Khi xung đột Iran tiếp tục leo thang, các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh đang trông đợi vào Trung Quốc, thay vì Mỹ, nhằm thúc đẩy Iran mở lại eo biển Hormuz và tuyến hàng hải Biển Đỏ.
Theo các nguồn tin khu vực, sự thay đổi của các nước Vùng Vịnh xuất phát từ tâm lý thất vọng ngày càng gia tăng đối với Mỹ. Cuộc xung đột bùng phát từ ngày 28/2 cùng với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã khiến hoạt động xuất khẩu năng lượng của các nước Vùng Vịnh bị gián đoạn và làm gia tăng nguy cơ mất an ninh trong khu vực.
Trong bối cảnh Iran và các lực lượng đồng minh đe dọa phong tỏa cả eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ lẫn eo biển Hormuz, các nước Vùng Vịnh đã tìm đến Bắc Kinh với hy vọng Trung Quốc có thể đóng vai trò trung gian khi cuộc chiến bộc lộ những giới hạn trong ảnh hưởng của Washington.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có nhiều cuộc điện đàm và gặp gỡ với các đối tác nhằm thúc đẩy một lệnh ngừng bắn mới, trong khi Đặc phái viên Trung Quốc về Trung Đông Trạch Quân cũng đã tới nhiều nước Ả Rập vùng Vịnh và Iran để trao đổi.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh duy trì liên lạc chặt chẽ với tất cả các bên và luôn nỗ lực thúc đẩy chấm dứt giao tranh, hướng tới hòa bình.
Là khách hàng nhập khẩu dầu mỏ lớn của cả các nước Vùng Vịnh và Iran, đồng thời là đối tác thương mại lớn nhất của Tehran, Trung Quốc được đánh giá có vị thế đặc biệt để tác động tới Iran.
“Mối quan hệ giữa Trung Quốc và các nước Vùng Vịnh rất được coi trọng. Mọi vấn đề đều được trao đổi một cách kín đáo”, một nguồn tin khu vực cho biết.
Các chính phủ vùng Vịnh kỳ vọng Bắc Kinh có thể thuyết phục Tehran quay lại bàn đàm phán, dù cũng thừa nhận Trung Quốc thường hành động chậm và thận trọng.
Kể từ Hội nghị Thượng đỉnh Trung Quốc - Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) năm 2022, Bắc Kinh đã thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ thương mại và đầu tư với 6 quốc gia thành viên GCC gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Một hội nghị thượng đỉnh mới dự kiến được tổ chức tại Riyadh trong năm nay nhưng chưa được xác nhận.
Ông Henry Tugendhat, chuyên gia về Trung Quốc tại Viện Washington, cho rằng ưu tiên lớn nhất của Bắc Kinh là duy trì quan hệ với tất cả các bên trong khu vực thay vì mạo hiểm nghiêng hẳn về bất kỳ phe nào.
Theo ông, khi Mỹ trực tiếp can dự vào cuộc xung đột, các tính toán chiến lược của Trung Quốc không còn chỉ giới hạn ở Trung Đông mà còn gắn với cạnh tranh quyền lực với Washington.
Dự kiến, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tới Mỹ vào ngày 24/9 để hội đàm với Tổng thống Donald Trump. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết nhà lãnh đạo nước này đã đưa ra đề xuất 4 điểm nhằm thúc đẩy hòa bình và ổn định tại Trung Đông, đồng thời kêu gọi tăng cường hợp tác về phát triển, an ninh và kinh tế giữa các quốc gia trong khu vực.
Theo Reuters
