Ngày 14/3/2024, Nga khởi công tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên, nối Moskva và St. Petersburg, với tốc độ trên 250 km/h. Tuyến dài 679 km đi qua 6 khu vực, phục vụ khoảng 30 triệu người. Sau khi hoàn thành, thời gian di chuyển giữa Moskva và St. Petersburg sẽ giảm từ 4 giờ xuống 2 giờ 15 phút. Dự án có vốn đầu tư 2,3 nghìn tỷ rúp (26 tỷ USD), dự kiến khai thác vào năm 2028 với 14 nhà ga và tần suất tàu chạy 15 phút.
Tuyến đường sắt cao tốc Moscow – Saint Petersburg có tốc độ khai thác mục tiêu 360 km/h và tốc độ thiết kế tối đa 400 km/h. Dự án không chỉ nhằm tăng năng lực vận tải hành khách mà còn là phép thử đối với khả năng tự phát triển công nghệ đường sắt cao tốc của Nga. Theo Interfax ngày 15/5/2026, Nga đang phát triển đoàn tàu cao tốc nội địa, đồng thời thử nghiệm và chứng nhận các cấu phần kỹ thuật quan trọng phục vụ tuyến đường.
Một trong những hạng mục công nghệ đáng chú ý là khu thử nghiệm Sablino - Tosno tại tỉnh Leningrad. Theo thông báo ngày 23/9/2026 của Natsproektstroy, đơn vị xây dựng đã lắp đặt 207 tấm đường ray bê tông NGP 4.0 và bắt đầu thử nghiệm kết cấu đường ray dưới tải trọng của tàu Sapsan.
Cùng với đó, hơn 1.500 cảm biến được sử dụng để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, áp lực và chuyển động của nền đường. Hệ thống ghi đường sắt dài 118 m cũng được thử nghiệm cùng giải pháp điều khiển tự động, điều khiển từ xa và chẩn đoán tình trạng thiết bị do Elteza phát triển. Kết quả sẽ được sử dụng để hoàn thiện giải pháp kỹ thuật trước khi triển khai trên toàn tuyến.
Song song với hạ tầng, Nga đang chế tạo đoàn tàu tám toa tại nhà máy Ural Locomotives, với sức chứa dự kiến 454 hành khách. Theo Bộ Giao thông Nga được Interfax dẫn ngày 15/5/2026, sáu thân toa đầu tiên đã hoàn tất công đoạn hàn, trong đó bốn thân toa đã được sơn. Công nghệ hàn các tấm nhôm được phát triển nhằm giảm tiếng ồn, tiêu thụ năng lượng và tải trọng tác động lên hạ tầng khi tàu vận hành ở tốc độ cao. Kế hoạch của Nga là đưa 28 đoàn tàu vào khai thác đến năm 2028 và nâng tổng số lên 43 đoàn vào năm 2030.
Nhà thầu chính xây dựng tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên này là Công ty cổ phần Dorogi i Mosty, thuộc Tập đoàn Natsproektstroy (NPS) của Nga. Trước đó, các công ty của Nga cũng chưa từng xây dựng đường sắt cao tốc nào.
Theo Unthinkable Build, Trung Quốc đã từng ngỏ ý hỗ trợ Nga trong việc xây dựng hệ thống đường sắt cao tốc. Cụ thể, vào những năm trước đây, hai quốc gia đã thảo luận về khả năng hợp tác trong việc phát triển tuyến đường sắt cao tốc Moscow - Kazan. Tuyến đường này được xem là một phần quan trọng trong việc kết nối Nga với các nước châu Á và châu Âu.
Dự án này ban đầu được Nga lên kế hoạch, nhưng Trung Quốc đã bày tỏ sự quan tâm và đề nghị hỗ trợ về công nghệ cũng như kinh nghiệm xây dựng. Trung Quốc là nước đi đầu trong lĩnh vực đường sắt cao tốc, với 20 năm kinh nghiệm và có lợi thế về chi phí xây dựng thấp hơn, cùng với khả năng hoàn thành dự án nhanh chóng. Hợp tác này không chỉ nằm trong khuôn khổ kinh tế mà còn mang tính chiến lược, trong bối cảnh cả Nga và Trung Quốc đều muốn tăng cường quan hệ kinh tế và hạ tầng kết nối.
