5 địa phương điều hành kinh tế tốt nhất Việt Nam chính thức gọi tên Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh

Sự kiện không chỉ là một buổi lễ công bố số liệu định kỳ mà còn đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tư duy quản trị địa phương và chiến lược phát triển kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên mới.

PCI 2.0 và Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) – “Bộ đôi” thước đo cho một hệ sinh thái kiến tạo toàn diện

Thời gian qua, đất nước trải qua cuộc cải cách hành chính sâu rộng, sáp nhập từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố, đồng thời chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây cũng là thời điểm thể chế hóa định hướng đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Để đi cùng với những thay đổi lớn của quốc gia, VCCI đã chính thức ra mắt phiên bản PCI 2.0 sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách. Nếu như PCI trước đây chủ yếu tập trung đo lường môi trường kinh doanh thì PCI 2.0 đã được nâng cấp để đánh giá toàn diện "hệ sinh thái phát triển tư nhân" với 9 chỉ số thành phần và 98 chỉ tiêu. Các chỉ số này bao quát từ khâu gia nhập thị trường, tiếp cận nguồn lực, tính minh bạch cho đến các thiết chế pháp lý và đặc biệt là tinh thần của một "Chính quyền kiến tạo.

Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhận định: “Đây là lần đầu tiên chúng ta công bố một báo cáo toàn diện, chuyên đề riêng biệt về kinh tế tư nhân. Báo cáo không chỉ đánh giá chất lượng điều hành cấp tỉnh như truyền thống mà lần đầu tiên khắc họa bức tranh tổng thể về khu vực này: Từ hơn 1 triệu doanh nghiệp, hơn 6 triệu hộ kinh doanh đang tạo việc làm cho 26 triệu lao động (chiếm 50,2% việc làm toàn xã hội), cho đến khả năng tiếp cận nguồn lực phát triển của doanh nghiệp”.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất là sự xuất hiện lần đầu tiên của Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI). Ông PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI lý giải: "Nếu PCI đo lường đầu vào thể chế thì BPI đo lường đầu ra thị trường". BPI bao gồm 23 chỉ tiêu đo lường sự phát triển thực chất của doanh nghiệp và năng lực đổi mới sáng tạo.

Theo đó, sự song hành của PCI 2.0 và BPI tạo ra một hệ quy chiếu hai chiều, giúp các địa phương không chỉ nhìn thấy những gì mình đã làm mà còn thấy được kết quả thực tế mà doanh nghiệp đạt được.

Báo cáo năm nay dựa trên kết quả của hơn 10.000 thực thể, bao gồm 3.546 doanh nghiệp tư nhân trong nước, 586 doanh nghiệp FDI và đặc biệt là 1.001 hộ kinh doanh trên toàn bộ 34 tỉnh, thành mới. Đây được xem là cuộc điều tra toàn diện và có chiều sâu nhất về khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam trong nhiều năm qua.

Chính thức vinh danh 5 địa phương điều hành kinh tế tốt nhất Việt Nam

Báo cáo năm nay VCCI đã có một bước thay đổi trong cách công bố kết quả: không còn bảng xếp hạng thứ tự từ 1 đến 34 mà thay bằng 6 nhóm chất lượng điều hành. Cách tiếp cận này nhằm mục đích giúp các địa phương cùng nhau học hỏi, thay vì chỉ tập trung vào thứ hạng.

Điểm PCI trung vị toàn quốc đạt 63,90 trên thang 100, phản ánh dòng chảy cải cách được duy trì liên tục. Năm địa phương xuất sắc nhất nằm trong nhóm chất lượng điều hành "Tốt" đã được vinh danh bao gồm: Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh. Đặc điểm chung của nhóm này là một cấu trúc điều hành cân bằng. 

Cụ thể, Bắc Ninh dẫn đầu ở chỉ số "Chính quyền kiến tạo" (6,67 điểm) và "Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính" (8,93 điểm). Đà Nẵng dẫn đầu toàn quốc về Gia nhập thị trường với 8,70 điểm. Hải Phòng ghi dấu ấn vượt trội với 7 trên 9 chỉ số thành phần nằm trong nhóm 10 địa phương cao nhất. Phú Thọ đứng thứ hai toàn quốc về Tiếp cận nguồn lực. Quảng Ninh tiếp tục duy trì vị trí cao về Cạnh tranh bình đẳng và Chính quyền kiến tạo.

Trong khi đó, về chỉ số BPI, BPI 2025 ghi nhận ba địa phương dẫn đầu: Thành phố Hồ Chí Minh (5,67 điểm), Hà Nội (5,41 điểm) và Quảng Ninh (5,33 điểm). Trung vị toàn quốc đạt 4,20 điểm.

“Một vấn đề được đưa ra là "độ trễ" của chính sách. Chất lượng điều hành (PCI) của năm 2022 có liên hệ mật thiết với hiệu quả kinh tế (BPI) của năm 2025. Điều này khẳng định rằng những nỗ lực cải cách hôm nay cần ít nhất 3 năm để chuyển hóa thành lợi nhuận và sự phát triển thực chất cho doanh nghiệp”, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI cho biết.

Bên cạnh đó, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh: "Khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã vượt qua giai đoạn phòng thủ, đang tích lũy nội lực và sẵn sàng bứt phá nếu các điểm nghẽn về thị trường, vốn và minh bạch chính sách được khai thông quyết liệt trong 12 đến 18 tháng tới. PCI 2.0 cùng với BPI sẽ giúp đo lường sâu hơn chất lượng điều hành và năng lực kiến tạo của chính quyền địa phương trong giai đoạn mới. Để hiện thực hóa mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, chính sách cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy đồng hành, từ giảm gánh nặng thủ tục sang kiến tạo năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp”.

Thông điệp về sự "đồng hành" còn được minh chứng qua sự tham gia của các doanh nghiệp tư nhân như Tân Hiệp Phát trong vai trò đối tác sáng lập và chiến lược của chương trình báo cáo. Việc một doanh nghiệp Việt chủ động chung tay cùng VCCI để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch không chỉ là sự hỗ trợ về nguồn lực, mà còn thể hiện trách nhiệm kiến tạo cho tương lai bền vững của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Duy Hưng – Thành viên Hội đồng Quản trị Tân Hiệp Phát, doanh nghiệp Việt duy nhất nằm trong top 5 công ty nước giải khát hàng đầu Việt Nam, chia sẻ tại sự kiện: “Với Tân Hiệp Phát, việc đồng hành cùng VCCI trong Chương trình Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam và Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) không chỉ là sự hỗ trợ cho một hoạt động nghiên cứu mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc chung tay xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả và hiện đại; góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân, của các địa phương và của nền kinh tế quốc gia, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới”.

Lễ công bố PCI 2025 một lần nữa khẳng định một chương mới cho khu vực kinh tế tư nhân đã mở ra. Trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều thách thức nhưng với bộ công cụ đo lường thực chất PCI 2.0 và BPI, cùng với sự cam kết chuyển đổi tư duy từ cấp Trung ương đến địa phương, niềm tin về một kỷ nguyên bứt phá của doanh nghiệp Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở. Bộ đôi chỉ số mới sẽ giúp giải phóng năng lực sản xuất, đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới với một khu vực tư nhân vững mạnh, khẳng định là một trong những động lực quan trọng nhất của kinh tế quốc gia.