Thủ tướng yêu cầu rút gọn thủ tục phá sản, giải thể: Không để doanh nghiệp 'gia nhập thị trường đã khó, rời thị trường còn khó hơn'

Sáng 10/9, Thủ tướng Chính phủ chủ trì cuộc làm việc với Bộ Tài chính và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về 4 dự án luật: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; cũng như các nội dung liên quan đến tài chính đất đai, giá đất trong các dự án luật có liên quan.

Tthời gian qua, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan đã tập trung nguồn lực, khẩn trương chuẩn bị hồ sơ các dự án luật trong thời gian ngắn, bám sát chương trình lập pháp và tiến độ trình Quốc hội.

Trong đó, dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến; dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) đã được Chính phủ thảo luận tại Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026. Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất đang tiếp tục được hoàn thiện, thẩm định để trình Chính phủ xem xét.

Đơn giản hóa việc gia nhập và rời khỏi thị trường

Cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng nhất trí cao với quan điểm đổi mới căn bản tư duy từ “hỗ trợ” sang tư duy “phát triển”, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu các chính sách phải khả thi hơn và đi vào cuộc sống.

Thủ tướng yêu cầu bảo đảm sự thống nhất với Luật Doanh nghiệp, khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp và phát triển mô hình “doanh nghiệp một người” với cơ chế cụ thể.

Đáng chú ý, Thủ tướng nhấn mạnh việc đơn giản hóa thủ tục không chỉ ở khâu gia nhập thị trường mà cả khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.

Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu có thủ tục đăng ký doanh nghiệp “đơn giản nhất có thể”; đơn giản, rút gọn quy trình giải thể, thủ tục phá sản cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; tránh tình trạng doanh nghiệp “gia nhập thị trường đã khó, chấm dứt hoạt động, rời khỏi thị trường còn khó hơn”.

Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu phương pháp kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp phải có sự đột phá mạnh, đồng thời cụ thể hóa một số cơ chế, chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng, mở rộng thị trường, tham gia các chuỗi giá trị và các dự án đầu tư công…

Giảm thủ tục, tháo gỡ điểm nghẽn

Về yêu cầu chung đối với 4 dự án luật, Thủ tướng cho rằng việc xây dựng luật phải đặt trong tổng thể yêu cầu thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng. Đây không phải việc sửa đổi kỹ thuật hay xử lý từng vấn đề riêng lẻ mà phải giải quyết những vấn đề lớn, căn cơ và các điểm nghẽn đang cản trở việc huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển.

Thủ tướng yêu cầu các dự thảo và nội dung đề xuất phải xử lý tận gốc những điểm nghẽn, vướng mắc trong thực tiễn; đồng thời cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu thủ tục, tầng nấc trung gian và cơ chế “xin - cho”. Các điều khoản phải rõ ràng, minh bạch để thống nhất trong cách hiểu và thực hiện.

Thủ tướng cũng yêu cầu việc phân cấp, phân quyền phải phù hợp, rõ ràng; nguồn lực, dữ liệu, công cụ quản lý và trách nhiệm phải đi cùng thẩm quyền. Cùng với đó là cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm để kiểm soát rủi ro, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm nhưng không làm giảm tính chủ động, sáng tạo của cơ sở và doanh nghiệp.

Đối với dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu quy định rõ ràng, rành mạch về ngân sách Trung ương và địa phương, chi đầu tư và chi thường xuyên; phân định trách nhiệm, quyền hạn của từng cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát. Đồng thời, cần cắt giảm, rút gọn thủ tục không cần thiết, ứng dụng công nghệ và bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Thủ tướng yêu cầu cơ chế, chính sách phải đối xử công bằng, áp dụng đồng bộ với doanh nghiệp trong và ngoài nước; thu hút các dự án chất lượng, công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia liên doanh, hợp tác. Thủ tướng cũng yêu cầu đơn giản hóa quy trình, thủ tục.

Đối với dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu cải cách mạnh mẽ, thực chất, tập trung quản lý chất lượng, kết quả và sản phẩm đầu ra; tránh hình thức, hợp thức hóa quy trình, thủ tục. Đồng thời, cần phân định rõ phạm vi áp dụng giữa Luật Đấu thầu và pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực, bảo đảm hệ thống pháp luật không chồng chéo, đồng bộ, thống nhất, khả thi và hiệu quả.

Thủ tướng cũng lưu ý cần hạn chế ban hành quá nhiều văn bản hướng dẫn, khắc phục tình trạng một việc phải chịu nhiều quy trình, quy định tại các văn bản khác nhau gây chồng chéo, ách tắc, làm tăng thời gian và chi phí tuân thủ.