng lãnh đạo trong bối cảnh thực tế.
Ông Jamie Large nhấn mạnh rằng quan niệm về lãnh đạo cũng đang thay đổi. “Lãnh đạo ngày nay không phải là về quyền lực mà là về sự hợp tác, sự thấu cảm và sự chủ động”.
Theo ông, trong một thế giới ngày càng kết nối, năng lực lãnh đạo không nằm ở việc trở thành người giỏi nhất, mà ở khả năng khơi dậy những điều tốt đẹp nhất ở người khác. Đây cũng là lý do các môi trường giáo dục chú trọng xây dựng cộng đồng học tập đa dạng, nơi học sinh được làm việc cùng những người có nền tảng văn hóa và góc nhìn khác nhau.
Thực tế cho thấy nhiều trường học hiện nay đang thử nghiệm những cách tiếp cận mới, từ lồng ghép giáo dục phát triển bền vững, sức khỏe tinh thần, tư duy toàn cầu cho tới các chương trình ngoại khóa, hoạt động ngoài trời và dự án phục vụ cộng đồng. Mục tiêu không chỉ là đào tạo học sinh đạt thành tích học thuật mà còn hình thành những công dân có trách nhiệm, có khả năng thích ứng và dẫn dắt sự thay đổi.
Tại Việt Nam, một số cơ sở giáo dục đang thử nghiệm cách tiếp cận này thông qua mô hình nội trú theo chuẩn Anh quốc. Đơn cử, Ardingly College Việt Nam được đưa vào hoạt động từ năm 2023 tại Lào Cai trên khuôn viên gần 10ha, với diện tích sử dụng hơn 50.000m2 và tổng mức đầu tư khoảng 700 tỷ đồng. Nhà trường triển khai chương trình OxfordAQA, hướng đến các chứng chỉ IGCSE và A-Levels dành cho học sinh từ bậc trung học.
Theo đại diện nhà trường, điểm khác biệt của giáo dục nội trú Anh nằm ở việc không tách rời giữa học tập và đời sống. Học sinh không chỉ tiếp cận chương trình học thuật mà còn sinh hoạt trong một môi trường được thiết kế để rèn luyện tính tự lập, khả năng quản lý thời gian, kỹ năng hợp tác và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Mô hình này thường vận hành thông qua hệ thống "Nhà" (House System) - một đặc trưng lâu đời của các trường nội trú Anh quốc. Mỗi học sinh thuộc về một cộng đồng nhỏ trong trường, tham gia các hoạt động học tập, thể thao, nghệ thuật và phục vụ cộng đồng cùng nhau. Theo các chuyên gia giáo dục, đây được xem là môi trường giúp học sinh học cách lãnh đạo, làm việc nhóm và giải quyết xung đột trong thực tế, thay vì chỉ tiếp thu kiến thức trong lớp học.
Bên cạnh đó, các trường nội trú Anh thường chú trọng xây dựng mạng lưới kết nối học sinh và cựu học sinh, tạo điều kiện để người học tiếp cận các cơ hội học tập, nghề nghiệp và hợp tác trong tương lai. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến mô hình giáo dục nội trú tiếp tục được nhiều gia đình quan tâm trong bối cảnh kỹ năng thích ứng và năng lực lãnh đạo ngày càng được xem trọng trên thị trường lao động toàn cầu.

