Thứ hạng Việt Nam về xuất khẩu công nghệ trên thế giới

Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 (Global Innovation Index – GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, phạm vi khảo sát mở rộng từ 133 lên 139 quốc gia và vùng lãnh thổ.

GII là một bộ công cụ đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia có uy tín trên thế giới, phản ánh mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các quốc gia. Qua đó, các quốc gia thấy được bức tranh tổng thể cũng như các điểm mạnh, điểm yếu của mình.

Theo Báo cáo GII 2025, Việt Nam được xếp hạng 44/139 quốc gia, nền kinh tế, duy trì thứ hạng năm 2024. Việt Nam tiếp tục có sự cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo, tăng 3 bậc so với năm 2023, từ vị trí 53 lên 50 (đầu vào đổi mới sáng tạo gồm 5 trụ cột: Thể chế, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Trình độ phát triển của thị trường, Trình độ phát triển của doanh nghiệp).

Đầu ra đổi mới sáng tạo vẫn có thứ hạng tốt hơn Đầu vào đổi mới sáng tạo dù thứ hạng giảm 1 bậc so với 2024, từ vị trí 36 xuống 37 (đầu ra đổi mới sáng tạo gồm 2 trụ cột: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo).

Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Quốc gia thu nhập trung bình thấp xếp trên Việt Nam là Ấn Độ với thứ hạng 38.

Ngoài ra, có 3 quốc gia có thu nhập trung bình cao xếp trên Việt Nam là: Trung Quốc xếp hạng 10, Malaysia xếp hạng 34, Thổ Nhĩ Kỳ xếp hạng 43, còn lại tất cả các quốc gia xếp trên Việt Nam đều là các quốc gia có nền công nghiệp phát triển, thuộc nhóm thu nhập cao, tỉ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển cao. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam vượt lên trên Thái Lan, đứng thứ 3 sau Singapore và Malaysia.

Đặc biệt, trong các chỉ số thành phần, Việt Nam cũng đồng dẫn đầu về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo với Trung Quốc, CH Séc, Hong Kong (Trung Quốc) và Malaysia. Cụ thể, Hong Kong (Trung Quốc) chiếm 11,5% tổng thương mại, Trung Quốc chiếm 9,51% và Việt Nam chiếm 8,82%. Việc dẫn đầu chỉ số này đồng nghĩa Việt Nam đang tạo ra các sản phẩm gắn liền với hàm lượng sáng tạo cao, không chỉ dựa vào điện tử và công nghệ cao. Hàng hóa sáng tạo đang là yếu tố giúp mở rộng "chân kiềng" xuất khẩu, gắn với ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo.

Đáng chú ý, WIPO ghi nhận Việt Nam là quốc gia "overperformer" - đạt thành tích đổi mới vượt mức kỳ vọng theo trình độ phát triển - cũng là năm thứ 15 liên tiếp duy trì danh hiệu này. Thành tích giúp Việt Nam trở thành một trong những nền kinh tế tiêu biểu về tận dụng sáng tạo như động lực phát triển.

Giới chuyên gia nhận định, việc duy trì trạng thái "overperformer" trong suốt hơn một thập kỷ cho thấy nền tảng đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang bền vững. Điều này nhờ vào tăng trưởng mạnh mẽ ở xuất khẩu công nghệ cao, cải thiện môi trường kinh doanh và sự tham gia ngày càng lớn của khu vực tư nhân vào R&D.

Trong GII 2025, 17 nền kinh tế thu nhập thấp và trung bình đang đạt kết quả vượt kỳ vọng so với mức độ phát triển của mình, trong đó Ấn Độ và Việt Nam là những nền kinh tế có thành tích vượt trội về đổi mới sáng tạo nhiều năm nhất.

"Báo cáo GII 2025 phác họa đường nét đổi mới sáng tạo trên toàn thế giới, cho thấy những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong GII là những nền kinh tế xem đổi mới sáng tạo là động lực cơ bản của khả năng phục hồi, tăng trưởng và năng lực cạnh tranh. GII năm nay cho thấy cả những tiến bộ đáng khích lệ lẫn những thách thức vẫn cần được giải quyết để các quốc gia khai thác tối đa tiềm năng đổi mới sáng tạo của mình. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần được hỗ trợ và nuôi dưỡng thông qua các chính sách chu đáo, đầu tư có ý nghĩa và hợp tác liên ngành", Tổng giám đốc WIPO, cho biết.