100 thiết bị AI đầu tiên ra lò, robot, xe điện cùng nhập cuộc: Trung Quốc đang đẩy AI “thoát khỏi màn hình” nhanh đến mức nào?

Trong nhiều năm, trí tuệ nhân tạo (AI) chủ yếu tồn tại trong các trung tâm dữ liệu và ứng dụng phần mềm. Nhưng một làn sóng mới đang nổi lên tại Trung Quốc khi đất nước này ráo riết đưa AI “thoát khỏi màn hình”.

Từ đó tiến vào thế giới vật lý thông qua hàng loạt thiết bị phần cứng, từ micro, robot đến xe điện. Tại Hàng Châu, một trong những trung tâm công nghệ sôi động nhất Trung Quốc, các công ty khởi nghiệp đang đồng thời phát triển cả phần mềm lẫn phần cứng AI.

Xu hướng này không chỉ phản ánh sự chuyển dịch công nghệ mà còn có thể định hình lại toàn bộ cuộc đua AI toàn cầu.

Từ micro 43 USD đến robot hình người: AI bắt đầu “có hình hài”

Một trong những ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này là startup EinClaw. Công ty đã xuất xưởng 100 thiết bị đầu tiên: một chiếc micro kẹp giá 43 USD. Thiết bị này cho phép người dùng gửi lệnh thoại trực tiếp đến trợ lý AI OpenClaw.

Đáng chú ý, toàn bộ quá trình phát triển và lắp ráp thiết bị chỉ do hai người đảm nhiệm, sử dụng linh kiện được thu mua từ khắp Trung Quốc. Điều này cho thấy rào cản gia nhập thị trường phần cứng AI đang giảm xuống đáng kể, mở ra cơ hội cho các startup nhỏ.

Không dừng lại ở thiết bị đeo, AI cũng đang được tích hợp vào robot. Tại Tô Châu, startup JoyIn tuyên bố robot hình người Zeroth M1 của họ là thiết bị đầu tiên tích hợp OpenClaw. Nhờ kết nối đám mây, người dùng có thể gửi lệnh và điều khiển robot từ xa. Công ty dự kiến mở đặt hàng trước vào tháng 7.

Những bước đi này phản ánh một xu hướng lớn hơn trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo. AI không còn chỉ là phần mềm, mà đang trở thành một lớp “trí tuệ” gắn trực tiếp vào các thiết bị vật lý.

Hình ảnh người dân cài đặt OpenClaw tại Trung Quốc

Ray Von, nhà sáng lập OpenPie, công ty được Tencent hậu thuẫn đã nhận định rằng mô hình điện toán đám mây truyền thống đang dần trở nên lỗi thời. Theo ông, dù công nghệ cloud vẫn hữu ích, nhưng mô hình kinh doanh của nó không còn phù hợp trong bối cảnh mới.

Đặc biệt khi vấn đề chủ quyền dữ liệu ngày càng được quan tâm. Điều này đặc biệt rõ ràng trong lĩnh vực sản xuất. Trung Quốc có hàng triệu nhà máy, và dù họ muốn tận dụng AI để tăng hiệu quả, nhiều doanh nghiệp vẫn lo ngại việc gửi dữ liệu nhạy cảm lên đám mây.
Để giải quyết bài toán này, OpenPie đang phát triển các thiết bị cho phép chạy AI cục bộ, sử dụng chip giá rẻ do Trung Quốc sản xuất. Mục tiêu của công ty là vận chuyển 10.000 thiết bị vào cuối năm nay, với giá 100.000 nhân dân tệ (khoảng 14.627 USD) mỗi bộ, trước khi mở rộng quy mô.

Khi AI rời đám mây: cuộc đua dữ liệu, phần cứng và ứng dụng thực tế

Không chỉ các startup, những công ty vốn tập trung vào phần mềm cũng đang buộc phải thay đổi để thích nghi với xu hướng mới. Style3D là một công ty thành lập năm 2015, chuyên sử dụng AI để hỗ trợ ngành thời trang, ban đầu chỉ tập trung vào phần mềm.

Tuy nhiên, nhu cầu từ khách hàng về dữ liệu vật liệu và kết cấu thực tế đã khiến công ty chuyển hướng. Họ đã ra mắt nền tảng robot SynReal vào mùa thu năm ngoái.

Theo CEO Eric Liu, để robot hình người hoạt động hiệu quả trong thế giới thực, chúng cần hiểu được cách tương tác với các vật thể khác nhau, từ quả cam đến khăn lụa.

Điều này đòi hỏi dữ liệu cực kỳ chi tiết về kết cấu và vật lý, thứ mà Style3D đang nắm giữ. Xu hướng này cũng lan sang ngành công nghiệp ô tô. Các hãng xe điện, bao gồm cả Volkswagen, đã bắt đầu tích hợp AI vào xe để phản hồi lệnh thoại của người lái, biến phương tiện thành một “trợ lý thông minh” di động.

Trong khi đó, Alibaba, một gã khổng lồ công nghệ vốn nổi tiếng với các nền tảng phần mềm cũng đang mở rộng sang phần cứng. Đơn vị bản đồ Amap của công ty đang phát triển robot bốn chân. Mục tiêu ban đầu là hỗ trợ người khiếm thị trong bối cảnh Trung Quốc thiếu chó dẫn đường.

Style3D là công ty ứng dụng AI vào ngành thời trang

Robot này tận dụng dữ liệu bản đồ tích lũy trong 20 năm để hỗ trợ điều hướng, kết hợp với AI để hiểu các yêu cầu tự nhiên của người dùng. Ví dụ như “Tôi khát nước”, và đưa ra gợi ý phù hợp.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khả năng xử lý AI trực tiếp trên thiết bị. Theo Mu Xu, người đứng đầu bộ phận thuật toán AI tại Amap, việc đưa trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ vào các thiết bị nhỏ gọn là bài toán khó nhất hiện nay.

Một khi vấn đề này được giải quyết, cục diện công nghệ có thể thay đổi hoàn toàn. Khi đó, câu hỏi không còn là AI có thể làm gì trên lý thuyết, mà là nó có thể làm gì trong đời sống thực khi hiện diện trong mọi thiết bị.

Sự chuyển dịch từ AI “trên mây” sang AI “trong tay” cũng phản ánh một thay đổi sâu sắc trong cách các công ty công nghệ tiếp cận thị trường. Thay vì chỉ cung cấp dịch vụ, họ đang tìm cách kiểm soát toàn bộ hệ sinh thái từ phần cứng, phần mềm đến dữ liệu.

Điều này không chỉ mang ý nghĩa công nghệ, mà còn liên quan đến cạnh tranh kinh tế và địa chính trị. Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng đến chủ quyền dữ liệu và tự chủ công nghệ, việc phát triển AI cục bộ trên thiết bị có thể trở thành lợi thế chiến lược.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải. Liệu người dùng có thực sự cần đến hàng loạt thiết bị AI mới này? Các công ty có thể tìm ra “kịch bản sử dụng” đủ thuyết phục để biến chúng thành sản phẩm đại chúng? Và liệu chi phí, hiệu năng cùng vấn đề bảo mật có thể được cân bằng?

Dù câu trả lời chưa rõ ràng, một điều chắc chắn: AI đang rời khỏi trung tâm dữ liệu và bước vào thế giới vật lý với tốc độ chưa từng có. Và Trung Quốc đang là một trong những nơi thúc đẩy quá trình này mạnh mẽ nhất.

*Nguồn bài viết: CNBC