Vừa giải phóng kho dự trữ, quốc gia đồng minh Mỹ lập tức mua thêm 750.000 thùng dầu Nga

Theo thông báo qua email của Taiyo Oil, lô dầu thô mua từ dự án Sakhalin-2 ở vùng Viễn Đông Nga dự kiến đã cập bến tỉnh Ehime, miền tây Nhật Bản, vào ngày 4/5. Công ty không bình luận về khả năng tiếp tục mua thêm dầu từ dự án này trong thời gian tới.

Hiện chưa có số liệu chính thức về khối lượng lô dầu Taiyo Oil nhập từ dự án Sakhalin-2. Tuy nhiên, theo một số nguồn dữ liệu thị trường, các chuyến hàng cùng loại xuất sang Nhật thường có quy mô tối đa khoảng 750.000 thùng.

Đây là diễn biến đáng chú ý bởi kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine năm 2022, Nhật Bản phần lớn đã đình chỉ mua dầu từ Moscow. 

Tuy nhiên, dầu từ Sakhalin-2 vẫn được hưởng cơ chế miễn trừ của Mỹ, hiện có hiệu lực đến ngày 18/6/2026. Giới chức Nhật nhiều lần coi nguồn cung từ Sakhalin là có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh năng lượng quốc gia do khoảng cách địa lý gần và vai trò của các doanh nghiệp Nhật trong dự án.

Động thái nhập dầu lần này diễn ra khi Nhật Bản đang chịu sức ép lớn từ cuộc khủng hoảng năng lượng khu vực Vùng Vịnh. Trước cuộc khủng hoảng hiện nay, khoảng 95% dầu nhập khẩu đến từ khu vực này, nên khi dòng chảy qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu Nhật lập tức chịu áp lực lớn. 

Tokyo cũng đã phải mở kho dự trữ chiến lược, bắt đầu giải phóng dự trữ dầu từ ngày 16/3. Nhật Bản quyết định tung thêm khoảng 20 ngày tiêu thụ dầu từ kho dự trữ công, nâng tổng lượng dầu sẵn sàng đưa ra thị trường theo kế hoạch lên mức tương đương 50 ngày sử dụng. Tính đến ngày 7/4, nước này vẫn còn lượng dự trữ đủ cho 228 ngày, trong đó 143 ngày là từ kho công cộng.

Sakhalin-2 là dự án dầu khí trọng điểm của Nga tại đảo Sakhalin, do Gazprom kiểm soát và có sự tham gia của hai tập đoàn thương mại Nhật Bản là Mitsui và Mitsubishi. Sau khi Nga tái cơ cấu dự án hậu chiến sự Ukraine, Gazprom nắm tỷ lệ chi phối, trong khi Mitsui và Mitsubishi vẫn duy trì phần vốn. 

Dự án này chủ yếu nổi tiếng với LNG, nhưng cũng có sản lượng dầu thô đáng kể. Năm 2024, riêng Sakhalin-2 sản xuất khoảng 10,2 triệu tấn LNG, tương đương khoảng một phần ba tổng sản lượng LNG của Nga.

Taiyo Oil trước đó cũng đã mua một lô dầu Sakhalin Blend vào năm ngoái theo đề nghị của chính phủ Nhật, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn hai năm nước này nối lại nhập khẩu dầu từ Nga. Lần mua mới nhất cho thấy Tokyo đang duy trì cách tiếp cận thực dụng: tiếp tục giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga, nhưng vẫn giữ những nguồn cung được coi là khó thay thế hoàn toàn trong ngắn hạn.

Giới quan sát cho rằng việc Nhật Bản tiếp nhận dầu từ Sakhalin-2 không đồng nghĩa với sự đảo chiều chính sách đối với Nga, mà phản ánh sức ép ngày càng lớn từ thị trường năng lượng toàn cầu.

Khi nguồn cung từ Trung Đông bị bóp nghẹt và giá dầu tăng mạnh, những ngoại lệ như Sakhalin-2 trở thành van an toàn quan trọng đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu như Nhật Bản.

Theo Reuters