Vivian, một sinh viên đại học tại tỉnh Hà Bắc, cực kỳ yêu thích chiếc kính AI hiệu Rokid của mình. Mỗi khi ra ngoài bằng xe điện, cô đeo kính để xem chỉ đường. Khi đi mua sắm quần áo, cô lặng lẽ dùng kính chụp lại mác giá để kiểm tra xem liệu mặt hàng đó có đang được bán rẻ hơn trên các trang thương mại điện tử hay không.
Thậm chí, đôi khi cô còn dùng nó để gian lận trong thi cử. Chiếc kính sẽ quét đề bài và hiển thị lời giải ngay trên tròng kính. “Tôi dùng nó cho bất cứ môn nào có nguy cơ bị trượt,” cô chia sẻ và yêu cầu được sử dụng biệt danh để có thể thoải mái nói về vấn đề nhạy cảm này. Một số bạn học thậm chí còn thuê lại chiếc kính của cô để mang vào phòng thi.
Kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD, theo Rest of World. Với mức giá dao động từ 270 USD đến hơn 1.000 USD, các thiết bị này thường được trang bị camera, loa và vận hành bởi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Những dòng máy có màn hình còn có thể hiển thị văn bản hoặc hình ảnh với hiệu ứng thực tế ảo tăng cường (AR).
Dòng kính của Meta — hợp tác cùng EssilorLuxottica (chủ sở hữu Ray-Ban và Oakley) — cho phép người dùng chụp ảnh và nghe nhạc, hiện đã có mặt tại Ấn Độ, Mexico và nhiều thị trường phương Tây. Tuy nhiên, mẫu Ray-Ban Display mới nhất của Meta với màn hình tích hợp hiện chỉ mới mở bán tại Mỹ.
Trung Quốc hiện chiếm một phần nhỏ trong thị trường kính thông minh toàn cầu. Theo số liệu từ đơn vị tư vấn IDC, trong năm 2025, có khoảng 2,5 triệu chiếc kính thông minh được xuất xưởng tại thị trường tỷ dân, chiếm 16,7% tổng sản lượng 14,8 triệu chiếc trên toàn thế giới.
Các thương hiệu nội địa đang nỗ lực chạy đua để thâm nhập thị trường đại chúng bằng cách đưa kính AI vào đời sống hàng ngày. Kể từ năm 2025, hàng loạt ông lớn như Xiaomi, Alibaba và hãng xe điện Li Auto đã tung ra các mẫu kính thông minh. Họ quảng bá rầm rộ các tính năng từ theo dõi lượng calo thực tế trong bữa ăn cho đến việc tạo ra trải nghiệm xem phim như tại rạp bằng công nghệ thực tế ảo.
Đáng chú ý, Chính phủ Trung Quốc năm nay cũng đã đưa kính thông minh vào chương trình trợ giá quốc gia nhằm kích cầu tiêu dùng, với mức giảm giá 15% trên giá bán (tối đa 500 nhân dân tệ, khoảng 73 USD).
Cơn sốt thuê kính và những ứng dụng "ngầm"
Nhiều người tiêu dùng đã tìm mua hoặc thuê kính thông minh vì tò mò. Trên nền tảng đồ cũ Xianyu, hàng chục thương nhân đang cung cấp dịch vụ cho thuê kính AI. Ke Changsi, một doanh nhân tại Thâm Quyến, cho biết anh đã cho hơn 1.000 người thuê các dòng kính Rokid và Quark trong 4 tháng qua. Giá thuê dao động từ 40 đến 80 nhân dân tệ (khoảng 6 đến 12 USD) mỗi ngày tùy theo mẫu mã.
Theo anh Ke, khách hàng thường dùng kính để dịch biển báo khi đi du lịch nước ngoài, thông dịch trong các buổi họp với đối tác ngoại quốc, hoặc làm máy nhắc chữ khi thuyết trình trước đám đông.
