Các “ông lớn” AI đang tăng tốc thách thức vị thế thống trị trình duyệt web của Google, đặt cược rằng công nghệ tối tân này sẽ thay đổi cách con người truy cập internet.
Vài tháng gần đây, OpenAI và Perplexity đều đã ra mắt trình duyệt web riêng, trong khi đó Microsoft cũng tích hợp công cụ AI Copilot vào Edge, cho phép người dùng đặt câu hỏi cho chatbot ngay bên cạnh nội dung họ đang xem.
Những diễn biến này là thay đổi lớn nhất của thị trường trình duyệt toàn cầu trong hơn hai thập kỷ, đồng thời mở ra mặt trận cạnh tranh mới giữa các tập đoàn công nghệ trong cuộc đua giành lợi thế AI.
Các trình duyệt tích hợp AI sẽ định hình cách “tất cả chúng ta tương tác với internet trong tương lai”, Mark Surman, Chủ tịch Mozilla Foundation nói và cho biết Mozilla dự định cho phép người dùng chọn mô hình AI muốn tích hợp vào Firefox.
Dĩ nhiên, theo Cloudflare, các nhà làm trình duyệt AI sẽ phải đối đầu cạnh tranh khốc liệt từ Google, đơn vị đang nắm hơn 63% thị phần toàn cầu. Chưa kể đến việc, họ cũng đã nhanh chóng đưa các mô hình Gemini vào Chrome.
Với các nhóm AI, sức hấp dẫn thương mại của trình duyệt là rất lớn khi họ muốn thu hút thêm người dùng và doanh thu.
Với OpenAI và Perplexity, tự làm trình duyệt giúp họ có mối quan hệ trực tiếp hơn với người dùng - những người vốn đang truy cập chatbot như ChatGPT qua các trình duyệt do Google và Microsoft kiểm soát.
Jesse Dwyer của Perplexity, thành viên nhóm phát triển trình duyệt Comet cho biết startup này coi trình duyệt như “hệ điều hành của tâm trí”.
Ngoài việc thu thập dữ liệu người dùng giá trị để cải thiện việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn, những công cụ AI này cũng giữ chân người dùng tốt hơn, yếu tố có thể hỗ trợ bán quảng cáo.
Trình duyệt cũng được xem là nền tảng để các AI agents vận hành và hành động thay người dùng, như đặt vé, lên lịch hẹn hay mua sắm.
“Chúng ta sẽ thấy một thế giới nơi việc duyệt web thủ công được tăng cường mạnh mẽ bởi duyệt web chủ động do AI và duyệt web có điều hướng bởi AI”, Jacob Andreou, Phó chủ tịch phụ trách sản phẩm & tăng trưởng tại Microsoft AI nhận định.
Một số người chỉ trích trải nghiệm trình duyệt tích hợp AI mới, than phiền về tính năng lỗi và thiếu ổn định. Những người khác cảnh báo lo ngại về quyền riêng tư dữ liệu cá nhân.
Google cho biết hãng dùng các cuộc hội thoại trong Gemini để huấn luyện mô hình, nhưng không thu thập nội dung trang web từ trình duyệt của người dùng và sẽ loại bỏ thông tin cá nhân khỏi phiên duyệt.
OpenAI nói trình duyệt Atlas sẽ tuân theo thiết lập huấn luyện hiện có trong ChatGPT, và công ty không mặc định huấn luyện trên nội dung người dùng xem. Nếu người dùng chủ động đồng ý, dữ liệu đó sẽ được đưa qua các bộ lọc an toàn và quyền riêng tư trước khi sử dụng.
Microsoft cho biết các tính năng AI của hãng theo cơ chế “opt-in”, người dùng có thể chọn không chia sẻ dữ liệu cho cá nhân hóa và huấn luyện AI. Perplexity nói họ dùng dữ liệu người dùng để huấn luyện các mô hình độc quyền nội bộ về quy trình như cách hình thành truy vấn, cũng như tinh chỉnh các mô hình tuyến đầu như ChatGPT, Claude và Gemini để chính xác hơn.
