Trong khi Iran, đồng minh quan trọng của Nga tại Trung Đông, chịu sức ép nặng nề từ xung đột với Mỹ và Israel, Moscow lại rơi vào thế đối nghịch khi hưởng lợi đáng kể từ cú sốc năng lượng toàn cầu do chính cuộc chiến này gây ra.
Việc Tehran gần như đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến giá năng lượng tăng vọt. Điều này trực tiếp làm đầy "hầu bao" của các nước xuất khẩu lớn, trong đó có Nga.
Theo Sergey Vakulenko, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Carnegie Russia Eurasia, giá dầu Urals của Nga đã tăng hơn 60 USD/thùng kể từ khi xung đột bùng phát. Tính đến nay, mỗi thùng dầu Urals đã giao dịch ở mức khoảng 115 USD, so với chỉ 57 USD trước khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 2.
“Với mức giá này, Nga có thể thu về gần 9 tỷ USD mỗi tháng từ dầu mỏ, một con số đáng chú ý,” Vakulenko nhận định.
Không chỉ vậy, các mặt hàng khác như helium, nhôm hay phân bón cũng đóng góp thêm vào nguồn thu ngân sách, dù ở quy mô nhỏ hơn nhiều so với dầu khí.
Đáng chú ý, giá năng lượng tăng còn kéo theo sự thay đổi trong hành vi của các khách hàng lớn. Những quốc gia từng tìm cách giảm phụ thuộc vào dầu Nga, như Ấn Độ, nay quay lại mua nhiều hơn. Thậm chí, Mỹ cũng đã ban hành cơ chế miễn trừ 30 ngày cho phép các nước mua dầu Nga đang “mắc kẹt” trên biển nhằm hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu.
Khoản “lợi nhuận bất ngờ” này đến đúng thời điểm ngân sách Nga chịu nhiều áp lực. Trong 2 tháng đầu năm, thâm hụt ngân sách của nước này đã lên tới khoảng 35 tỷ USD. Tuy nhiên, đà tăng của giá dầu đã giúp chính quyền Tổng thống Putin tạm thời giảm bớt áp lực tài chính.
Theo Vakulenko, nguồn thu bổ sung này cho phép Điện Kremlin trì hoãn các kế hoạch cắt giảm chi tiêu.
Dẫu vậy, bức tranh kinh tế tổng thể của Nga vẫn không mấy sáng sủa. Lạm phát hiện ở mức khoảng 5,9%, trong khi lãi suất duy trì ở mức cao 15% nhằm kiềm chế giá cả. Nền kinh tế đang chịu áp lực từ chi tiêu quân sự lớn, thiếu hụt lao động, giá thực phẩm tăng và các lệnh trừng phạt kéo dài từ phương Tây kể từ năm 2022.
Tướng Richard Shirreff, cựu Phó Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu, cảnh báo rằng lợi ích ngắn hạn từ giá dầu không thể che giấu những vấn đề cấu trúc nghiêm trọng.
Shirreff nhận định, về dài hạn, nền kinh tế Nga đang đối mặt nguy cơ tổn thương nghiêm trọng. Nhưng hiện tại, ông Putin vẫn đang hưởng lợi.
Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, xung đột tại Iran còn tạo ra lợi thế địa chính trị cho Nga. Ukraine lo ngại rằng cuộc chiến tại Trung Đông đang khiến sự chú ý và nguồn lực của phương Tây bị phân tán.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy cho biết một số đối tác đã đề nghị Kiev giảm các cuộc tấn công vào hạ tầng dầu khí của Nga nhằm tránh làm giá năng lượng toàn cầu tăng thêm.
Đồng thời, Mỹ cũng phải dồn nguồn lực quân sự sang Trung Đông. Theo Shirreff, chỉ trong 4 ngày đầu của cuộc chiến, Washington đã sử dụng lượng tên lửa Patriot gấp 4 lần so với tổng số cung cấp cho Ukraine trong suốt 4 năm. Điều này đồng nghĩa với việc Ukraine có thể nhận được ít hỗ trợ hơn, trong khi Nga có thêm không gian để duy trì chiến dịch quân sự.
Theo CNBC