Tuy nhiên, nhu cầu cũng đến từ những sinh viên cần "trợ giúp" trong phòng thi. Trên trang cá nhân ở mạng xã hội Xiaohongshu (Tiểu Hồng Thư), anh Ke thậm chí còn quảng cáo khả năng giải toán và tiếng Anh của chiếc kính. Người dùng có thể điều khiển thiết bị thông qua một chiếc điều khiển nhỏ từ xa trông giống như một chiếc nhẫn.
Dù các kỳ thi lớn tại Trung Quốc như Cao Khảo (thi đại học) hay thi công chức đã chính thức cấm kính thông minh, nhưng nhiều sinh viên cho biết hầu hết giáo viên vẫn chưa nhận diện được thiết bị này trong các kỳ thi thông thường tại trường.
Mới đây, các nhà nghiên cứu tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông đã kết nối kính Rokid với ChatGPT 5.2. Kết quả, một người thử nghiệm đeo kính đã lọt vào top 5 trong một lớp học hơn 100 sinh viên. Zili Meng, trợ lý giáo sư tại trường, chia sẻ rằng nhóm nghiên cứu cũng đang phát triển các hệ thống giúp giáo viên phát hiện kính AI.
Ông Meng nhận định rằng để mở rộng phạm vi sử dụng, ngành công nghiệp này cần một kiến trúc chung để các nhà phát triển xây dựng nhiều ứng dụng sáng tạo hơn — tương tự như cách mọi người viết ứng dụng cho Android hay iOS. Ví dụ, ông và các đồng nghiệp đã xây dựng một ứng dụng cung cấp các gợi ý cho người đeo về những thông điệp ngầm hoặc ẩn ý của đối phương trong một cuộc hội thoại.
Vẫn còn đó những rào cản thực tế
Dù hiện đại, những người dùng sớm cho biết thiết bị này vẫn còn nhiều thiếu sót. Kính thông minh có thể nặng tới 50 gram, gấp đôi kính thông thường. Việc sạc pin cũng là một trở ngại lớn khi pin thường cạn sạch chỉ sau vài giờ và người dùng buộc phải cất vào hộp sạc ngay giữa ngày.
Liu Zhigang, một sinh viên tại Chiết Giang, đã chi khoảng 3.300 nhân dân tệ (465 USD) để mua một chiếc kính Rokid vào tháng 7 năm ngoái. Liu chưa từng dùng nó để gian lận, nhưng anh đã thử chụp ảnh khi đạp xe và thanh toán điện tử — dù việc phải nói to "Rokid, thanh toán" giữa cửa hàng khiến anh hơi ái ngại.
Hiện tại, Liu hiếm khi đụng đến chiếc kính vì cảm giác không thoải mái. Vào mùa hè, thiết bị nóng lên khiến anh đổ mồ hôi. Hơn nữa, anh cho rằng hầu hết các chức năng này đều có thể thực hiện dễ dàng trên điện thoại.
Một người có sức ảnh hưởng tại Hàng Châu giấu tên, từng hợp tác với các hãng kính AI, cho biết anh đã dùng thử kính Rokid trong một tuần sau khi nhận thù lao quảng cáo trên Xiaohongshu. “Nó chẳng có tác dụng thực tế nào với tôi cả,” anh nói. Anh từng thử dùng kính để dẫn đường khi lái xe và nhận thấy việc liên tục thay đổi tiêu cự giữa mặt đường và màn hình hiển thị là vô cùng nguy hiểm.
Bên cạnh đó, cộng đồng mạng cũng bày tỏ lo ngại về việc kính AI bị lạm dụng để quay lén. Dù hầu hết các loại kính đều có đèn LED nhấp nháy khi camera hoạt động, nhưng trên các sàn thương mại điện tử, người ta vẫn đang ngang nhiên bán những miếng dán dùng để che giấu tín hiệu đèn này.
.png "Từ 15/5, VNeID tích hợp tính năng mới, người dân cả nước cần nắm rõ")
.png "Đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026")