Dù vậy, lợi thế dẫn đầu của Google rất khó bị lật đổ. Tháng 5, hãng công bố kế hoạch ra mắt “AI mode” trong Search và Chrome để mang lại trải nghiệm hội thoại hỏi, đáp giống ChatGPT của OpenAI.
Mô hình LLM mới nhất Gemini 3, ra mắt tháng 11, cũng được đánh giá đã vượt GPT-5 của OpenAI và đạt được những cải thiện trong quá trình huấn luyện mà OpenAI thời gian gần đây chưa làm được.
“Chỉ riêng một trình duyệt có AI không tạo ra khác biệt đủ lớn”, Stephanie Liu, nhà phân tích cấp cao tại Forrester nhận xét. “OpenAI sẽ phải tìm ra đề xuất giá trị thực sự thuyết phục để kéo thêm người dùng - điều này càng khó khi họ đối mặt một trình duyệt đối thủ quá mạnh và phổ biến”.
Adam Fry, phụ trách sản phẩm ChatGPT Atlas tại OpenAI cho biết công ty đang bổ sung thêm các tính năng như đa hồ sơ (multiple profiles) và nhóm thẻ (group tabs) cho trình duyệt trong thời gian tới. “Đây mới là khởi đầu cho khoản đầu tư dài hạn của chúng tôi vào Atlas”, ông nói.
Surman của Mozilla cho rằng với một số người, có thể “trình duyệt AI trông như đã thất bại” vì chúng không thay đổi đáng kể trải nghiệm lướt web.
Một trọng tâm lớn của Google là phát triển các agents và khiến các khả năng như dịch thuật, tự động điền biểu mẫu trở nên dễ dàng hơn nhiều. Tháng 12, Google cũng giới thiệu một công cụ thử nghiệm mới tên Disco, cho phép người dùng biến các thẻ đang mở thành ứng dụng tương tác tùy chỉnh.
“Chúng tôi rất háo hức về tiềm năng giúp mọi người tự động hóa vài ‘việc vặt kỹ thuật số’ trong đời sống web”, Parisa Tabriz, Phó chủ tịch Chrome tại Google nói.
Việc tích hợp mô hình AI vào trình duyệt cũng đem đến rủi ro an ninh mạng mới, như “prompt injection” - khi kẻ tấn công chèn lời nhắc độc hại vào trang web để thao túng hành vi của LLM.
Các cuộc tấn công prompt injection hiện chưa có lời giải dứt điểm, bắt nguồn từ việc mô hình AI không phân biệt được giữa yêu cầu hợp lệ của người dùng và chỉ dẫn độc hại.
Hãng tư vấn Gartner mới đây còn khuyến nghị doanh nghiệp chặn các trình duyệt AI vì lo ngại an ninh mạng. Rủi ro càng tăng khi người dùng giao phó cho mô hình AI các thông tin nhạy cảm như dữ liệu thẻ tín dụng.
Dù có rủi ro, hầu hết chuyên gia đồng ý rằng trình duyệt đang chín muồi cho đổi mới sau khi gần như không thay đổi suốt hai thập kỷ.
“Comet có phải mô hình đúng hay một trình duyệt khác mới là đúng, tôi chưa biết. Nhưng điều tôi biết là tất cả các trình duyệt hiện có đều chưa phải câu trả lời”, Dwyer của Perplexity nói.
Theo: Financial Times
.jpg "Xe hybrid giá 800 triệu của BYD dừng bán ở thị trường nội địa - chuyện gì xảy ra?")
.png "Tài xế công nghệ bất ngờ phát hiện ba lô chứa loạt tiền mặt 500k và ngoại tệ: Công an vào cuộc xác minh")
.png "Rạn nứt hiếm hoi trong Fed")