Tuy nhiên, tuyến đường sắt cao tốc Moskva - St. Petersburg không được trao cho công ty nước ngoài, mà do các doanh nghiệp Nga đảm nhiệm những phần việc chính, từ xây dựng hạ tầng đến phát triển và sản xuất tàu. Dù chưa có kinh nghiệm hoàn thành tuyến đường sắt cao tốc chuyên dụng, Nga đã lên kế hoạch phát triển công nghệ trong nước, với các tập đoàn như Sinara và Natsproektstroy tham gia những hạng mục khác nhau của dự án.
Tuyến cao tốc Moscow - St. Petersburg yêu cầu đoàn tàu được thiết kế đặc biệt bởi các chuyên gia của Sinara. Quá trình sản xuất được lên kế hoạch từ năm 2024, với lô 28 đoàn tàu đầu tiên dự kiến được giao vào năm 2028. Có thể thấy, Nga đang hướng tới tự thực hiện dự án này, thay vì phụ thuộc vào sự hỗ trợ công nghệ từ Trung Quốc.
Theo Bộ Giao thông Vận tải Nga, dự án sẽ giúp Nga tích lũy kinh nghiệm, phát triển ngành đường sắt cao tốc trong nước và xuất khẩu công nghệ sang châu Phi, châu Á. Nga đang chọn con đường đổi mới độc lập, quyết tâm làm chủ công nghệ để tạo lợi thế trên thị trường quốc tế. Việc xây dựng đường sắt cao tốc không chỉ mang lại giá trị kinh tế lớn, mà còn thúc đẩy phát triển nhiều ngành liên quan.
Theo trang Global Railway, Nga có thể tận dụng hệ thống đường sắt thông minh sẵn có của mình để phát triển đường sắt cao tốc. Công nghệ thực tế ảo được áp dụng vào quy trình giám sát hoạt động toàn tuyến, hỗ trợ nhân viên tuyến đầu làm việc từ xa tại các cơ sở cung cấp điện, tự động hóa và cơ điện.
Bên cạnh đó, hệ thống Internet vạn vật (IoT), mô hình thông tin công trình (BIM) và dữ liệu lớn đã được ứng dụng trong nhiều dịch vụ như trạm biến áp kéo kỹ thuật số, quản lý vòng đời cơ sở hạ tầng, phân tích dự đoán và nơi làm việc di động cho công nhân cơ sở hạ tầng.
Trong đó, công nghệ BIM là công nghệ phổ biến trong xây dựng hiện đại, giúp mô phỏng toàn bộ dự án từ giai đoạn thiết kế đến thi công và quản lý vận hành. BIM sẽ tạo ra mô hình 3D của tuyến đường sắt cao tốc, giúp tối ưu hóa việc lập kế hoạch, quản lý tài nguyên và giám sát tiến độ xây dựng. BIM cũng cho phép các bên liên quan theo dõi mọi chi tiết về cấu trúc và kỹ thuật của dự án, đảm bảo tính chính xác và giảm thiểu rủi ro.
Công nghệ IoT có thể được sử dụng để theo dõi các thiết bị xây dựng và thu thập dữ liệu trong thời gian thực. Các cảm biến IoT sẽ giúp giám sát tình trạng của máy móc xây dựng, quản lý hiệu quả nguồn lực và cải thiện độ an toàn trên công trường. Ngoài ra, IoT có thể giúp theo dõi tình trạng của tuyến đường và hạ tầng sau khi hoàn thành, đảm bảo hoạt động tối ưu và bảo trì hiệu quả.
.png "Đề xuất đưa thuế xuất khẩu urê về 0%: Doanh nghiệp phân bón hưởng lợi thế nào?")
.png "Hai cổ phiếu ngân hàng được tự doanh CTCK '\"gom\" mạnh phiên tăng điểm")
