“Người gác cổng” trong những căn nhà không ngủ
Rời quê hương lên Hà Nội theo học tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Lê Na (20 tuổi) cũng như bao sinh viên xa nhà khác, luôn mang trong mình nỗi lo về an ninh tại nơi ở. Tại các khu nhà trọ đông người, thường xuyên có người ra vào, nguy cơ mất cắp tài sản hay những sự cố ngoài ý muốn luôn là mối bận tâm thường trực.
Bước ngoặt thay đổi không gian sống của Na bắt đầu từ hơn một năm trước, khi cô chuyển đến khu trọ hiện tại, nơi được trang bị hệ thống camera thông minh ở các khu vực chung như cổng ra vào, hành lang và các khu vực sinh hoạt chung.
Na chia sẻ: “Camera được lắp đặt nhằm tăng cường an ninh, giúp quản lý người ra vào và hạn chế tình trạng mất cắp tài sản. Nhờ có sự xuất hiện của thiết bị này, mình cảm thấy yên tâm hơn rất nhiều khi phải sống xa gia đình”.
Câu chuyện của Lê Na không phải là hiếm gặp. Thực tế cho thấy, camera thông minh đang ngày càng được sử dụng phổ biến và xuất hiện dày đặc trong đời sống hằng ngày tại Việt Nam.
Từ những dãy nhà trọ sinh viên, hộ gia đình nhỏ cho đến các cơ quan, công sở và cả các ngõ ngách đô thị, những “mắt thần” này đang âm thầm hoạt động liên tục để đảm bảo trật tự và an toàn cho cuộc sống của người dân.

Sự phổ biến của camera phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của xã hội đối với các giải pháp đảm bảo an toàn trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng. Khi con người dành nhiều thời gian cho công việc, học tập và các hoạt động bên ngoài, nhu cầu giám sát từ xa đối với tài sản và người thân cũng tăng lên đáng kể.
Chính điều đó đã tạo động lực cho thị trường camera phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là các dòng sản phẩm tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).
Nếu như trước đây camera chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ghi hình và lưu trữ dữ liệu thì ngày nay, thiết bị này đang được nâng cấp thành những hệ thống giám sát thông minh có khả năng phân tích, nhận diện và đưa ra cảnh báo theo thời gian thực.
Sự chuyển đổi đó đang biến camera từ một thiết bị an ninh đơn thuần thành một thành phần quan trọng trong hệ sinh thái nhà thông minh và đô thị thông minh hiện nay.
Không chỉ xuất hiện tại các khu trọ hay nơi công cộng, camera thông minh đang ngày càng hiện diện trong không gian riêng tư của mỗi gia đình. Đặc biệt, đối với các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, thiết bị này đang trở thành một công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc theo dõi và chăm sóc người thân.
Chia sẻ với phóng viên, chị Bằng Lăng cho biết bạn của mình làm giáo viên tại một trường mầm non dân lập, tại đây, nhà trường cấp tài khoản camera để phụ huynh có thể bật điện thoại lên theo dõi con mình bất cứ lúc nào cho vơi bớt nỗi nhớ và sự lo lắng. Việc sở hữu một “đôi mắt số” từ xa đã trở thành nhu cầu thiết yếu của các bậc cha mẹ trong nhịp sống hiện đại bận rộn.

Sự phổ biến này xuất phát từ bước chuyển dịch công nghệ mạnh mẽ từ những dòng camera truyền thống, vốn chỉ ghi và lưu trữ hình ảnh đơn thuần, sang camera thế hệ mới tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Nhờ công nghệ AI tích hợp trong hệ thống, camera thông minh ngày nay sở hữu hàng loạt ứng dụng vượt trội, tích hợp khả năng quan sát từ xa thời gian thực qua điện thoại di động, tự động phân tích hành vi để gửi cảnh báo chuyển động tức thì, hỗ trợ đàm thoại hai chiều giữa chủ nhà và khách, đồng thời đồng bộ hóa dữ liệu trực tiếp lên các nền tảng lưu trữ đám mây bảo mật.
Sự phát triển của camera AI cũng được phản ánh qua tốc độ tăng trưởng của thị trường toàn cầu. Theo Grand View Research, quy mô thị trường camera AI đạt khoảng 13,9 tỷ USD năm 2024.
Trong khi đó, The Business Research Company dự báo con số này sẽ tăng từ 21,66 tỷ USD năm 2025 lên hơn 70 tỷ USD vào năm 2030, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hằng năm gần 27%.

Phân tích sâu hơn về bản chất của làn sóng công nghệ này, ông Nguyễn Việt Bằng, Phó tổng giám đốc VNPT Technology, nhận định: “Một camera đặt trong nhà sẽ giống máy tính có hệ điều hành, có ghi âm, có hình ảnh và gần như là có thêm một người ở trong nhà mình, chạy âm thầm”.
Điều này đồng nghĩa với việc camera hiện đại không còn là một công cụ ghi hình cơ học thô sơ. Nó là một thiết bị số phức tạp, có khả năng nghe, nhìn, kết nối mạng liên tục và xử lý một khối lượng dữ liệu khổng lồ về đời sống riêng tư của con người.
Ranh giới nào cho “người bảo vệ” số?
Bên cạnh những lợi ích rõ rệt về an ninh và quản lý, sự phổ biến của camera thông minh cũng đặt ra một số yêu cầu mới liên quan đến quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu.
Khi thiết bị ngày càng được tích hợp nhiều tính năng như ghi âm, nhận diện khuôn mặt hay lưu trữ dữ liệu trên nền tảng đám mây, người dùng cần quan tâm nhiều hơn đến việc quản lý và bảo vệ thông tin cá nhân.
Theo các chuyên gia an ninh mạng, camera thông minh về bản chất là một thiết bị kết nối Internet nên vẫn có thể phát sinh rủi ro nếu không được cấu hình và sử dụng đúng cách.
Việc sử dụng mật khẩu mạnh, thường xuyên cập nhật phần mềm và lựa chọn các nhà sản xuất uy tín là những biện pháp quan trọng giúp hạn chế nguy cơ bị truy cập trái phép.

Là người trực tiếp sử dụng, Lê Na cũng cho rằng bên cạnh sự tiện lợi, người dùng cần quan tâm nhiều hơn đến vấn đề bảo mật. Tuy nhiên, đối với cô, những lợi ích mà camera mang lại trong việc đảm bảo an ninh và tạo cảm giác an tâm vẫn là điều dễ nhận thấy trong cuộc sống hằng ngày.
Trong bối cảnh các thiết bị kết nối Internet ngày càng hiện diện dày đặc trong mỗi gia đình, thách thức không còn nằm ở việc có nên sử dụng camera hay không, mà là sử dụng chúng như thế nào để vừa đảm bảo an ninh, vừa bảo vệ quyền riêng tư của mỗi cá nhân.
Khi được vận hành đúng cách, camera thông minh không chỉ là công cụ giám sát mà còn trở thành một phần của hệ sinh thái số, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống./

